Hollanda Edam otantik bir yerdir. 12’nci yüzyıl başlarında: çiftçiler ve balıkçılar, Ije nehri kıyılarına yerleştiler ve yerleşimciler, 17’nci yüzyıla kadar hızla arttı ve Edam ortaya çıktı.
Düşünüldüğünde akla hemen peynir gelir. Ancak, Edam peynirden daha fazla özelliklere sahiptir. Edam: gelenekleri ve aktif sakinleri olan bir şehirdir.
Hollanda Edam
Her yıl:
Nisan ayında: De Matthaus Passion,
Mayıs ayında: Muziekdağ en Pianowandeling in mei
Temmuz-Ağustos aylarında: De Kaasmarkten
Ağustos ayı sonunda: De kermis,
Eylül ayında: Het Culturele Singelfestival,
Ekim ayında: Walk about Musıc.
Hollanda Edam
ULAŞIM
Edam, Amsterdam arasındaki uzaklık 24 km dir ve yolculuk 25 dakikadır. Edam içinde, Hollanda’daki çoğu şehirde olduğu gibi en yaygın ulaşım aracı bisiklettir. Çeşitli yerlerden bisiklet kiralayabilirsiniz.
Hollanda Edam Peyniri
EDAM PEYNİRİ:
Edam peyniri, Altın Çağ’dan bu yana, Hollanda ülkesinin bilinen in iyi ihraç ürünüdür. Genellikle kırmızı renkli olan bu peynir, yüzyıllardır dünyanın birçok yerine gitmiştir.
Hollanda Edam Peynir satış yeri
PEYNİR SATIŞ YERLERİ
Edam şarap ve peynir uzmanlık mağazası Henri Willig Kaas’a aittir.
Spui 8 adresindedir. Burası: 16’nci yüzyıldan kalma ve koruma altındaki bir binadır. Peynir dükkanı, 1947 yılından beri buradadır.
Bu yüzden peynir çeşitlerinin çoğu ev yapımı peynirlerden oluşur.
Ev yapımı: inek, keçi ve koyun peynirlerine ek olarak, Beemster’dan yeni ve eski peynirler ile çok çeşitli organik ve yabancı peynirler de satılmaktadır.
Geniş peynir yelpazesine ek olarak: mağazada önde gelen şarap imalathanelerinin şarapları satılmaktadır.
Hollanda Edam
ALIŞVERİŞ
Kleine Kerkstraat 1 adresindedir. Edam’ın tam merkezindeki “Jorritsma” hediyelik eşya dükkanıdır. Burada: gümüş takılar, saatler, bijuteri, tütün, hediyelik eşyalar ve ev aksesuarları dahil olmak üzere birçok ürün satılmaktadır.
Hollanda Edam
GEZİLECEK YERLER:
DAM MEYDANI
Şehir merkezindeki meydan: güzel yürüyüş turlarının yapıldığı Turizm Ofisine ev sahipliği yapmaktadır.
Meydanda bulunanlar:
Eski Taş Ev-Müze
Taş baraj
Belediye Binası
Hollanda Edam Taş Baraj
EDAM TAŞ BARAJ:
Dam Meydanında yani tarihi merkezdedir.
Burası: eskiden ticaret gemilerinin mallarını yüklemek ve boşaltmak için kullandıkları bir yerdir.
1544 yılında İmparator Charles V; Edam ile Zeuderzee arasındaki açık bağlantının kesilmesi emrini verdi.
Çünkü iç bölgeleri sellere karşı korunması düşünülüyordu.
Yapılan deniz kilidi: başlangıçta hepsi elle çalışan beş takım kapıdan oluşuyordu.
Edam sakinleri, bu kilitten memnun kalmadılar. Gelgitler olmadan, limanın çamurlanmasından korkuyorlardı.
Kilit kapıları: 1570 yılında, Edamlılar tarafından tahrip edildi. Ancak sonuç alınamadı. Edam, bu yüzden hiçbir zaman büyük bir liman kenti olamadı.
STEENEN KOOPMANSHUYS EVİ:
Damplein 1 adresindedir.
Edam şehrinin ilk taş tüccarının evidir. 1550 yılında yaptırılmıştır. O dönemde, tuğla duvarları ve tek katlı olan bu ev, oldukça lüks sayılıyordu.
1893 yılı öncesinde ihmal edilen ve harap olan ev yıkılma tehlikesi geçirince, Belediye tarafından satın alındı.
Yapı özellikle mahzeni yani bodrumu ile ünlüdür. Çünkü: kazılmış bir bodrum yerine, evin yeraltı suyunda yüzen, su geçirmez bir mahzeni vardır. Çünkü: evin ve yüzen mahzenin bir eski deniz kaptanı tarafından inşa edildiğine inanılıyor. Evi yapan gemi kaptanı, ara sıra kendini denizde hayal edebilmek için bodrumda oturuyormuş. Yüzen bodrum bölümünün yapım nedeni hakkında bir diğer iddia ise: kuvvetli değişen yeraltı su seviyesi için bir çözüm olarak düşünülmüştür.
Hollanda Edam Müzesi
EDAM MÜZESİ-STEENEN COOPMANSHUYS
Edam Müzesi: Dam meydanında Steenen Koopmanshuy’dadır. Müze: Cumartesi ve Pazar günleri, saat; 13.00-16.30 arasında açıktır. Müzede özellikle “Trijntje Keever” in portresi ilgi çekmektedir.
Hollanda Edam Trijntje Keever
Trijntje Keever:
Trijntje Keever (1616-1633) Edam doğumludur. Boyu 2.54 metredir. Gelmiş geçmiş en uzun boylu kadın olarak bilinmektedir. Ancak hayatı hakkında çok az şey biliniyor ve neredeyse hiçbir belge bulunmuyormuş.
Babası ve annesi, ekstra para kazanmak için, kızlarını bir ücret karşılığında fuarlarda gezdirmişlerdir. 17 yaşında ölmüş ve Edam mezarlığına gömülmüştür. Evet, Trijntje Keever, muhtemelen öldüğü yıl yapılmış tek gerçek boyutlu resmi ve ayakkabıları müzede sergileniyor.
Resimde: sivil giysiler giyiyor ve solunda, kemerinden sarkan bir sürü anahtar, sağda bir iğne yastığı ve bıçak, çatal ve kaşık görülüyor. Resim, adı bilinmeyen bir usta tarafından yapılmıştır.
Müzede; yukarıda sözünü ettiğim yüzen mahzen bölümü de ilgi çekmektedir.
Hollanda Edam Hükümet Binası
HÜKÜMETBİNASI
Damplein 5 adresindedir.
Bina, mimar CH Peters tarafından tasarlanmıştır. Eklektik yapı tarzının temsilcisidir. Mimar: Amsterdam şehrindeki Rijksmuseum ve Central Station mimarı olan PHJ Cuypers’in öğrencisidir. Binada: Rönesans etkileri görülür. Açık sarı kumtaşı bantlar ve binaya özel bir karakter veren düz bir kulesi vardır.
Hollanda Edam Eski Belediye Binası
ESKİ BELEDİYE BİNASI
Damplein 1 adresindedir.
Eski Belediye Binası, 1737 yılından kalmadır.
Huystimmerman Jacob tarafından yaptırılmıştır. Girişin solunda: eski meclis salonu bulunur.
Hollanda Edam Eski Belediye Binası
Burada sadece evlilik törenleri yapılmaktadır. Bu odanın duvarlarında çeşitli resimler vardır ve 1738 yılında Willem Rave tarafından yapılmıştır. Yapının en üst katı: sezon boyunca müze tarafından sergiler için kullanılır.
Hollanda Edam Peynir Pazarı
PEYNİR PAZARI
Şehrin diğer meydanındadır.
Yaz aylarında her Çarşamba saat: 10.30-12.30 arasında peynir pazarını ziyaret edebilirsiniz. Pazarda, bu çok eski geleneğin nasıl sürdürüldüğünü görebilirsiniz.
Hollanda Edam Peynir Pazarı
Ortaçağ döneminde, peynir pazarı, şehrin merkezindeydi. Burada: çiftçiler peynirleri tartmak, satmak ve yurt dışına ihraç etmek için getirirlerdi. 1520 yılında Edam Peynir Pazarı koruma altına alındı.
Ancak: 1922 yılından sonra peynirler fabrikalarda üretilmeye başlanınca, Peynir Pazarı kapatıldı. Daha sonra tekrar restore edilen Peynir Pazarı: turistik olarak her Çarşamba günü, saat: 10.30-12.30 arasında düzenleniyor.
Hollanda Edam Peynir Pazarı
Burada düzenlenen gösteri:
Aynen Rönesans döneminde olduğu gibi: peynirler at arabası veya nehirde botla teslim edilir. Orada özel peynir taşıyıcıları tarafından boşaltılırlar. Tüccarlar bir peynir matkabı ile peynirin kalitesini kontrol eder ve fiyatı buna göre belirler. Peynir onaylanırsa, el arabası ile tartım evine alınır.
Hollanda Edam Peynir Tartım Evi
PEYNİR TARTIM EVİ
Jan Nueuwenhuizenplein 5 adresindedir.
16 Nisan 1526 tarihinde, İmparator Charles V: Edam şehrine haftalık ücretsiz Pazar kurma hakkı verdi. Pazar: 1745 yılından 1775 yılına ve 1922 yılına kadar aralıklarla yapıldı. Günümüzdeki peynir tartım evi binası 1778 yılı yapımıdır.
Burada günümüzde peynir yapımı üzerine kalıcı bir sergi vardır. Burayı ziyaret ederseniz, peynir tadabilir ve satın alabilirsiniz.
PEYNİR DEPOLARI:
Şehir merkezinde, 18’nci yüzyıldan kalma peynir depoları bulunmaktadır. Bu depoları ziyaret edebilir ve burada, geleneksel peynir tadımı yapabilirsiniz.
Voorhaven’de bulunan eski peynir deposunun birinci katı: ticari olarak faaliyet göstermektedir. Yapının ikinci katında ise, eski tasarımcı Peke Kuiken tarafından bir resim stüdyosu kurulmuştur.
Haarlem şehri, Batı Hollanda bölgesinde, Spaarne nehri boyunca uzanır. Amsterdam şehrinin hemen batısındadır. Kuzey denizine 7 km uzaklıktadır.
Şehir ilk olarak, 12’nci yüzyılda korumalı bir kasabadır ve Hollanda kontlarının ikametgahıdır. 1346-1351 yılları arasında Hollanda’daki iç savaşlar sırasında tahrip edilmiştir. 1492 yılında Kuzey Hollanda’nın isyancı köylüler tarafından ele geçirilmesinin ardından sonrasında düzenli birlikler tarafından geri alınmıştır.
17’nci yüzyılda şehirde bir refah dönemi yaşanır. Harlem merkezli, çok sayıda kanala ve çatılı evlere sahip şehir oluşturulur.
Şehrin denizden yüksekliği yani rakımı 5 metredir. Yörede Ilıman Okyanus iklimi hakimdir.
Hollanda Haarlem
Eski Haarlem’de tarihi evlerin bulunduğu kanalları görebilirsiniz.
Plaja yakın, Spaarne nehri üzerinde, çok sayıda anıtsal binası ve güzel eski meydanlar bulunmaktadır.
Şehirde kanal gezisi sırasında, denizden manzaralar görebilirsiniz.
Hollanda Haarlem
ULAŞIM
Haarlem şehri, Amsterdam şehrine trenle 15 dakika uzaklıktadır. Karayolu uzaklığı 17 km dir. Haarlem ile: Utrech arası uzaklık 46 km, Rotterdam arası uzaklık 52 km, Eindhoven arası uzaklık 160 km, Lahey arası uzaklık 40 km dir.
Hollanda Haarlem Culinair Festivali
CULİNAİR FESTİVALİ
Festival: Sint Bavo kilisesinin yanındaki Grote Markt meydanında düzenleniyor.
Her yıl düzenlenen bu festivalde: şehrin aşçılık kimliği kutlanmaktadır. Bu festival yemek yemekten hoşlanan her kez içindir. Zaten, Haarlem ve çevresinde bulunan sayısız restoran: mutfaklarında önde gelen yemekler sunarlar. Ziyaretçiler uygun fiyatlarla sıra dışı yemeklerin tadını çıkarabilirler.
Etkinlik, son yıllarda yaklaşık 70 bin yemek meraklısının ilgisini çekmiştir. Restoranlar dünyanın dört bir yanından yemekler sunarlar. Öncelikle yerel yani bölgesel yemeklere odaklanılır.
Yemek başına maliyet değişir. Ancak her şey makul fiyatlıdır. Farklı restoranlarda bir dizi lezzetli atıştırmalık deneyebilirsiniz. Ayrıca, çeşitli stantlarda özel biralar ve şaraplar, canlı müzik eşliğinde denenebilir.
Hollanda Haarlem Frans Hals
FRANS HALS
Altın çağın en büyük ustalarından birisidir. 1583 yılında Anvers şehrinde doğmuştur. Ancak 3 yaşında Hollanda’ya taşınmıştır. 1610 yılında Haarlem şehrindeki ressamlar loncasına katıldı.
Portreleri ve milis parçaları dünyaca ünlüdür. Çağdaşlarına kıyasla, tarzı rahat ve canlıdır. Geniş fırça darbeleri nedeniyle resimleri neredeyse canlanıyor gibi görünür.
İlk ünlü eserini 1616 yılında ve sonuncusunu ise 1639 yılında yapmıştır. 1666 yılında 83 yaşında ölmüş ve İkonik Aziz Bavo kilisesine gömülmüştür.
Ölünceye kadar, birkaç öğrenciye ve 14 çocuğundan beşine resim sanatını öğretti. Hayatının çoğunu geçirdiği Haarlem şehrinde gömüldü.
Hollanda Haarlem
ALIŞVERİŞ
Haarlem şehri harika bir alışveriş şehridir. Şehir merkezi, büyük bir yaya bölgesidir ve birbirini izleyen giyim mağazaları, kuyumcular, antika dükkanları, butikler. Uluslararası zincir mağazalar ve özel mağazalar vardır. Haarlem şehri, birkaç kez “Hollanda’nın en iyi alışveriş şehri” seçilerek ödül almıştır.
Özellikle “Grote Mark” çevresindeki alışveriş mekanlarına uğrayınız. Sokaklardaki binalar, tuğlalı cepheleriyle ilgi çeker.
Şehirde Pazar günü dahil her gün alışveriş yapmak mümkündür.
Hollanda Haarlem
GEZİLECEK YERLER
Hollanda Haarlem City Hall
HAARLEM CİTY HALL-BELEDİYE BİNASI
Grote Markt 2 adresindedir.
Yapı, 1250 yılında bir kontun av köşkü olarak yaptırılmıştır. Her yıl burada “Geyik Günü” düzenlendi. Bölgenin seçkinleri, kont tarafından geyik avlamaya davet edildiler. Bu Geyik günü, daha sonraki yıllarda “Kalp Günü” ne dönüştürüldü ve günümüzde hala Haarlem, Bloemendaal ve Amsterdam’ın bazı bölgelerinde Ağustos ayının 3’ncü Pazartesi günü kutlanmaktadır.
Yüzlerce yıldır, Belediyenin bu güzel binasının odalarında kararlar alınmaktadır.
Bu odalardan en ünlüsü “Gravenzaal” dır. Burada: resepsiyonlar düzenlenir, nikah ve düğünler yapılır.
Ancak Belediye Binası, yine uzun yıllar aynı zamanda bir Adliye Binası olarak kullanılmıştır. Bu döneme ait, binanın altında zindanlar bulunmaktadır. Haarlem’in cellatları, şehir sınırlarının çok ötesine uzanan bir üne sahiptir. Cellatlar, bir ücret karşılığında, diğer şehirlere bile kiralanıyordu. Çünkü acımasızlıklarıyla tanınıyorlardı.
Son bir not: Belediye binasının önünde her Cumartesi ve Pazartesi günlerinde canlı bir Pazar kurulmaktadır.
Hollanda Haarlem Teylers Museum van de Verwondering
TEYLERS MUSEUM VAN DE VERWONDERİNG-SANAT MÜZESİ
Spaarne 16 adresindedir. Giriş ücreti 18 Eurodur.
Müze, kapılarını 1784 yılında halka açmıştır.
Hollanda Haarlem Teylers Museum van de Verwondering
İskoç asıllı Pieter Teyler van der Hulst: zengin bir ipek tüccarı ve bankacıydı. 1778 yılında öldü ve sanat koleksiyonunu: sanatı ve bilimi teşvik etmek için bir vakfa bırakmıştır.
Hollanda Haarlem Teylers Museum van de Verwondering
Hollanda’nın en eski müzesi, halka ilk açıldığı yıldan bu zamana kadar pek değişmemiştir. 18’nci yüzyıldan kalma objeler, hala benzersizdir. Bu objeler arasında bulunanlar: fosiller, mineraller, bilimsel aletler, madalyalar, madeni paralar ve resimlerdir.
Rembrant ve Michelangelo gibi sanatçıların birçok resmi ve çizimi bulunmaktadır.
Hollanda Haarlem Frans Hal Müzesi
FRANS HAL MÜZESİ
İki yerde bir müze, bunlardan bir tanesi: HOL olarak isimlendirilir ve Grote Markt 16 adresinde ve diğeri ise HAL olarak isimlendirilir ve Groot Heilighand 62 adresindedir. İki müze arasındaki yani Hof ile Hal arasındaki uzaklık 7 dakika yürüyüş mesafesindedir.
Hollanda Haarlem Frans Hal Müzesi
17’nci yüzyılda kişiler, refahlarını ve statülerini tuvale kaydettirmek yani resimlerini yaptırmak istediler. Böylece portreler popülerlik kazandı. Frans Hals: ülkenin en iyi portre ressamı olarak ünlendi. Ancak bu portreler, kişisel değildi. Milis loncalarının gurup portreleriydi. Bu portreleri yapmak içi görevlendirilmek büyük bir onur ve önemli bir görev olarak görülüyordu. Dünyanın en büyük Frans Hall koleksiyonuna ev sahipliği yapmaktadır.
Hollanda Haarlem Frans Hal Müzesi
Müzede: 16 ve 17’nci yüzyıllardan kalma, ustaların birçok sanat eserleri sergileniyor. Monet, Corbet ve Manet gibi büyük Empresyonizm ustaları, sanatına hayranlıkla bakmak için müzeyi ziyaret etmenizi öneririm.
Hollanda Haarlem Pluk ne Bloom
PLUK NE BLOOM
Pluk n Bloom, Krusisstraat 38 adresindedir. Burası bir çiçekçi dükkanıdır.
Hollanda Haarlem Pluk ne Bloom
Frans Hals müzesi, her baharda çiçeklerin büyüsü altına girer. Gönüllüler: salonları ve koridorları taze çiçek buketleri ve diğer çiçek aranjmanları ile süslerler. Laleler, nergisler, sümbüller ve diğer bahar çiçekleri müze koleksiyonundan çeşitli vazolarda sergilenmektedir.
Hollanda Haarlem ABC Architectuur Centrum Haarlem
ABC ARCHİTECTUUR CENTRUM HAARLEM-MİMARLIK VE TASARIM MÜZESİ
Groot Heiligland 47 adresindedir.
Burası: Haarlem Mimarlık e Yapı Tarihi Merkezidir. Haarlem ve Kennemerland bölgesindeki mimari ve kentsel gelişim merkezidir.
Hollanda Haarlem ABC Architectuur Centrum Haarlem
Müze, 1980’lerin sonlarında, Haarlem ve çevresindeki yapılara ilgiyi ve kaliteyi arttırmak için kuruldu. Burası resmi bir müze değildir. Merkezi kalıcı bir koleksiyonu yoktur ve herhangi bir koleksiyon oluşumuna girmez. Ancak: politika, yapılan ve sunulan sergilerin organizasyonu ve kalitesi temelinde, Hollanda Müzeler Birliği tarafından, bir tür müze olarak görülmüştür ve üye olarak kaydedilmiştir.
Evet: burada: çeşitli sergilerin yanı sıra yerel mimariye dikkat çekmek için her türlü etkinlik, konferans ve toplantılar düzenlenmektedir.
Hollanda Haarlem Het Dolhuys Museum Van de Geest
HET DOLHUYS-MUSEUM VAN DE GEEST- DOLHUYS
2021 GE Haarlem adresindedir. Haarlem istasyonunun hemen arkasındadır. Pazartesi günü hariç her gün ziyarete açıktır.
Hollanda Haarlem Het Dolhuys Museum Van de Geest
Burası ilginç bir müzedir.
16’ncı yüzyılda: burada Plague, Dol ve Leproos evleri vardır. 700 yıl boyunca: cüzzamlılara, delilere, uyumsuz, alkoliklere, frengili fahişelere, bunama hastası yaşlılara, serserilere, krizdeki insanlara sığınak olarak kullanıldı.
Hollanda Haarlem Het Dolhuys Museum Van de Geest
Kompleksin: tarih boyunca değişik isimleri oldu. Leprooshuis, Plague, Dol ve Leprooshuis, Buitenproveniershuis, Buitengasthuis, Stadsarmen Hospital.
Lepers
Haarlem şehrinin kuzeyinde, şehir sınırları dışında 1300 civarında bir cüzzamlı topluluğu kuruldu. Bunlar: Aziz Jacob Şapelinin çevresindeki küçük evlerde yaşadılar. Çünkü, bunlar toplumdan atılırlardı.
O zaman hastalıklarının bir bakteriden kaynaklandığı ve bulaşıcı olduğuna inanılıyordu. 1400 yılına gelindiğinde, topluluk, Haarlem şehri tarafından denetlenen Leprooshuis’e dönüştü.
Zengin cüzzamlılar buraya kabul edildiklerinde tüm mal varlıklarını Cüzzam Evine bağışlamak zorundaydılar. Bunlar. Pest, Dol ve Leprooshuis için önemli gelir kaynağı oldu.
1413 yılında Haarlem şehrinde cüzzam araştırmaları başladı. Hollanda’nın her yerinden cüzzam şüphesi olanlar, kendilerini muayene ettirmek için Haarlem Leproos Evi’ne gittiler. Bu kişilerin birkaç gece geçirebilmeleri için Lopershuis inşa edildi.
1561 yılında Leprooshuis, yeni bir gurup sakinine kavuştu “deliler”. Onlar için olma hücreli ayrı bir kanat yapıldı. 1442 yılından itibaren, Hertogenbosch’taki Reinier van Arkel Vakfı, Hollanda ülkesindeki ilk tımarhaneydi.
Evet: Dolhuys/ruhun müzesi, 2005 yılından beri; Dolhuys’u 700 yıldır “cüzzamlılar, deliler, alkolikler, fahişeler, bunak yaşlılar, serseriler ve bunalımdaki insanları barındıran” binada bulunmaktadır.
Hollanda Haarlem Het Dolhuys Museum Van de Geest
Müze: tüm yönleriyle insanları tasvir etmeye, basmakalıp imgeleri sorgulayarak insanların tanımlanmasına, takdir edilmesine ve anlamasına katkıda bulunmaya çalışan bir yerdir.
Müzenin en önemli koleksiyonu: psikiyatrı tarihi ve yıllar içinde çılgınlıkla nasıl başa çıkıldığının gösterilmesidir. Gerçek bir deneyim müzesi olması gerektiği gibi, çılgın ile normal arasındaki ince çizgiyi ziyaretçi bizzat kendisi yaşar.
Bu ilginç müzeyi ziyaret ettikten sonra uzun süre, tüm büyüleyici şeyler aklınızdan çıkmayacaktır.
Dolhuys, ziyaretçilerin psikiyatri hakkında iç görü kazanmasını sağlayan özel yöntemleriyle, şimdiden birçok ödül kazanmıştır. Müze, 2007 yılında Avrupa’da “Yılın Müzesi” seçilmiştir.
Hollanda Haarlem Stadspark Haarlemmerhout
STADSPARK HAARLEMMERHOUT-ŞEHİR PARKI
Hertenkamplaan 1 adresindedir.
Buraya ulaşmak için: Grote Markt’tan Grote Houtstraat üzerinden Haarlemmerhout’a doğru 15 dakika yürümek gerekir.
Halk arasında buraya “De Hout” ismi verilmektedir.
1830 yılında asırlık orman İngiliz peyzaj tarzında yeniden tasarlanmıştır.
Zengin tüccarlar dinlenmek için aileleriyle birlikte buraya gelmeye başlamışlardı.
200 yıl sonra Haarlemmerhout, 60 hektarlık bir alanda, hala güzel bir yeşil vahadır. Hollanda’nın en eski halk parkıdır.
Anıtsal ağaçların arasında bir kafeterya, müzik şapeli, geyik parkı ve hayvanat bahçesi vardır.
Günümüzde: Haarlemmerhout 3 alt alandan oluşur.
Doğu Kesimi “De Kleine Hout” isimli bir şehir parkıdır.
Batı Kesimi “Grote Hout” isimli bir şehir ormanıdır.
Üçüncü Bölüm “Grote Hout” un batısındaki “Endenhout malikanesi” 1793 yılında Amsterdamlı mimar Pier Esaie Duyvene tarafından inşa edilen, aynı adı taşıyan villa ile bir doğa koruma alanı olarak işlev görür. Kleine Hout ve Grote Hout artık bir taşra yolu ile birbirinden ayrılıyor.
Napolyon Sarayı
Burada: Napolyon Sarayı bulunmaktadır. Çünkü: Haarlem şehrinin Napolyon ile bir özel bağlantısı vardır. 18’nci yüzyıl sonunda, zengin bir bankacı Haarlemmerhout’ta kır evi “Paviljoen Welgelegen” i yaptırır.
Ancak burada uzun süre yaşayamaz. Çünkü Fransız ordusu, Hollanda’ya girdiğinde, bankacı İngiltere’ye kaçar. Fransız İmparatoru Napolyon, kardeşi Louis Napolyon’u Hollanda Krallığının başına atar. Paviljoen Welgelegen’i satın alır.
Fransız yönetimi bitiğinde ise, Prenses Wilhelmina hala orada yaşamaktadır. 1930 yılından bu yana köşk, Kuzey Hollanda’nın taşra evi olarak hizmet vermektedir. Bununla birlikte, Paviljoen Welgelegen, hala popüler olarak Napolyon Sarayı olarak anılıyor.
Festivaller
Haalemmerhout, gençler ve yaşlılar arasında çok popülerdir. Çocuklar hayvanat bahçesinde oyun oynarlar, güzel günlerde aileler çimlerde piknik yaparlar ve spor meraklıları koşu yaparlar.
Müzik şapelinde düzenli konserler vardır. Burada kutlanan en büyük parkı “Liberation Pop” festivalidir. Bu festivalde, binlerce müziksever, 5 Mayıs tarihinde parkı tamamen doldurur, ulusal ve uluslararası sanatçılar konserler verirler.
CORRİE TEN BOOMHUİS
Barteljorisstraat 19 adresindedir.
2’nci Dünya Savaşı sırasında, Ten Boom ailesi Yahudileri ve direniş savaşçılarını Haarlem’deki Barteljorisstraat’taki evlerinde sakladılar.
Sonrasında ise:B toplama kamplarına götürüldüler ve aileden sadece Corrie hayatta kaldı.
Evin çoğu, 1940’larda yani 2’nci Dünya Savaşı sırasında nasıl göründüğüne karşılık gelecek şekilde dekore edilmiştir.
Ziyaret ettiğinizde: Corrie yatak odasında sahte bir duvarın arkasındaki dar bir alan olan Saklanma Yerini görebilirsiniz.
Burada saklanan Yahudiler ve diğerleri, Nazilerden korunuyorlardı. Müzede, ayrıca Corrie ve Ten Booms ailesi tarafından kitaplar, CD ler ve DVD ler satan bir dükkan bulunmaktadır.
Corrie, Ravensbrück kampından serbest bırakıldıktan sonra, dünyayı dolaşarak herkese şöyle dedi “Tanrının sevgisi daha derine inmedikçe, o kadar derin bir çukur yoktur” ve “Tanrı bize düşmanlarımızı affetme sevgisini verecek”.
Corrie 30 yıl boyunca 60’dan fazla ülkeyi ziyaret etti.
Hollanda Haarlem Tren İstasyonu
HAARLEM TREN İSTASYONU
Stationsplein 11 adresindedir.
Haarlem ve Amsterdam arasındaki demiryolu, Hollanda’da ki ilk tren bağlantısıdır. Böylesine özel bir bağlantının da güzel bir istasyona ihtiyacı vardır. Haarlem istasyonu, 1839 yılında açılmıştır. Yerini 1906 yılında yeni binaya bırakmıştır. İstasyon özel dekorasyonlu yerlerle doludur.
İstasyon, Art Nouveau tarzında inşa edilmiştir. Bina: çini resimleri, vitray, ahşap oymalar ve dekoratif demir işçiliğiyle dekore edilmiştir. Orijinal bekleme odaları vardır. Kafeterya ikinci odadadır.
Hollanda Haarlem Dome Katedrali
DOME KATEDRALİ
Leirbevaank 146 adresindedir.
Sagrada Familia, Sacre-Coeur, Westminster Katedrali ve Koekelberg Bazilikası ile birlikte 1850 ve 1950 yılları arasında inşa edilen, dünyanın en önemli 5 kilisesinden biri olan eşsiz bir katedraldir.
Yapı: Jobeqp Cuypers tarafından tasarlanmıştır. Köln katedralinden daha büyüktür. 12 tane irili ufaklı kulesi ve 65 metre yükseklikte kubbesi vardır.
Katedral: neo-gotik, neo-romantik, Jugendstil gibi mimari tarzları ve Amsterdam Okulunun stil unsurlarını içerir.
Jan Toorop, Han Bijvoet ve Mari Andriessen dahi olmak üzere, 50’den fazla önemli Hollandalı sanatçı bu binaya katkıda bulunmuşlardır. Son restorasyon sırasında (2004-2009) vitray pencereleri Jan Dibbets, vaftizhanedeki cam panelleri Marc Mulders ve cam mozaikleri Gijs Frieling yapmışlardır.
Katedralin mahzeninde: resimler, heykeller, pankartlar ve ayinlerle ilgili gümüş eşyalar ve diğer sanat hazinelerinin bulunduğu bir müze vardır.
Yaz aylarında, müze, Cumartesi öğleden sonraları, saat: 16.00’dan itibaren düzenlenen konserleri dinlemek mümkündür.
Kuleler çıkmak mümkündür. Heyecan verici sarmal merdivenlerden çıkılan kulelerin sonunda, güzel bir manzara izleyebilirsiniz. Yol boyunca: mimari veya sanatsal sergiler ve her yarım saatte bir çalan çan sesleri (kulaklarınızı kapatmayı sakın unutmayın) duyacaksınız.
Kulenin üzerinde 60 metre yükseklikten şehir merkezinin ve kum tepeleriyle deniz manzarasını izleyebilirsiniz. Açık havalarda: Amsterdam, Alkmahar ve Leiden bile görülebiliyor.
Hollanda Haarlem Grote of Sint Bavokerk
GROTE OF SİNT BAVOKERK- KİLİSE
Grote Markt 22 adresindedir.
St Bavokerk: Haarlem şehrindeki en büyük kilisedir. Aziz Bavo kilisesi: “Grote Kerk” olarak da adlandırılır.
Gotik mimari tarzında yapılmış bir kilisedir. Meydanın çevresindeki binaların arasından kilisenin kuleleri yükselir.
Bazı özel hikayeleri vardır.
Hollanda Haarlem Grote of Sint Bavokerk
Bunlara göre: Burada: bir kadın şeytandan kurtarılır. Hollanda ülkesindeki atasözü olan “Kilisenin içinden geçen kurşun” da burası ile ilgilidir. Söz konusu mermiyi: hala duvarlardan birinde bulmak mümkündür.
Son olarak: kule, yıllarca itfaiye ekipleri tarafından kullanılmış, hatta bazı geceler görevliler kulede uyumuştur. Yangın çıkması durumunda, ateş yönünde bir pencere açılmış ve bağırıp el sallayarak meslektaşlarına haber vermişlerdir.
1245 tarihli belgelerde kilisenin varlığından söz edilmektedir.
O zamandan sonra, kilise 7 çan ve güzel bir kule ile genişletilmiştir.
Hollanda Haarlem Grote of Sint Bavokerk
Günümüzde, Sint Bavo kilisesi, Haarlem şehrindeki en yüksek yapıdır.
Kilise: Mozart’ın bir zamanlar tüm kayıtlarını çocukken yaptığı ünlü Müller organına ev sahipliği yapmaktadır.
Frans Hals’ın mezarı buradadır.
Kilisede: her yıl Mayıs ayı sonundan Ekim ayı başına kadar, her Salı akşamı ve Perşembe öğleden sonra, Christian Müller organında konserler düzenlenmektedir.
Hollanda Haarlem Jopenkerk
JOPENKERK
Gedempte Voldersgracht 2 adresindedir.
Ortaçağdan, 20’nci yüzyıl başlarına kadar Haarlem şehri, zengin bir bira tarihine sahiptir. 15’nci yüzyılda Haarlem Koyt birası, Anvers’teki en popüler biraydı. 1620 ile 1640 yılları arasında Haarlem’de 52’den fazla bira fabrikası vardı.
1995 yılında Haarlem şehri ayrıcalıklarının 750’nci yıl dönümü anısana ilk Jopen birası 1501 yılından kalma eski bir Haarlem tarifine göre hazırlandı. “Jopen Hoppenbier”
Hollanda Haarlem Jopenkerk
Bu o kadar başarılı oldu ki, bira üreticileri Haarlem merkezinde kendi bira fabrikası “Jopenkers” i açabildiler. Jopenkerk, tamamen faal bir bira fabrikasına ek olarak bir Grand Cafe ve Restoran da bulundurmaktadır.
Jopenkerk: asırlık tariflere göre burada hem eski hem de yeni klasik Jopen biraları üretiyor. Büyük kafede: çeşitli tatlarda biralar tanıyabilirsiniz. Üç biranın tadına bakın ve lezzet tercihinizi keşfedin. Her yeni fıçılanmış biranın arkasında özel bir hikaye vardır.
Birinci katta, akşam yemeği yenilebilir. Menüde mevsimin en güzel ürünleri sunulmaktadır.
TEKNE GEZİSİ
Spaarne, Haarlem şehrinin eski merkezinden geçen “S” şeklinde bir kanaldır. Bu suda tekne ile gezerken: konaklar, kiliseler ve yel değirmeni De Adriaan manzarasını görebilirsiniz. Bir tur teknesiyle Haarlem şehrinin en güzel yerlerinde 1 saat geçirebilirsiniz.
Tur teknelerine “Borrelboot” ismi verilmektedir. Tekne turu 1 saat sürer.
SPAARNWOUDE
Rekreasyon alanı olan Spaarnwoude, Haarlem, Velsen ve Amsterdam arasındadır.
Spaarnwoude: ormanlar, çayırlar ve su özellikleriyle karakterize edilen 3000 hektarlık geniş bir alandır. Burada çeşitli spor aktiviteleri yapılabilir. Çocuklar için oyun alanları ve bir çiftlik bulunmaktadır.
Doğa ile baş başa bir gün geçirmek istiyorsanız, burayı tercih etmelisiniz. Burada: golf oynayabilir, marinalardan birinde tekne kiralayabilir veya Klimuur bölgesinde tırmanmaya gidebilirsiniz. Ayrıca: bisiklet, yürüyüş, ata binme, dağ bisikleti, kano ve hatta kapalı bir kayak pistinde kayak yapabilirsiniz.
Hollanda Haarlem Hofjestoute Haarlem
HOFJESTOUTE HAARLEM-HAARLEM AVLULARI
Şehir merkezinde 21 tane avlu bulunmaktadır. Bu avlular, 14’ncü yüzyıldan kalma tipik Hollanda evleridir.
Hıristiyan cemaatleri ve zengin bireyler tarafından yaptırılan bu evler, emeklilik ve sosyal barınmanın erken bir şeklidir. Dindar ve fakir bayanların son günlerinin burada geçirmelerine izin verildi. Erkekler ise kabul edilmediler. Yaşlı erkekler için erkek evleri vardı.
Avlular şehrin her tarafında gizlidir. İnşaat yani mimari stilleri hemen hemen aynıdır. Bir kapıdan girilir ve arkasında, merkezi bir bahçenin çevresinde küçük evler toplanmıştır. Burada her zaman huzur vardır.
Ülkenin en eski avlusu Haarlem şehrinde bulunmaktadır.
Bu avlu, 1395 yılı yapımı “Hofje van Bakenes” dir.
HAARLEM BOLLENSTREEK
Haarlem şehrinin kuzeyinde ve güneyinde, her bahar yüzbinlerce turisti buraya çeken geniş çiçek tarlaları vardır. Şehir merkezine sadece 15 dakika bisiklet sürüşü uzaklığında olan bu alanlarda: milyonlarca: lale, çiğdem, nergis ve sümbül tarlaları bulunmaktadır.
Bollenstreek’deki en büyük çiçek etkinliği, Yıllık çiçek geçit törenidir. Bu törende: Noordwijk’ten Haarlem’e renkli bir geçit töreni oluşturulur.
Binlerce çiçeğin yardımıyla en güzel kreasyonları gösteren vagonlar düzenlenir. Haarlem’e varıştan sonra şamandıralar, bir gün Grote Mark’ta sergileniyor.
Hollanda Haarlem Keukenhof
KEUKENHOF:
Dünyanın en ünlü çiçek soğanı parkı “Lisse” de bulunan Keukenhof’tur.
Haarlem’den bu çiçek festivaline düzenlenen bir tura katılırsanız: tur arabayla yarım saatten kısa sürer, burada, en güzel çiçek tarlalarından geçerek, Keukenhof parkına ulaşılır. Tur yaklaşık bir saat sürer, ancak fotoğraf çekmek için düzenli olarak molalar verilir.
Hollanda Haarlem Molen de Adriaan
MOLEN DE ADRİAAN
Papentorenvest 1A adresindedir.
Haarlem şehrinin merkezindeki De Adriaan: Spaarne nehrine bakan bir kule değirmenidir. Değirmen ilk olarak 1778 yılında inşa edilmiş, ancak bir yangında yanınca 1932 yılında yeniden inşa edilmiştir.
Çünkü şehrin çok sevilen bu anıtını yeniden yapmak için Haarlem vatandaşlarının yeterli parayı toplayabilmeleri tam 70 yıl sürdü.
Yüksek yel değirmeni, aynı zamanda şehrin merkezini koruyan kule kalesinin temelidir. Burada: çimento ve boya üretilirdi. Daha sonraki sahibi tarafından tütün fabrikasına dönüştürüldü.
Molen de Adriaan: Hollanda’nın en güzel değirmenlerinden birisidir.
Bugün hala çalışmaktadır yani aktiftir.
Burayı gezmek isterseniz, Molen De Adriaan turuna katılabilirsiniz. Değirmen, hava koşullarının iyi olması halinde, Cumartesi günleri çalışırken görülebilir. Her gün rehberli turlar düzenlenmektedir.
Şehrin bu bölümü: Mathew Street ve Cavern Club yani dünyanın en ünlü kulübünü oluşturmaktadır. Bu külüp, Beatles tarihinde bir odak noktasıdır. Bölgenin diğer önde gelen yerleri: Fame Müzik Duvarı, Cavern Pub, Hard Days Night Hotel, Cavern tasarımcı alışveriş merkezi, diğer dükkanlar, barlar ve restoranlardır.
Evet: Liverpool şehrinin ziyaretçileri, Beatles temalı birçok obje göreceklerdir ve müzeleri ziyaret edeceklerdir.
Beatles ile ilgili bu bölgede özellikle: “Cavern Club” görülmelidir. Ayrıca: “Hard Day Night” isimli ve dört yıldızlı, temalı lüks bir otel de görülmelidir.
MATHEW STREET
Taşıt trafiğine kapalı olan bu caddede gezerken: önce John Lennon heykelini görebilirsiniz. Daha sonra: Alışveriş merkezi “Cavern Walks Shopping Centre” ve ünlü “Üzüm Pub” denilen yere doğru yürümeye devam edin. Alışveriş merkezinin hemen çarpraz karşısında “Viev Two Gallery” denilen sanat galerisi bulunuyor.
Hard Days Night Hotel
Mathew Street caddesinin başlangıcında, caddenin köşesindedir. Otelin asıl cephesi, 52 Nort John Street caddesi üzerindedir.
Burası, dört yıldızlı bir oteldir. Ancak eşsiz ortamda, en kaliteli olanakları birleştirir ve dünya üzerinde “Beatles” temalı tek oteldir. Şehrin: Beatles mahallesinin merkezindedir. Otelin mimarisi ve özellikle cephelerinde bulunan heykeller ilgi çekiyor.
John Lennon Heykeli
Mathew street üzerindedir. Artur Dooleys tarafından yapılmıştır.
İngiltere Liverpool Cavern Quarter Cavern Club
Cavern Club
Mathew Street üzerindedir.
Beatles gurubunun, 1960’lı yıllarda sahne aldı dünyaca ünlü müzik mekanıdır. Burası: Beatles’in ilk başlangıcının yapıldığı orijinal kulüptür. Ancak: “Üzüm Pub” karşısında bulunan orijinal mağaza: 1973 yılında kapatılmış ve yıkılmıştır. Ancak mevcut Cavern Club binası: orijinal kulübün atmosferini tamamen yansıtmaktadır.
Beatles, ilk olarak 50 yıl önce burada sahneye çıkmış olmasına rağmen, günümüzde de bu mekan, Liverpool şehrinin en iyi müzik mekanlarından birisidir. Beatles: Mathew Street üzerinde bodrumda bulunan bu kulüpte, Şubat 1961 ile Ağustos 1963 tarihleri arasında yaklaşık 300 konser yaptı.
Bugünkü kulüp, geniş bir yelpazede canlı müzik sunmaktadır ve iki aşamalıdır.
Günümüzde görülen Cavern: orijinal alanın yaklaşık dörtte üçünü kaplamaktadır. Geri kalan bölümde ise, orijinal tuğla evler bulunmaktadır.
Kulüp: her gün saat: 10.30 da açılır. Çarşamba günleri tüm gün ve Pazartesi günleri akşamları: ücretsiz giriş vardır. Pazar akşamları ise, küçük bir ücretle girilir. Çocuklu ailelerin, yalnızca gündüz kulübü ziyaret etmesine izin verilir. Kulübün bar bölümünde: kahve, şarap ve bira servisi yapılmaktadır. Hediyelik eşya dükkanında ise: t-shirtler, CD ler, kitaplar, rozetler ve kartpostallar satılmaktadır.
Cavern Pub
Mathew Street üzerinde, Cavern Club yanındadır.
Burası: Beatles hatıraları ile harika bir atmosfer sunan temalı bir pub olarak dikkati çeker.
Fame Cavern-Cavern Walks Shopping Centre
Mathew Street caddesi üzerinde bulunan bu mekan: Beatles müzik cd lerinin satıldığı bir yer olarak bilinir.
Matthew Street Viev Two Gallery
Merseyside bölgesinde, Matthew Street adresinde, ünlü Cavern Club ve Hard Days Night Hotel yanındadır. Galeride: John Lennon’a ait etkileyici parçalar ve resimler bulunmaktadır.
Ayrıca: tanınmış resimlerin baskılarının satıldığı bir hediyelik eşya dükkanı vardır.