Sivas Altınyayla Kuşaklı Sarissa antik kenti

Sivas Altınyayla Kuşaklı Sarissa antik kenti

Tarihin derinliklerinde, Hititlerin önemli şehirlerinden birinin kalıntılarını görmek isterseniz, işte Sarissa. Tarihin en büyük dördüncü imparatorluğunu kuran Hitit ulusunun, en büyük dini merkezlerinden biri.

Sivas Altınyayla Kuşaklı Sarissa antik kenti

KUŞAKLI (SARİSSA) ANTİK KENTİ KALINTILARI

Altınyayla İlçesi, Başören köyünde, Ak kuzulu mezrasında bulunmaktadır. Burası: Sivas il merkezine, yaklaşık 60 km. uzaklıktadır. Sivas-Şarkışla yolu üzerinden gidebilirsiniz.

Yapılan arkeolojik kazılar sırasında, ele geçen amorf vaziyetteki bir seramik parçası üzerindeki hiyeroglif yazının okunması ile, kentin adının “Sarissa” olduğu öğrenilmiştir.

Bu isim: kazılar sırasında şehirde ele geçen tabletlerde de; sekiz yerde geçmekte ve kentin Hitit dönemindeki adını doğrulamaktadır. Yöre halkının, buraya kuşaklı demesinin sebebi ise, burada bulunan surlardır.

Sivas Altınyayla Kuşaklı Sarissa antik kenti

Höyük: geniş ve büyük, dairesel şekilli bir doğal tepe üzerine kurulmuş, çevresi surlarla çevrilmiş bir Hitit şehridir. Ama; dünya tarihinde, dördüncü büyük imparatorluğu kuran Hititlerin önemli şehirlerinden biridir.

Dünyanın devletler arasında ilk antlaşması olan ve Mısırlılarla Hititler arasında yapılan Kadeş Savaşı (MÖ.1285) sonunda yapılan antlaşmada: Sarissa’nın Fırtına Tanrısının şahitliğinden söz edilir.

MÖ. 1500 ve 1400’lü yıllarda, önemli bir yerleşim merkezi olan ve Hitit krallarının: Başkent Boğazköy’den gelerek, yazlık çalışmalarını yürüttükleri “Sarissa Yerleşimi”: Anadolu’da tablet buluntusu veren, beşinci merkezdir.

Ele geçen 52 tabletin bir kısmı sağlam durumdadır. Bir bölümü ise kırılmış ve parça halindedir. Tabletler üzerindeki metinlerin çözümlemelerine göre: 3 tanesinin bayramla ilgili, 12 tanesinin kült envanteri ile ilgili ve diğerlerinin ise fal metinleri oldukları saptanmıştır.

Bayram şenliklerinin anlatıldığı bir metinde: “Kupit dağında şenlikler yapıldığı anlatılmakta”, bu da o dönem coğrafyası hakkında bilgi vermesi açısından önem taşımaktadır.

Sarissa şehri

1650 metre yüksekliktedir. 1950 adımlık sur kalıntısı ile, önemli bir yerleşim yeridir. Şehre giriş: sur üzerinde bulunan 4 kapıdan sağlanır.

1992 yılından bu yana, Almanya’nın Marburg Üniversitesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Andreas Müler Karpa Başkanlığında; Sivas Müzesi Müdürlüğü adına kazı çalışmaları sürdürülmektedir.

Bu kazılarda

Günümüze kadar bilinen en büyük Hitit Tapınaklarından biri, kralın sarayı ve şehrin güney-kuzeybatı sur kapıları ortaya çıkarılmıştır. Bu tapınak: Hitit başkenti Hattuşaş’taki tapınakla benzer olup, Boğazköy dışında Hitit imparatorluk çağına ait Anadolu’daki tek (MÖ.1460-1190) tapınaktır.

Şehir kalıntılarında, C yapısının büyük ölçüde dörtgen bir plana sahip olduğu ve sadece çok az sayıda odanın cephede çıkıntı oluşturduğu görülür. 76 x 73 metre ölçülerindeki bu yapı, halen bilinen en büyük Hitit Tapınağıdır.

Bu ölçüleriyle, Kuşaklı C yapısı: başkent Hattuşa’daki 1 Numaralı Tapınak yada Büyük Tapınak olarak adlandırılan ve muhtemelen Fırtına Tanrısı ile Arinna’nın Güneş Tanrıçasına adanmış olması nedeniyle: Hitit ülkesinin en önemli kutsal alanı kabul edilen yapıyı bile geride bırakır.

Sivas Altınyayla Kuşaklı Sarissa antik kenti
Sivas Altınyayla Kuşaklı Sarissa antik kenti

Ayrıca: bu kazılarda: o dönemde kutsal sayılan, yan yana durmuş, iki boğa figüründen oluşan “İkiz Boğa-Ryhton” heykeli de bulunmuştur. Ele geçirilen kalıntılar ise: Sivas Müzesinde bulunmaktadır.

Bunun bir örneği ise, Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesinde sergileniyor. Bunun dışında: kazılarda, bir mektup ve çeşitli tabletler bulunmuş.

Kuşaklı höyüğünün güneyinde: Hitit barajı ve açık hava tapınağı var. Mezra yaklaşık 1.5 km. uzaklıktadır. Kuşaklı höyüğünün içme suyunun karşılandığı ve dinsel ayinlerin yapıldığı bir alandır.

Güney kısmı: kayalık ve dik yamaçlardan oluşan bir düzlükte, taşlarla set yapılarak, gölet oluşturulmuştur.

Göletin batı tarafı: Hitit yazılı metinlerinde geçen Huwaşi Taşının bulunduğu tapınma alanının mimari öğeleri, kuzeyde suyun tahliye edildiği taştan örülen kanallar, doğu ve batı yönde, bazı mimari kalıntı izleri görülür.

Kuşaklı bölgesi; Hitit Kralının, başkent Boğazköy’den gelerek, burada bazı dini törenlere katıldığı; Hitit yazılı metinlerinden anlaşılmaktadır. Ele geçen tabletlerdeki bir metinde şöyle denilmektedir.”

Kral, ilk baharda bayram yapmak için, Sarissaya gittiği zaman, Kral şehre yaklaştığında, Şerha yukarı gitmez, Bilakis yukarı yola gider, Yukarıya Fırtına Tanrısı Huwaşi taşına.”

Bu metin: açık hava kutsal alanının, Hititler için ne kadar önemli olduğunu ortaya koymaktadır.

Tüm bunların yanında: Sarissa’da ortaya çıkan yazılı belgelerde: Sarissa Hitit Bey’inin: her ay, tapınağa “bira” armağan ettiği yazılıdır.

Ön Asya’nın en büyük bira imalathanesinin burada bulunması, Sarissa’da bira üretilmesinin ve tüketilmesinin yoğun olduğunu da kanıtlamaktadır.

Sarissa: Hitit devletinin yıkılışı ile bağlantılı olarak, büyük bir yangınla yok olmuştur. Yapılan arkeolojik kazılarda: burada Hitit yerleşiminin ardından yalnızca Frig döneminde bir iskan daha olduğu ve daha sonra yerleşimin tamamen terk edildiği ortaya çıkmıştır.

Sivas Altınyayla hakkındaki gezi yazım için Altınyayla

Sivas Altınyayla

Sivas Altınyayla

Altınyayla, Sivas arası uzaklık: 90 km.Altınyayla, Şarkışla arası uzaklık: 38 km. Altınyayla, Ulaş arası uzaklık: 45 km.

TARİHİ

Yerleşimin eski ismi “Tonus” dur. Yörede ilk egemenlik kuranlar Perslerdir. Sonra Frigyalılar görülür ve zaman içinde başka medeniyetlerde yörede hakimiyet kurarlar. Lidya döneminde Giges Mezopotamya ve İran ticaretini Ege denizine bağlayan meşhur “Kral Yolu” Tonus’un güneyinden geçer. Yörede yapılan Toprakkale ve Taşkale, Kral yolunun güvenliğini sağlamak için kurulmuştur. 1887-1888 yıllarındaki Osmanlı Rus savaşları sırasında, doğudan göç eden birçok göçmen yöreye yerleşmiştir. Az sayıdaki Hıristiyan nüfus ise, Cumhuriyetin ilanından sonra buradan başka yerlere göçmüşlerdir.

1972 yılında Tonus ismi, Altınyayla olarak değiştirilmiş ve Belediye teşkilatı kurulmuştur. 1990 yılında ise ilçe olur.

 

GENEL

İlçenin çevresi dağlar ve yaylalarla çevrilidir. İlçe halkı tarım ve hayvancılıkla uğraşır. İlçede karasal iklim hüküm sürer.

GEZİLECEK YERLER

MERKEZ CAMİ

İlçe merkezinde Aydın Mahallesindedir.

İlk yerleşim yeri yani Tonos köyünün ilk camisidir. Kitabesine ve cami direğinde bulunan bir yazıya göre, 1893 yılında inşa edilmiştir. Banisi yani yaptıran ise, Subaşılar kabilesinden Ebu Seyif oğlu Ahmet Ağa’dır. Caminin mimari: Sivaslı Mahmut ve Müştak ustadır.

Cami taş duvarlıdır. Taban ve tavanı ise ahşaptır. Ahşap oymalı ve boyama işlemeli tavanı: 4 ana direk üzerine kuruludur. Yine tavanın ortasında: ortadan kenarlara göre, geometrik bir şekilde, dairesel genişleyen süs kabartması bulunur. Bu kabartma süsten aşağıya kandil sarkar. Ancak günümüzde bu kandilin yerine avize takılmıştır. Minare batıdadır. Taştan yapılmış minare, 58 basamaklıdır. Cami halen ibadete açık olup, aynı anda 400-500 kişi ibadet yapabilmektedir. Cami, 1998 yılında tescil edilerek koruma altına alınmıştır.

SARİSSA ANTİK KENTİ

Sarissa antik kentiyle ilgili ayrıntılı gezi yazımı, yine bu sitede “Sarissa Antik Kenti” ismi altında bulabilirsiniz. Hitit döneminde MÖ 1400-1500 yıllarında önemli bir yerleşim yeridir ve bu yöreye yolunuz düşerse, mutlaka ziyaret etmenizi öneririm.

Sivas Sarissa Antik Kenti Hakkındaki gezi yazım için Altınyayla Kuşaklı Sarissa antik kenti