BARDEJOV ŞEHRİ
2000 yılında UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası Listesine dahil edilerek koruma altına alınan Bardejov: Beskyd dağlarının tepesinde, Slovakya’nın kuzeydoğu bölümünde, Topia nehri kıyısındadır. Demir çağında Roma döneminde burada yerleşim bulunmaktadır. Ancak: şehir Karpatlar bölgesindeki büyük bir ticaret yolu üzerinde bulunması ile, önem kazanmış ve Ortaçağ’da birçok kez işgal edilmiştir.
Şehir: biraz önce de söylediğim gibi, önemli bir ticaret yolu üzerindedir ki: özellikle Macaristan ve Polonya arasındaki ticaret, bu yol üzerinden yürütülmüştür. Bu nedenle: 14’ncü yüzyılda, Ludovit ben isimli kral: şehri güçlendirme çalışmalarına girişmiş ve şehri üç kapılı ve burçlarla takviye edilen surlarla çevirmiştir. 1420-1474 yılları arasında, ikinci sıra surlar yapılmıştır. Surların batısında bulunan “Moat kapısı”, surlar üzerinde bulunan üç ana giriş kapısından birisidir.
Surlar önündeki ahşap köprü, 1770 yılında, bugünkü taş köprü ile değiştirilmiştir.
Burası: müstahkem bir ortaçağ şehri olarak önem kazanıyor. Ama, aynı zamanda son derece tam ve iyi korunmuş durumdadır. Ayrıca, yine burada 18’nci yüzyıldan kalma bir Sinegog ve çevresindeki Yahudi Mahallesi dikkat çekmektedir.
BANSKA STİAVNİCA ŞEHRİ
1993 yılında UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası Listesine dahil edilerek koruma altına alınmış şehir: yüzyıllar boyunca, birçok seçkin mühendis ve bilim adamları tarafından ziyaret edilmiştir.
Burada: eski Ortaçağ madencilik merkezi, Rönesans sarayları, 16’ncı yüzyıldan kalma kiliseler, zarif meydanlar ve kaleler bulunur. Özellikle: geçmişin madencilik ve metalurji faaliyetlerinin hayati kalıntılarını içeren peyzajın çevre ile uyumu ilgi çekmektedir.
Evet; şehir, Slovakya’nın en eski madencilik kasabasıdır. Şehirde, madencilikle ilgili en eski kayıt 1275 yılına kadar gitmektedir. Glanzenberg ve Paradajz dağlarının dik yamaçlarında: uzun yıllar madencilik yapılmıştır. Hatta: bu madencilik yataklarının: Moravya İmparatorluğu dönemine yani 9’ncu yüzyıla kadar indiği, yani o dönemde çalıştığı ve Ortaçağ dönemi boyunca sürdürüldüğü bilinmektedir.
13’ncü yüzyılda, şehre madencilik nedeniyle ayrıcalıklar verilir ve 15’nci yüzyılda ise, bölge büyük bir refaha ulaşır. Bu dönemde: şehrin çevresinde bir sur duvarı yapılır, kilise yeniden inşa edilir ve güçlendirilir ve birçok yeni konut yapılır. 14’ncı yüzyılda, Rönesans sarayı yapılır. Şehrin kalbindeki “Trinity meydanı” bu dönemin en önemli planlı yerleşim belgesi olarak görülmektedir.
15’nci yüzyılda, metal fiyatlarındaki ani düşüş nedeniyle sıkıntılar ortaya çıkar. Ancak, bununla birlikte, teknoloji ilerlemeye devam eder ve 1627 yılında; madencilikte, ilk barut burada kullanılmıştır.
18’nci yüzyıla gelindiğinde, derin madencilik konusunda ilerlemeler kaydedilir. Maden zenginleştirme tesisleri kurulur ve madencilik yine karlı bir hale gelir. Pek çok önde gelen mühendis ve Avrupa’nın birçok yerinden gelen metalurji bilim adamı: burada çalışmışlardır.
1762-1764 yılları arasında, Avusturya-Macaristan İmparatorluğunun “Maden Akademisi” burada kurulmuştur. Akademi: I. Dünya savaşından sonra: 19’ncu yüzyılın sonuna kadar, faaliyetlerine devam etmiştir.
Şehirde görülecek yerler
Rönesans evi ve Yeni kale
Osmanlı korkusuyla kurulmuştur.
Town Hall
16 ve 18’nci yüzyıldan kalmadır.
St.Catherine kilisesi
Geç gotik mimari stilinde yapılmıştır.
Kutsal Bakire Meryem kilisesi
Neo-klasik yapıdadır.
Madencilik Akademisi
Dünyanın ilk teknik üniversitesi, 1762 yılında, Maria Theresia tarafından, burada kurulmuştur. Burası, aynı zamanda Avrupa’da madencilik bilim ve teknik gelişmelerinin merkezi olarak kullanılmıştır.
LEVOCA-SPİSSKY HRAD
Spissky Hrad: 13 ve 14’ncü yüzyıllarda, büyük bir askeri topluluğun bulunduğu, Doğu Avrupa’da siyasi ve dini yapılaşma yeridir.
Buradaki: Romanesk ve Gotik mimari unsurları, oldukça sağlam kalarak günümüze ulaşmıştır.
Genişletilmiş surlar içinde: 13 ve 14’ncü yüzyıllarda kurulan “Levoca” tarihi kent merkezi bulunmaktadır.
Sitenin en iyi korunmuş eserleri:
1510 yılında tamamlanmış, 18.6 metre yüksekliğindeki “Alterpiece” dir.
St Jacob Kilisesi
Giriş ücretlidir, giriş ücreti yetişkinler 2 Euro, 6-15 yaş arası çocuklar, emekliler ve öğrenciler 1 Eurodur. Cumartesi öğleden sonraları ziyarete kapalıdır.
Daha önceki bir sitenin üzerine, 14’ncü yüzyıldan kalmadır. Ülkenin en önemli binalarından birisidir. Kilisede bulunan ahşap ana sunak: dünyada türünün en uzun olanıdır.
Yapının uzun ince kulesi: şehrin silüetinin en belirgin özelliğidir. Kilisenin içinde, ortaçağ döneminden kalma çeşitli sanatsal objelerin bulunduğu eşsiz bir müze bulunur.
Kilisenin içinde bulunan, 18.6 metre yüksekliğindeki ana sunak: biraz önce de söylediğim gibi, dünyada türünün en uzun olanıdır. Bu sunak: 1507-1517 yılları arasında, Levoca Master Pavol oyma atölyesinde: ressam Hans tarafından yapılmıştır. Üzerinde: ahşap oyma desenler görülür.
VLKOLİNEC
Slovakya ülkesinin merkezinde bulunan Vlkolinec şehri: bir Orta Avrupa köyü geleneksel özelliklerini taşımaktadır ve bu nedenle, burada bulunan 45 bina, 1993 yılında UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası Listesi ne dahil edilerek koruma altına alınmıştır.
Genellikle dağlık alanda bulunan geleneksel evlerin: en eksiksiz olanları burada bulunmaktadır. Köyün düzeni hemen hemen değişmeden kalmış ve mimari tarzı tam olarak muhafaza edilmiştir. Slovak Cumhuriyetinin geleneksel yerel yapılarının en iyi korunmuş ve en kapsamlı kümesidir.
Köyün bulunduğu yerde: 10-12’nci yüzyıllar arasına kadar uzanan bir Slav yerleşim dönemi bulunmaktadır. İlk belgesel kayıtlar, 1376-1470 yılları arasına kadar uzanmaktadır. 1675 yılında: burada yalnızca beş ev bulunduğu görülür. Günümüzde görülen mevcut yerleşimin tümü ise, 19’ncu yüzyıldan kalmadır.
Bu karakteristik evlerde: küçük müştemilat ve arkada ahırlar bulunur. Evlerin cepheleri, sokaklara dönüktür. Ana cadde: bir dik yamaçtan köyün merkezine doğru ilerler. Köyün kuzey ucundaki bölümler, II. Dünya savaşında tahrip edilmiş ve sonradan yeniden inşa edilmiştir. Köyün içinden, bir kanalizasyon akar. Evler geleneksel Slovak ahşap “Blockbau” mimari stilindedir.
Bu stil: taş temeller üzerine günlük duvarlar oluşturmak şeklindedir. Duvarlar: kille kaplıdır ve beyaz badanalı veya mavi boyalıdır. Bunların büyük bölümünde, 3 oda bulunur, çatıları eğimlidir.
Köydeki “Kutsal Bakire Meryem Kilisesi” 1875 yılında yapılmıştır, ancak çan kulesi, 1770 yılından kalmadır.
TATRANSKA MADONNA
Burada: dünyanın en büyük dolaşan paralardan oluşturulmuş mozaiği bulunmaktadır.
Slovakya: ortak Avrupa para birimine girmeden önce, Slovak para birimini hatırlamak için Eylül 2006 tarihinde, Pohotovost şirketinin 155 çalışanı tarafından: ressam Marian Presnajder tarafından yapılan kroki temeli üzerine bu mozaik oluşturulmuştur.
Mozaikte kullanılan Slovak paralarından, üç renkte, 115.000 tanesi kullanılmıştır. Mozaiğin toplam kapladığı alan: 52.5 m. Karedir. (7 x 7.5 metre)
Mozaik’de: bir çocuk, küçük İsa ve Madonna-Kutsal Anne görülüyor. Çünkü: Slovaklar için, o: Hıristiyanlık koruma, annelik ve yardım sembolüdür.
Mozaik: “Guiness Rekorlar Kitabı”na kaydedilmiştir. Sanatsal değeri: 331.939 eurodur.
