Sarıyahşi, Aksaray arası uzaklık: 92 km. Aksaray ilinin, en uzak ilçesidir. Sarıyahşi, Kırşehir arası uzaklık: 40 km. Sarıyahşi, Şereflikoçhisar arası uzaklık: 32 km. Sarıyahşi, Kırıkkale arası uzaklık: 128 km.
TARİHİ
Bölge: tarihi süreç içinde, birçok uygarlıkların etkisi ve yönetimi altında kalmıştır.
Bölgeye ilk gelenler, halkın Aşağı Cami olarak bildiği, Selçuklu camisinin etrafındaki yerlere yerleşirler.
Sarıyahşi, 1957 yılında Ankara-Şereflikoçhisar ilçesine bağlı bir kasaba, 1989 yılında ilçe olur ve Aksaray iline bağlanır. Ama uzun süre Ankara’ya bağlı olarak kalmıştır.
GENEL
İlçe ismini, Yahşi Han’dan almıştır. Yahşi Han, yaralı olarak askerleriyle birlikte Sarıyahşi’yi geçerken vefat eder ve o tarihe kadar Sarı olarak bilinen yöre, Sarıyahşi olarak tanınmaya başlar.
Yahşi “güzel” anlamındadır. Sarıyahşi ise “Sarı güzel” demektir. İlçe halkının büyük bölümü yurt dışında yaşamaktadır.
İlçe İç Anadolu bölgesindedir. Hirfanlı baraj gölünün kıyısındadır. Kızılırmak’ın güneyinde kalır. Rakımı 870 metredir.
Son olarak, Sarıyahşi halkının büyük bölümü, yurt dışında çalışmakta ve yaz aylarında buraya gelmektedirler.
GRANİT MERMER
İlçeye bağlı Yaylak ve Sipahiler köylerinden Türkiye’nin en güzel granit taşı çıkarılır.
Dünyanın hemen hemen her yerine ihracat yapılıyor.
Yaylak köyünde: yer döşemesi ve dış cephe kaplamasında kullanılmak üzere özel şirketler tarafından granit taşı çıkarılmaktadır.
GEZİLECEK YERLER
İÇMECE KÖYÜ
İlçe merkezi ve Bekdik köyü arasındadır.
Bedik jeotermal alanı, Aksaray il merkezinin yaklaşık olarak 110 km kuzeybatısındadır. Bu alanda 2014 yılına 4 işletme bir adet kuyu açmıştır. Beşinci işletme kuyusunun açılmasına devam edilmektedir. Jeotermal su, serada ısıtma amaçlı olarak kullanılmaktadır. Sarıyahşi’de iki adet sera bulunmaktadır ve toplam sera alanı 77 dekardır.
Yani, bunları yazdıktan sonra, çıkan suyun şifalı olduğu hakkında bir şeyler söylemem anlamsız olacak çünkü çıkan su serada ısıtma amaçlı kullanılıyormuş yani şifa özelliği unutulmuştur.
Son bir not: Sarıyahşi’de jeotermal kaynaklar şehir ısıtmasında da kullanılmaktaymış. İlçede toplam 952 konut jeotermal kaynaklarla ısıtılıyormuş.
BOĞAZKÖY GÖLETİ
Gölet, Boğazköy köyüne 2.3 km uzaklıktadır. Göletin yukarısında bulunan küçük çam ormanında kamp yapılabilir.
Ayrıca gölette balık tutma imkanı da var.
HİRFANLI BARAJ GÖLÜ KIYISI
Hirfanlı Barajı, Kızılırmak nehri üzerinde inşa edilmiştir. Türkiye’nin en büyük barajlarından biridir.
Göl kıyısında, Belediyeye ait bir sosyal tesis ve parklar ve mesire alanları bulunmaktadır.
Gölde tekne gezintisi yapılıyor. Ayrıca Hirfanlı barajında balık tutulabiliyor.
KOCAREİS-68 TUR TEKNESİ:
Sarıyahşi Belediyesi tarafından Hirfanlı Barajında kullanılmak üzere tur teknesi satın alınmış ve hizmete sokulmuştur.
3 katlı tur teknesi: 24 metre uzunluğunda ve 5 metre genişliğindedir. 54 yolcu kapasitelidir.
AĞBAYIR MAĞARASI;
İlçe merkezi ve Bedik arasında ve Sarıyahşi Kızılırmak tarafına bakan tepede bulunmaktadır.
Bedik köyüne 4 km uzaklıktadır. Ağbayır mevkiindedir. Köyden çıkışta sağ kol üzerinde engebeli bir arazidedir.
Altında ekilebilir tarım arazileri olan ve iki doğal girişi bulunan, içinde çok sayıda yaşam mekanı barındıran doğal bir mağaradır.
Yeraltı yaşam sığınağı olarak da düşünülmektedir.
Evet, mağarada bugüne kadar herhangi bir bilimsel araştırma yapılmamıştır. Yörede yaşayan insanlar tarafından mağaranın 300 göz olduğu, birkaç gözden sonra ışık yanmadığından ilerleyen olmadığı söylenmektedir. Bazılarına göre ise, burası harpte sığınak olarak kullanılmıştır. Hatta, burada çok değerli altın, gümüş gibi değerli hazinelerin veya tarihi eserlerin saklı olduğu da söylenir. Sonuç olarak, biraz önce sözünü ettiğim gibi herhangi bir araştırma yapılmadığından, bunların hepsi sadece söylentiden ibarettir.
TOKLU MAĞARASI:
İlçe merkezine bağlı Yenitorunobası Köyünün Toklu Kalesi mevkiindedir. 1410 metre yükseklikte bulunan mağara, giriş ağzı küçük bir delik şeklindedir. Bu delikten 45 derecelik bir eğimle aşağıya inen mağara, 50-60 metre sonra bir gölle son bulur. Mağaranın tavanındaki keski izlerinden buranın insan eliyle genişletilmiş doğal bir kaya çatlağı olduğu anlaşılır. Mağaranın tabanında görülen seramik parçaları, eski bir yerleşimin varlığını kanıtlar niteliktedir.