Norveç ülkesinde, UNESCO tarafından, kültür mirası kabul edilerek “Dünya Kültür Mirası Listesi” ne dahil edilen ve koruma altına alınan yerler hakkında, sizlere aşağıda kısaca bilgi vereceğim. Norveç ülkesine bir gezi düşünürseniz, bunlardan ilginizi çekenleri gezebilirsiniz.
ALTA ROCK ART
Burası: 1985 yılında UNESCO tarafından “Dünya Kültür Mirası Listesi” ne dahil edilerek koruma altına alınmıştır.
Finnmark ilçesinde, Alta belediyesi bölgesindedir. Buraya ulaşmak için: E6 büyük karayolunu takip etmek gerekir. E6 karayolu boyunca “Alta Sentrum” için otobüs seferlerini kullanarak buraya ulaşabilirsiniz. Ancak, otobüs durağından itibaren, kaya resimlerinin bulunduğu yere ulaşmak için 2.5 km. yürümek gerekir.
Kuzey kutup dairesi yakınlarındaki bu “Alta Fiyordu” bölgesinde, milattan önceki dönemlere tarihlenen bir yerleşim izi bulunmaktadır. Resimler ve gravürler üzerinde yapılan incelemede, yaklaşık MÖ.4200-500 yıllarına tarihlendikleri görülür. Yani: Kuzey Kutup Dairesi yakınlarında, günümüzden yıllarca önce, bir insan yerleşimi bulunması ilginç ve burada, yani “Alta” bölgesinde, bu kaya çizimleriyle, bu kanıtlanıyor.
Bölgenin bulunmasına gelince: Alta ilk olarak 60 yıl önce keşfedilmiştir. Pippisteinen isimli küçük bir taş bulunduğunda: 1966 yılında Tromse Müzesine bildirilmiştir ve ardından ilk kaya resimleri bulunmuştur. Bölgede bulunan alanların her birindeki ilk keşifler, özel kişiler tarafından tesadüfler sonucu yapılmıştır.
Kaya çizimleri: deniz seviyesinden 26 metre yüksekliktedir. Resimlerde: ren geyiğini temsil edilmiş, ayrıca ayı, köpek ve kurt, tilki, tavşan, ördek, kuğu, kaz, karabatak, pisibalığı, balinalar ve somon balıkları betimlenmiştir. Ayrıca: avcılık, balıkçılık, yakalama, tekne, dans ve yine çeşitli ritüel eylemler resmedilmiştir.
Resimlerin, sert kumtaşı kaya üzerine: oyma bir çekiç ve keski olarak taş veya boynuz kullanılarak yapıldığı düşünülüyor. Daha sonra ise, çizgi yüzeyler tıraşlanarak düzleştirilmiştir. Çoğu boyalı olmayan resimlerin, boyalı olanları kırmızıdır.
Tüm resimler, 7 bölgeye dağılmış, 45 yerde görülmektedir. Binlerce resim ve gravür: kronolojik bir sıra dahilinde yapılmıştır. En büyük resim/gravür alanı ise “Alta Müzesi” bölgesindedir. Buradaki çizimler, 3000 civarındadır. Ayrıca, zaten yalnızca bu alan ziyarete açıktır.
ROROS MADEN KASABASI VE ÇEVRESİ:
Roros bölgesi: 1980 yılında UNESCO tarafından “Dünya Kültü Mirası Listesi” ne dahil edilerek koruma altına alınmıştır.
Roros bölgesi: 3 siteden oluşur ve 1646 yılında: Danimarka-Norveç arasında yapılan bir anlaşma ile, ayrıcalıklı bir bölge olarak kabul edilmiştir.
Roros maden kasabası ve çevresindeki bakır madeni kaynakları: 17’nci yüzyılda kurulmuş ve 1977 yılına kadar, tam olarak 333 yıl boyunca işletilmiştir. Bu yüzden, bölge: sanayi ve kırsalın birlikte görüldüğü bir kültürel manzara göstermektedir. Bu manzara içinde: 2000 tane, tek ve iki katlı ahşap ev görülmektedir. Bu evler ve mevcut binalar: bölgeye tam bir ortaçağ görünümü vermektedirler.
Evet, 1646 yılında kurulan Roros Maden Kasabası gerçekten benzersizdir. Soğuk iklimli, yolları olmayan, ormanlar ve tarım alanları nedeniyle, marjinal büyüme koşullarından uzak bu bölge: madencilik faaliyetleri ve inşa, ulaşım ve yaşam biçimi ve bunların doğal çevreye uyumu ve adaptasyonu konusunda: burası, görülesi bir yer olarak önem kazanmaktadır.
Roros sokaklarında gezerken: el sanatları üreten esnafları görebilirsiniz. Bunlar: cam ve ahşap oyma üretirler. Ayrıca: gümüşcüler, demirciler, seramik sanatçıları, ressamlar görebilirsiniz.
Evet, gelelim burada gezmenizi önereceğim yerlere:
Roros Müzesi-Olavsgruve Mine
Burası, Roros madencilik tarihinin 300 yıllık bir geçmişinin izlerini barındırmaktadır. Buraya ulaşmak için: yüzeyden 50 metre ve dağın içinde 500 metrelik bir yürüyüş yapmanız gerekiyor.
Roros Yürüyüş Turu
Rehberli tur ile, bu küçük maden kasabasında insanların nasıl yaşadığını ve çalıştığını görebileceğiniz bir yürüyüş turu yapmak mümkündür. Yürüyüş: anıtsal cüruf yığınları, çiftlikler ve büyüleyici binalar arasından ilerler.
Roros Kilisesi-Bergstadens Ziir
Kilise: 1784 yılında inşa edilmiştir. Norveç ülkesinin en önemli kiliselerinden birisi ve dağ katedrali olarak kabul edilir.
STRUVE JEODEZİ ARK
Yazının başlığı “Norveç ülkesinin UNESCO değerleri” olmasına rağmen, burası hakkında farklı bir değerlendirme yapmak gerekir, çünkü: burası hakkında birçok ulusun egemenlik hakkı bulunduğu söyleniyor. Evet, burası ve devamındaki zincir yapılar, 2005 yılında UNESCO tarafından “Dünya Kültür Mirası Listesi” ne dahi edilerek koruma altına alınmıştır.
Evet: Struve Arc; 10 ülke arasında, 2820 kilometrelik, Norveç’ten başlayan ve Karadeniz’e kadar uzanan bir zincirin halkasıdır. Bu zincir: 1816-1855 yılları arasında, Astronom Friedrich Georg Wilhelm tarafından yapılan bir “meridyen” uzunluğu ölçüm sistemidir. Bu sistem: gezegenin şekli ve boyutunun hesaplanmasında ve yer bilimleriyle topografik harikaların geliştirilmesinde öncü olmuştur. Orijinal yay: 266 ana istasyon ve 258 ana üçgenden oluşuyor. Orijinal istasyonlar: farklı işaretlerle belirlenmiştir. Bunlar: kaya, demir haç, dikili veya delikli taş şeklindedirler.
URNES STAVE CHURCH
Stavkirke diye de bilinen bu ahşap kilise: Sogn on Fjordane denilen yerde, doğal ortamında bulunmaktadır. Yapı: 12 ve 13’ncü yüzyıllarda, geleneksel İskandinav ahşap mimarisi tarzında inşa edilmiş ve o dönemin seçkin bir örneği olarak görülmektedir. Yapıda: Viking gelenek ve Romanesk mekansal özellikler dikkat çekiyor. Tarihi kilise, 1979 yılında UNESCO tarafından “Dünya Kültür Mirası Listesi” ne dahil edilerek koruma altına alınmıştır.
VEGAOYAN-VEGA TAKIM ADALARI
Vega takımadaları: 2004 yılında UNESCO tarafından “Dünya Kültür Mirası Listesi” ne dahil edilerek koruma altına alınmıştır.
Adalar: Kuzey Kutup Dairesinin hemen güneyindedir ve kültürel bir peyzaj oluştururlar. Bu soğuk ortamda: adalarda, balıkçılık ve ördek avı yapılır. Balıkçı köyleri: iskeleleri, depoları, evleri, tarım manzaraları, fenerleriyle dikkat çeker. Yapılan araştırmalara göre, 1500 yıldır burada yerleşim bulunduğu tahmin ediliyor.
Evet, burada 6500’den fazla ada, adacık bulunuyor. Kıyı dağlarının manzarayı süsleyen silüetinin önünde, deniz yüzeyinde neredeyse ağaçsız adalar, deniz ve kara parçası, bunlar muhteşem bir görüntü oluşturuyorlar. Norveç’in Kuzey Atlantik kıyısındaki bu adalar, oldukça iyi korunarak günümüze ulaşmıştır.
