Maldiv mutfağı temelde ton balığı, hindistan cevizi ve pirinç üzerine kuruludur.
Hint, Sri Lanka ve Arap mutfaklarından güçlü biçimde etkilenmiştir.
Ülke yüzde 100 Müslüman olduğundan domuz eti yoktur, alkol ise sadece resort adalarda servik edilir, yerel adalarda yasaktır.
Yemekler genellikle baharatlı, aromalı ve deniz ürünleri ağırlıklıdır.
KAHVALTI:
Maldivler Kahvaltı Mashuni
1-Mas Huni-Maldiv milli kahvaltısı
Maldivlerin günlük vazgeçilmezi olan bu yemek: kurutulmuş ton balığı + rendelenmiş hindistan cevizi + soğan + biber karışımından oluşur.
Roshi adı verilen ince lavaş ekmeğiyle birlikte yenir.
Hafif ama doyurucu, son derece aromalıdır.
Türk pastırmalı yumurtaya benzer şekilde güne güçlü bir başlangıç yapar. Evet sonuç olarak mutlaka deneyin, en otantik Maldiv lezzeti budur.
ANA YEMEKLER
Maldivler Garudhiya
2-Garudhiya-Geleneksel Ton balığı çorbası:
Maldiv mutfağının en temel yemeğidir. Taze ton balığından yapılan sade ama derin lezzetli berrak bir çorbadır. İçine: limon, soğan, acı biber ve pirinç eklenerek yenir. Hiraakuru (balık ezmesi) ve hurma turşusuyla servis edilir. Her Maldivli evi sofrasında bulunur. Türk balık çorbasına benzer ama çok daha yoğun aromalıdır.
Maldivler Mas Riha
3-Mas Riha-Balıklı Hint Körisi
Ton balığı veya farklı balıklarla yapılan hindistan cevizi sütlü koridir. Zerdeçal, kimyon, karanfil ve taze köri yapraklarıyla tatlandırılır. Pirincin üzerine dökülüp yenir. Orta-Yüksek baharatlı, Türk damağına uyumludur.
Maldivler Rihaakuru
4-Rihaakuru-Balık ezmesi (Umami Bombası)
Saatlerce kaynatılarak koyulaştırılmış ton balığı ezmesidir. Koyu kahverengi, çok yoğun ve tuzludur. Ekmek veya princin üzerine sürülerek yenir. Maldiv’e özgü, başka hiçbir yerde bulunmayan bir lezzettir. İlk tadımda şaşırtıcı, alışınca vazgeçilmezdir.
ATIŞTIRMALIKLAR
Maldivlerin öğleden sonra çaylarıyla yedikleri geleneksel atıştırmalıklar.
Maldivler Bajiya
5-Bajiya-Balıklı börek
İnce hamurdan yapılmış yarım ay şeklinde kızarmış bir tür börektir. İçi ton balığı, hindistan cevizi ve baharatlarla doludur. Türk sigara böreğine çok benzer. Sıcak servis edilir, kahveyle veya çayla mükemmel uyum sağlar.
6-Gulha-Balıklı Top Börek:
Yuvarlak, topak şeklinde kızarmış hamurdur. İçi baharatlı ton balığı dolgusuyla doludur. Sokak lezzeti olarak çok popülerdir. Male sokaklarında her yerde bulabilirsiniz.
Maldivler Kulhi Boakiba
7-Kulhi Boakibaa-Tuzlu Balık Pastası
Maldiv’e özgü ilginç bir lezzettir. Pirinç, ton balığı, hindistan cevizi ve baharatlarla yapılan fırın kektir. Hem tuzlu hem de hafif tatlı bir aroması vardır. Geleneksel kutlamalarda ve özel günlerde yapılır. İlk bakışta tatlı sanılır ama balıklı olduğu için şaşırtır.
Bir de su durumu var. Söylenenlere göre, ülkede su pek bol bulunan bir şey değildir denilse de inanmayın, parasını verdikten sonra su bulamama diye bir şey yok. Ülkede, su dahil her türlü içecekleri bulmak mümkündür. Ancak, otellerde yemeklerin yanında alacağınız içecekler pahalıdır. Ülkeye giderken, şişe suyu götürmek serbest, ama alkollü içki yasaktır.
Sai-Sütlü çay (Maldiv Çayı):
Maldivlilerin günde birkaç kez içtiği vazgeçilmez içecektir. Siyah çay + yoğun sütün kaynatılmasıyla yapılır. Türk çayından farklı olarak tatlı ve kremalıdır. Hindistan veya Sri Lanka çay geleneğinin Maldiv versiyonudur. Sabah kahvaltısında ve öğleden sonra atıştırmalıklarla içilir. Male’deki yerel kafelerde 1-2 dolar gibi çok uygun fiyatlar bulunur.
Maldivler Taze Hindistan cevizi suyu
Taze Hindistan cevizi suyu:
Doğrudan yeşil hindistan cevizinden içilir. Sıcak tropik havada en doğal serinleticidir. Elektrolit açısından son derece zengindir. Resortlarda 5-8 Dolar arasındadır, yerel adalarda çok daha ucuzdur.
ALKOLLÜ İÇECEKLER:
Sadece resort adalarda servis edilir, yerel adalarda kesinlikle yasaktır. Tropikal kokteyler: Mojito, Pina Colada, Mali Tai.
Overwater Bar Deneyimi: Su üzerindeki barlarda gün batımı kokteyli.
Uluslararası Şarap ve Bira Seçenekleri: Resortlarda geniş çeşit bulunur.
Sunset Coctail: Maldiv’in ikonik deneyimi, güneş batarken içki içmektir.
SONUÇ:
Ramazan ayında gündüzleri yerel adalarda açık restoran bulmak zor olabilir. Yemekler: orta, yüksek baharatlıdır. Hassas damaklar için “less spicy” diyebilirsiniz. Ton balığı alerjiniz varsa mutlaka önceden bildirin, hemen her yemekte vardır. Musluk suyu içilmez, şişe su veya resort filtre suyu kullanın. Resort dışına çıkıp Male’de yemek hem çok daha ucuz hem de çok daha otantiktir.
Maldivler Alışveriş; Tatil köylerinde: güneş kremi ve banyo malzemeleri satan dükkanlar bulunmaktadır.
Hatta bazılarında, hediyelik eşya ve kuyumculuk ürünleri satan yerler de bulunur.
Ancak, en başta şunu söylemem gerekir ki, üzerinde etiket bulunan dükkanlar dışındaki alışverişlerinizde, mutlaka pazarlık yapmanız gerekir.
Çünkü: pazarlık yapmak, Müslümanlıkta normal kabul edilir.
Aslında yerel halk, turistlere saygılı ama rehberlerin götürdüğü hediyelik eşya dükkanlarında 1 dolarlık sıtikırlara, 5 dolar dedikleri de oluyor, ama sakın almayın, başka yerlere bakın derim.
Başkent Male şehrinde: fiyatları, havaalanındaki duty-free mağazasının fiyatlarına yakın: elektronik eşya ve saat satan dükkanlar bulabilirsiniz.
Başkentteki başlıca alışveriş bölgesi: Chandhanee Magu caddesidir. Buraya, rıhtım bölgesinden kolaylıkla ulaşabilirsiniz.
Ayrıca, yine başkent Male şehrinde, Majeedhee Magu caddesi, alışveriş için çok uygundur.
Ancak, dükkanlar genellikle, sabahın erken saatlerinde açılmasına ve geç saatlere kadar açık kalmasına rağmen, namaz saatlerinde geçici süreyle kapatılır.
Bir dükkan kapalı ise, 10-15 dakika bekleyin, sahibi namazdan dönecektir. Cuma günleri ise, dükkanlar öğleden sonra, Cuma namazından sonra açılar.
Son olarak, herhangi bir şey satın almadan ülkeden ayrılma konumuna gelirseniz: Male uluslararası havaalanı duty-free mağazalarını kullanabilirsiniz. Buralarda: ceket, pantolon, spor giyim, çorap ve pamuklu-polyester ve ipekli gömlek çeşitleri bulup satın alabilirsiniz.
Sonuç: Resort adalarındaki mağazalar pahalı olduğundan en iyi alışveriş için Male şehrine gitmenizi şiddetle tavsiye ederim.
1-GELENEKSEL LAK İŞLEMESİ (LACQUERWORK)
Maldivlerin en özgün ve köklü el sanatıdır. Feydhoo ve Thulhaadhoo adaları bu sanatla ünlüdür.
Ahşap kutular, vazolar, tabaklar üzerine kırmızı, siyah ve sarı renklerle yapılır.
Yüzyıllık geleneksel bir teknik olan bu işleme UNESCO tarafında da takdir edilmektedir.
Ev dekorasyonu ve hediye olarak mükemmeldir.
Fiyatlar küçük parçalar için 10 dolardan başlar, büyük ve ince işçilikli parçalar 100 dolar ve üstü olabilir.
Nereden satın alınır: Male’deki Mardives Art Gallery veya Majeedhee Magu Çarşısı.
Maldivler el dokuma hasırlar
2-EL DOKUMA HASIRLAR (THUNDU KUNAA)
Maldivlerin geleneksel dokuma sanatıdır, ulusal kimliği simgesi sayılır.
Huraa adası: bu sanatla ünlüdür.
Hindistan cevizi yaprakları elle dokunuz.
Renkli geometrik desenlerle süslenir.
Sofra altlığı, duvar süsü veya dekoratif aksesuar olarak kullanılır.
Maldiv kadınlarının asırlık geleneği olan su sanat günümüzde de yaşatılmaktadır.
Peki nereden satın alınır: Male şehrindeki yerel pazarlar, ada kooperatiflerinde bulup satın alabilirsiniz.
Maldivler Hediyelik el sanatı ürünleri
3-DENİZ TEMALI TAKILAR VE AKSESUARLAR
Maldivler’in okyanus ruhu yansıyan en popüler hediyelik kategorisidir.
Sedef ve deniz kabuğu kolye/bileklikler: El yapımı ve özgündür.
Mercan temalı takılar: Satın alırken sertifika isteyin, yasadışı mercan satışına dikkat edin, çünkü yasaktır.
İnci aksesuarları: Özellikle resort mağazalarında kaliteli seçenekler bulabilirsiniz.
Balık ve yunus figürlü gümüş takılar.
Gerçek mercan veya deniz canlısı içeren ürünler için sertifikalı ve yasal ürünleri tercih edin.
Maldivler Kurutulmuş ve Tütsülenmiş ton balığı.
4-KURUTULMUŞ TON BALIĞI (MALDİVE FİSH)
Maldivler mutfağının vazgeçilmez malzemesi, özgün bir gurme hediyedir.
Maldive Fish adıyla bilinen kurutulmuş ve tütsülenmiş ton balığı oldukça lezzetlidir.
Sri Lanka ve Güney Asya mutfaklarında yaygın kullanılır.
Çok yoğun umami aroması vardır, çorba ve yemeklere eklenir.
Küçük paketler halinde kolayca taşınabilir.
Süpermarketlerde ve Male balık pazarında bulup satın alabilirsiniz.
5-HİNDİSTAN CEVİZİ ÜRÜNLERİ:
Maldivlerde hindistan cevizi her yerde yetişir ve yerli ürünler çok kalitelidir.
Saf Hindistan cevizi yağı: saç ve cilt bakımı için organik, soğuk sıkım.
Hindistan cevizi sabunu ve Losyonu: doğal içerikli, resort spa ürünleri.
Maldivler ülkesinde: özellikle ahşap üzerine lake işleri ve tişörtler satın alabilirsiniz. Bunun dışında, bu ülkede, hediyelik eşya olarak, pek fazla çeşit bulunmaz. Bunların dışında, hediyelik olarak: ahşap oymalar, çaylar, anahtarlıklar, yüzükler, buzdolabı stikırları bulunabilir. Özellikle: el yapımı, oyma süslemeli “fotoğraf albümleri” çok revaçtadır.
Pazaryerlerinde: fıstık, ton balığı konservesi ve yerel şekerlemelerden de satın alabilirsiniz.
Siyah mercan, deniz kabukluları, kaplumbağa gibi objelerin ülke sınırları dışına çıkarılması kesinlikle yasaktır, buna dikkat etmenizi öneririm.
Kuzey Atol bölgesindeki Thulhadhoo adasında bulunan “Coco Palm” tatil köyü yöresine yolunuz düşerse: buradan mutlaka almanızı önereceğim bir obje var.
Bu tatil köyü, “lake” sanatı kullanılarak üretilmiş ürünlerle de ünlüdür. Adada yaşayan lake sanatkarları: eski torna tezgahlarında: ahşap vazolar, satranç taşları üreterek, ziyaretçilerin beğenisine sunarlar. Hatta: geleneksel yöntemlerle üretilen bu ürünler: sarı, kırmızı ve siyah renklerle renklendirildikten sonra, yaldızlandırılırlar ve metal halkalarla süslenerek, en sonunda cilalanırlar. Evet, bu lake ürünler hediyelik eşya olarak büyük ilgi görmektedir.
Güney atollerinde: Dhaalu atolüne yolunuz düşerse, burada: Ribudhoo ve Hulhudheli adasında: mücevher ustalarının yarattıkları, muhteşem altın ve gümüş işlemeciliği örneklerini görüp, satın alabilirsiniz.
Maldivlere ait el sanatı ürünlerinden satın almak isterseniz: Baa Atol Thulhaadhoo’da üretilen el sanatlarını görmelisiniz. Burada: ahşaptan, Dhivehi olarak adlandırılan şekillendirme ile hazırlanmış; güzel kutular, kaplar ve süs nesneleri bulunuyor. Ayrıca, oval tabak vazolar görülüyor. Bu zarif parçalar, kırmızı-siyah-sarı reçine ile cilalanıyor.
Buraya has “Mats” larda öne çıkıyor. Bu güzel kırmızı paspaslar, ülke genelinde, kadınlar tarafından dokunuyor. Güneşte kurutulmuş doğal boyalar kullanılıyor ve kahverengi-siyah arasında değişen renkler kullanılıyor. Paspaslar, kendi soyut tasarımları ile, hayal gücü ve beceri yönünden muhteşem güzelliktedirler.
Burada, son bir not, unutmamanız gereken bir şey var. Maldivler hükümeti tarafından ülke dışına çıkarılması yasaklanan bir kısım nesneyi bilmenizde yarar var. Bunlar: kaplumbağa kabuğu, siyah mercan, inci istiridye kabuğu, mercan ürünleri. Çevreyi korumak için böyle bir karar alındığı söyleniyor. Çünkü bir zamanlar, bu ürünlerden yapılan süs eşyaları, aşırı talep çekiyormuş.
SONUÇ;
ABD Doları her yerde kabul edilir, Maldiv Rufiyası (MVR) yerel pazarlarda avantajlı olabilir. Resort mağazalarında pazarlık olmaz, Male çarşılarda küçük indirim yapılabilir. Cuma öğlesi birçok dükkan namaz vakti kapanır. Resort fiyatları, şehir fiyatlarının 3-5 katı olabilir, mümkünse Male’ye geçin.
Maldivlere gitmeyi düşünüyorsanız, orada ne yapabilirim diye bir sorunuz varsa, hemen en başta şunu söylemem gerekir: “Maldivlerde, yapabileceğiniz tek şey: masmavi bir deniz, bembeyaz kumsallar ve pırıl pırıl bir güneşin altında, sessiz ve sakin bir tatil geçirmektir”
Bunun dışında: Maldivlerde, tarihi eserler, büyük alışveriş merkezleri, insan ve araç kalabalığı göremezsiniz. Gürültülü müzik dinleyebileceğiniz, her türlü içkinin satıldığı barlar, birçok kültürün sunulduğu restoranlar yoktur.
Burası: yalnızca, sessizlik ve sakinlik, huzur düşleyenler için, yanında sevdiği ile birlikte olmayı, başkaca hiçbir şeyi düşünmeyenler için uygun bir yer, yani: tam bir “balayı” mekanı, zaten bu yüzden, özellikle ülkemizden buraya giden gezginlerin birçoğu, hatta büyük çoğunluğu: yanında sevgilisi veya eşi ve hatta yeni evlendiği eşi ile, baş başa bir tatil geçirmek hayaliyle gidiyorlar.
Buraya giderken havayolu olarak “Emirates” seçerseniz balayı çifti olduğunuzu öğrendiklerinde, uçakta özel ikramlarda (pasta gibi) bulunuyorlar. Ayrıca: Maldivlere gittiğinizde, otel veya tatil köyünde, yine balayı çifti olduğunuzu söylediğinizde: yine özel ikramlarda bulunuyorlar. Ücretli aktiviteleri ücretsiz sunma, Mum ışığında yemek, yarım pansiyonu tam pansiyona çevirme gibi.
Girişte son bir not
küresel ısınma nedeniyle, bu adalar suya gömülüyorlar. Bazı adaları, şimdiden sular altında kalmıştır. Diğer yerler ise, ciddi tehdit altındadır.
Ülkenin Cumhurbaşkanı, uluslararası toplantılarda, bizi öldürmeyin diye büyük ülkelere sesleniyor ve ülkeden şimdiden göçler başlamış durumda, millet zorla evlerini bırakıyor ve düşünün ki, bu cennet yakın zaman sonra yok olacak ve mutlaka gidip görülmesi gerekir.
Söylenenlere göre, Cumhurbaşkanı, para vererek, ülke yakınlarında, insanlarının yaşaması için toprak almaya çalışıyormuş.
VİZE
Maldivlere gitmek isteyenler için, ülkeye girişte vize damgası uygulanır. Bu damga gereği “kişinin ülkede çalışması yasaktır”. Yani, ülke dışından buraya çalışmaya gelenleri istemiyorlar. Bu vize, 30 günlük süreyi kapsar ve yeterli gelir.
Zaten ziyaretçilerin çoğu: önceden ayarlanmış tatil planı, konaklama yeri bilgisiyle buraya gelirler.
Ancak, herhangi bir rezervasyon yaptırmadan buraya gitmeyi düşünürseniz, Male havaalanından, otel veya tatil köyü rezervasyonu yaptırabilirsiniz. Ancak, konaklama izni alabilmeniz için dönüş biletinizi ibraz etmeniz, göstermeniz istenir.
Ülkeye girerken, yanınızda alkollü içki bulundurulmasına izin verilmez.
Maldivler Genel
ULAŞIM-HAVAALANI
Ülkemizden Maldivlere doğrudan uçuş yoktur ve uçuşlar, Dubai veya Bankong üzerinden aktarma yapılarak gerçekleştirilir. Yaklaşık 8-9 saatlik bir uçuş gerekiyor. Saat farkımız ise, 3 saattir.
Ülkenin uluslararası havaalanı: başkent Male yakınlarındaki North Male atolündedir. Havaalanının ismi: İbrahim Nasır Male Uluslararası Havaalanıdır. Havaalanı, 12 Nisan 1966 tarihinde hizmete açılmıştır. 1981 yılında ise, büyük restorasyon çalışması yapılmıştır.
Hulhule adasında bulunan havaalanı, uluslararası havaalanıdır. Havaalanının pisti, denize doğru uzanır ve bu yüzden, sanki uçak gemisine iner gibi bir duygu yaşanır. Uçak alana indikten sonra, terminale kadar yürümeniz gerekir. Sadece yağışlı havalarda, otobüs servise sokulur.
Havaalanında, geliş bölümünde duty-free mağazaları bulunmaz
Valizlerinizi aldıktan sonra, terminalden çıkabilirsiniz. Tatil köyleri görevlileri, hemen burada, kendi misafirlerini, ellerinde kartlar ile karşılarlar. Daha sonra: Male şehrine geçmek için: kısa aralıklarla kalkan feribotlara yönlendirirler.
Bazı yolcular ise, doğrudan deniz uçağına yönlendirilir. Male şehrine gidenler: Male şehrindeki 9 numaralı mendirekte teknelerden inerler. Havaalanı adası ile Male şehri arasında feribot değil de, dhoni denilen tekneleri kullanmak isterseniz, gündüz 75 Mrf ve gece 100 Mrf ödemeniz gerekir. Feribot ise, 10 Mrf. Dir.
Havaalanı duty-free mağazaları, terminal binasının ikinci katında, gidiş sırasında uğranılacak şekilde düzenlenmiştir. Eğer, Maldivlerden zaman bulup bir şeyler satın alamadı iseniz, bu duty-free mağazalarını ziyaret etmenizi öneririm.
Havaalanının bulunduğu adada, 5 yıldızlı Hulhule Island Hotel bulunmaktadır. Son bir not: internetten aldığım bilgiye göre, 1 Ocak 2012 tarihinden itibaren, havaalanından çıkış yapan her yolcudan: 25 Amerikan doları, havaalanı geliştirme fonu için para alınacakmış. Girişte, zaten 12 Amerikan doları veriliyordu, şimdi artık çıkışta da almaya başlayacaklarmış.
YANINIZDA BULUNDURUN
Maldivlere gitmek isteyenlerin yanlarında mutlaka bulundurmaları gerekenler: 1. Güneş kremi ki hem de en güçlüsünden olmalıdır. 2. Deniz ayakkabısı, suyun içinde yalınayak dolaşmak çok zor oluyor. 3. Şnorkel takımı. 4. Su altı çekimi yapabilen bir fotoğraf makinası, 5. Mümkün olduğunca çok, pet şişe su.
Maldivler Genel
COĞRAFİ KONUM
Maldivler: Hindistan ülkesinin hemen altında, Hindistan’a: 600 km. , Sri Lanka ülkesinin yakınında (Sri Lanka ülkesine: 670 km.), Hint Okyanusunda, bir adalar topluluğudur. Güneyinde: Seyşeller adaları bulunmaktadır.
Ekvator kuşağındadır. Birleşmiş Milletler raporuna göre, dünya üzerindeki en fakir 50 ülkeden biridir. Aynı zamanda, dünyanın varlıklı insanlarının popüler tatil seçeneklerinin başında gelmektedir.
Adalar topluluğunun uzak kıyısı: batısında, Afrika var. Afrika kıtasındaki komşusu: Somali ve Kenya’dır.
Önceleri: Maldivler, bir Sultanlık olarak gündeme gelir. Hint okyanusu üzerinde önemli bir deniz ticareti yolu üzerinde bulunması, buranın, stratejik önemini ortaya çıkarmıştır. Bunun üzerine, denizciler, tüccarlar ve göçmenler, buraya akın etmişlerdir.
Adanın geçmişinde, daha eskilere gitmek gerekirse: Maldivler, tarihin ilk dönemlerinde, bir kadın kraliçe tarafından yönetilmiştir. Buna istinaden, adaların ismi: kadın adası anlamına gelen “Mahiladipaka” olarak bilinir.
Hintli tüccarlar: adalara, kendi dillerinde “çelenk” anlamına gelen “Maladiv” ve “Malodheep” ismini vermişlerdir. Zaten, adaların genel haritasına bakıldığında, çelenk gibi dizildiği görülmektedir.
Günümüzde ise, yerel halk, kendi ülkelerinden “Maldivler” diye söz etmez. Yerel dilde, ülkenin adı “Dihievi Raajje” yani “Divehi Halkı Bölgesi” dir.
Maldivler Cumhuriyetinde, 1190 tane ada bulunmaktadır.
Bunlar: Ekvator geçiş noktasının en güneyinde, Hint Okyanusunda, 750 km. lik bir zincir şeklinde uzanırlar. Bu adalar topluluğundaki küçük adalar “atols” olarak bilinirler. Bu kayalıkların merkezindeki lagün içinden, suyun dışarı akması için kanallar bulunmaktadır
1190 adanın, yalnızca 200 tanesi yerleşime açıktır. 99 ada ise, tatil için geliştirilmiştir. Kalan adalar ise, ıssızdır. Turistler, ıssız ve balıkçı adalarını ziyaret edemezler. Turizm geliştikçe, Maldiv hükümeti, yeni adaları, turizme açmaktadırlar.
1970’li yıllara kadar, burası, dünyanın geri kalan kısmı tarafından bilinmeyen, yoksul balıkçıların yaşadığı köylerden ibaret olan adalar topluluğu iken, günümüzde: yılda, 600-700 bin arasında turist ağırlayan, muhteşem güzel tatil köyleri ve tatil beldeleri bulunan bir yer haline gelmiştir.
1972 yılında, ilk olarak, yalnızca 2 ada turizme açılmış olmasına rağmen, günümüzde, adalar topluluğunda yaklaşık 100 tatil köyü bulunmaktadır. Bu tatil köylerinde, gündelik hayatlarından uzaklaşmak isteyen ziyaretçiler var.
Ada yönetimi: ülke çapında, yaygın bir sağlık hizmetinin kurulması, en uzak adada bile modern alt yapının sağlanması konusunda başarılı çalışmalarıyla dikkat çekmekte ve ülkede işsizlik bulunmamaktadır.
Adanın 240 bin kişilik nüfusunun, 100 bin kişilik bölümü, burada, yani başkentte yaşamaktadır.
Maldivler Genel
ATOLLER
Maldivlerde, en çok duyacağınız kelimelerden birisi de “atol” dür. Çünkü: yerleşim yerleri ve tatil köyleri, atoller üzerinde kurulmuştur.
Adalar topluluğu: Ekvatorun biraz kuzeyinde başlar ve güneyine doğru 820 km. boyunca, bir çelenk şeklinde uzanmaktadır. Bunların toplamı ise, 26 doğal atolden ve 1190 mercan adasından oluşan; bağımsız bir “İslam” cumhuriyetidir. Toplam alan: 90 bin km. karedir.
Bu arada atolden birazcık söz etmek gerekirse: bunlar, yüzük şeklinde, geniş mercan resifleridir. Bu karmaşık mercan resiflerinde bulunan küçük adacıklar: okyanusun derinliklerinden yükselen, volkanik dağların kırık bölümleridir.
Bu atoller: 19 idari bölüme ayrılmıştır. Her atolün iki ismi bulunmaktadır. Bunlardan biri yöresel dille olan ismidir. Bunların bazıları ıssızdır. Bu bölgeler: Cumhurbaşkanı tarafından atanan “Atol Başkanları” tarafından yönetilir.
Atollerde, bir de “Gazi” isimli dini lider bulunur. Yerleşime açık her adanın: hükümet tarafından atanmış ve genellikle o adada yaşayan seçkin bir kişi olan “Ada Başkanı” bulunmaktadır. Buna da “katip” denilir.
Arazinin büyük bölümü sudan oluşmaktadır.
Adaların yalnızca 200 tanesi yerleşime uygundur. Yabancı ziyaretçiler, genellikle yerli halkın yaşamadığı adalarda kalırlar. Çünkü: yerel halkın kendi kültürünü sürdürmesi istenilmektedir. Zaten, yabancı ziyaretçilerinde, rahatsız edilmeden tatil yapmaları sağlanır.
Adaların çoğu: deniz seviyesinden yalnızca 1 metre yüksektedir. Bu yüzden adalarda, tepeler ve ırmaklar göremezsiniz. Tabii, bu su seviyesi, önümüzdeki yıllarda dünyayı tehdit eden küresel ısınma sonucu, denizlerin seviyesinin yükselmesi durumunda, buranın yok olması anlamına gelmektedir.
Zaten: 2004 yılında da, Maldivler bölgesinde büyük bir “Tsunami” felaketi yaşanmıştır. Ancak, dev dalgalar, Sri Lanka’da olduğu kadar, Maldivler bölgesinde büyük yıkımlara yol açmamıştır. Yine de, aralarında turistlerin de bulunduğu 110 kişi yaşamını yitirmiştir.
Adaların bitki örtüsü: genellikle: hindistancevizi, kavun, karpuz bulunur. Balıkçıl kuşları görülür, yılan bulunmaz. Ama, burada özellikle su altı dünyası, muhteşem çeşitliliğiyle önem kazanır.
İKLİM
Evet, burada her yer su ve denizden yükseklik 1 metre demiştim. Ama, bazı yerlerde, yine de yemyeşil ormanlar görülür. Bu nedenle, yağmurlar da yağar. Özellikle, muson yağmurları zamanı geldiğinde, bunlar, yörenin iklimini de etkilemektedir.
Bu yüzden, Maldivlere gitmek için en uygun zaman seçimi gerekir. En uygun zaman: Aralık ve Nisan ayları arasındaki, 4 aylık dönemdir. Bu dönemde: hava sıcaklığı 25 derecenin altına düşmez ve günün büyük bölümü güneşlidir.
En güzel havalar: bizim de bulunduğumuz yarımkürenin kış ayları dönemine rastlar ve bu yüzden, özellikle Avrupalı turistlerin yoğun olarak tercih etmelerine neden olur. Hava bulutlu olsa dahi, güneş yakıcıdır ve mutlaka her durumda, güneş kremi kullanmanız önerilir.
Genel olarak, yıl boyunca, hava sıcaklıklarında büyük değişimler görülmez. Nem, genel olarak: % 80 civarındadır.
Maldivlerde, en sıcak ay: Nisan ve en soğuk ay: Aralık’tır. Ama: Ocak ve Şubat aylarında bile, hava sıcaklığı 30 derecenin üzerindedir. Çünkü hava şartlarını musonlar belirler. Ocak, Şubat, Mart ve Nisan ayları en kurak aylardır.
Yağmurların en sık rastlandığı aylar ise, Mayıs ve Kasım ayları arasındadır. Maldivler, Ekvator çizgisinde bulunduğundan, burada: tayfun, kasırga gibi doğal afetlere pek rastlanmaz.
Maldivler Genel
İNSANLAR
Yerli halk: saygılı ve çekingendir. Ancak, ziyaretçileri sıcak karşılarlar. Birçoğu İngilizce bilirler, çünkü İngilizce ulusal dil olarak kabul edilmiştir. Kendi aralarında ise “Divehi” denilen ulusal dil konuşurlar.
Maldivlerde, ilk kabine toplantısı: su altında düzenlenmiştir. Toplantı Başbakan Mohamed Nasheed başkanlığında yapılmış ve toplantıda, BM. İklim Konferansında, iklim değişikliği konusunda, ortak bir küresel eylem için çağrı bildirisine imza atılmıştır. Su altındaki bu toplantı, uluslararası sivil çevre örgütleri tarafından, geniş bir kampanya ile dünyaya duyurulmuştur.
GİYİM
Maldivler, daha önce de söylediğim gibi, Müslüman bir ülke ve İslam kurallarına sıkı sıkıya bağlılar. Bu nedenle: odanız dışındaki alanlarda ve hatta kiralanmış safari teknelerinde bile, çıplaklık yasaktır.
Kumsalda çıplak güneşlenmeniz, belki de, büyük bir para cezası ile sonlanabilir.
Özellikle, tatil köyü dışında, bir yerleşim adasını ziyaret ettiğinizde: ada halkını rahatsız etmemek için, özellikle bayan yabancı ziyaretçilerin, kıyafetlerine dikkat etmeleri önerilir. Hatta: omuzları ve dizlerini açıkta bırakmayacak şekilde giysileri önerilir.
Elbette, bu satırları okuyunca, kafanızda farklı duygular gelişiyor, ama şunu unutmamak gerekir ki, tatil köylerinin içindeki yaşam ile dışarıdaki yaşam arasındaki farklılıkları iyi bilmek ve buna göre hareket etmek gerekiyor.
Yani, tatil köyü dışında, kesinlikle giysilere dikkat etmek şarttır. Hatta: erkek yabancı ziyaretçilerin bile, tatil köyleri dışında, kısa şort giymesi önerilmez.
Tatil köylerinde gün içinde deniz kıyafeti yani mayo giyebilirsiniz, ancak akşamları ve çevrede dolaşırken, deniz kıyafeti giymeniz hoş karşılanmaz.
Maldivliler ise: genellikle şık giyinirler ve peçe takmak, kimliğin gizlenmesi açısından yasaklanmıştır. Kolay ve rahat, çıkarılabilir ayakkabıları tercih ederler.
PARA BİRİMİ
Maldivler ülkesinde, ulusal para birimi: Maldiv Rufiyası’dır ve Mrf olarak isimlendirilir. Ancak, özellikle tatil köyleri olmak üzere birçok yerde Amerikan doları da kullanılır. Yalnız, Amerikan doları ödediğinizde, para üstü büyük olasılıkla, yerel para birimi olan Mrf ile tahsil edilecektir.
Ülkede para bozdurmak isterseniz, uluslararası havaalanı çıkışında bulunan “Maldiv Bankası” şubesini kullanabilirsiniz. Burada döviz bozdurup, Mrf satın alabilirsiniz. Bozdurma oranı: hükümet tarafından sabitlenmiştir. Buna göre, 1 Amerikan doları karşılığı, 15.42 Rps satın alınmaktadır.
Kredi kartları ise, her tatil köyünde ve Male şehrindeki birçok mağazada kabul edilmektedir. Ayrıca, yanınızda Euro götürmenize gerek yok, dolar yeterlidir.
DİL
Maldiv halkı, Divehi denilen yöresel dili kullanırlar. Ancak, 1960 yılından sonra, ortaöğretim dili olarak, İngilizce kullanılmaya başlanmıştır.
Yabancıları ilgilendiren tüm tabelalar ve yemek mönüleri, İngilizcedir. Özellikle tatil köyleri çalışanlarının hepsi İngilizce bilirler. Ancak, yerel dilden bir şeyler konuşmak isterseniz, en kolayı “Selamünaleyküm”.
DİN
Maldivlerde, halk Sünni Müslümandır. Günlük hayatın içinde, dinin önemi büyüktür. Her tatil köyünde ve yerleşim adasında, mutlaka cami bulunur. Male şehir merkezinde ise, 20 civarında cami bulunduğu söyleniyor. Tatil köyünde çalışanlar dahil, halk, günde 5 vakit namaz kılar.
Maldivler Genel
TURİZM
Maldivlerde, turizm, özellikle 1972 yılından sonra hızla yoğunlaşmış ve ülkenin ekonomisini etkilemeye başlamıştır. Ülkede bulunan 89 tatil köyü ve 17 000 yatak, yılda yaklaşık 600 000 turistin ağırlanmasını sağlamaktadır. 2007 yılı itibarıyla ülkeye gelen turist sayısı: 9.380.000’dir.
Maldivlerde, birçok ziyaretçi uçaktan indikten sonra, gideceği tatil köyü görevlisi tarafından karşılanır ve yine ödenen ücrete göre, en uygun ulaşım aracı (deniz uçağı, sürat motoru, safari motoru, dhoni yerel tekne) ile, kalacağı tatil köyüne ulaştırılır.
Sonrası ise: tamamen size kalmıştır. Tatil köylerinde, asansör bulunmadığından, birçoğu su üzerinde bulunan odanız ile toplu kullanılan yerler (restoranlar) arasındaki ulaşımınız, yürüyerek yapılıyor, yani gün içinde uzun yürüyüşler yapmanız gerekiyor. Bunun dışında: denize girebilir ve güneşlenebilirsiniz.
Gününüzü tatil köyü dışında geçirmek isterseniz: her tatil köyünün yakın veya nispeten yakın çevresinde bulunan komşu köylere, piknik yapabileceğiniz ıssız adalara günübirlik gezilere gidebilirsiniz. Ancak, unutmamak gerekir ki, adalar arasında, düzenli feribot seferleri yoktur. Çevreyi gezmek istiyorsanız, bulunduğunuz tatil köyü veya adadan; tekne kiralamanız gerekir.
Dhoni kiralamak
Maldivler, malum su ülkesi ve bu ülkede sık sık duyacağınız bir kelime “dhoni” dir. Dhoni, yukarıda sözünü ettiğim gibi, Maldivlerde ulaşımın sağlanmasındaki en büyük ulaşım aracı olan bir tür teknedir. Yalnız, sürat teknesine göre, biraz yavaş olduğu kesin, çünkü saatte: 13-14 deniz mili hız yapabilmektedir.
Teknede, hem yelken, hem de motor bulunur. Dümen, kayıkçı tarafından ayağı ile idare edilir. Ancak, elbette fiyatı, sürat teknesine göre daha uygundur. Yine de, dhoni kiralamak düşünüyorsanız, yakın mesafedeki ulaşım için uygun olduğunu bilmeniz gerekir, uzak mesafedeki ulaşım için uygun değildir.
Uzun yolculuklar için, lüks dhoniler bulup kiralayabilirsiniz.
Dhoniler, genellikle tatil köylerinin yakın çevresinde, dalış yapmak ve ıssız adaları gezmek, piknik yapmak için kiralanabilir. Tatil köylerindeki dhoni teknelerinin üstleri, güneşten korunmak için tente ile şekillendirilir.
Özellikle, Maldivlerin başkenti olan Male şehrinde, birçok dhoni bulunmaktadır. Bunlar: havaalanına sefer yapan teknelerin bağlandığı mendirekten kiralanabilirler. Saatlik kira ücreti olarak: 25-30 Amerikan doları ödemek gerekir. Ancak, kiralamak istediğiniz dhoni kaptanı ile anlaşmakta zorluk çekebilirsiniz.
Bu yüzden, yerel bir tur acentası ile görüşerek dhoni kiralamayı denemelisiniz. Böylece, kaptan gitmek istediğiniz yer ve ihtiyaçlar konusunda daha bilinçli hareket edecektir. Male şehrinden, yakındaki adaları gezmek veya havaalanı adasına gitmek için, dhoni kiralayabilirsiniz.
Sürat Teknesi kiralamak
Dhonilere göre daha fazla ücret ödemek gerekir. Sürat teknesi kiralamak isterseniz, kaldığınız tatil köyü ilgililerine bunu iletirseniz, size yardımcı olacaklardır. Mesafeye ve süreye göre değişen rakamlar yanında, standart saatlik ücretleri: 100 Amerikan doları civarındadır.
Safari Teknesi kiralamak
Bu tekneler, uzun süreli yolculuklar için uygundur. Çünkü, teknenin içinde, yataklı kabinler bulunmaktadır. Yolcu kapasitesi: 10-30 kişi arasındadır.
Tuvalette deniz suyu kullanılır, ancak duşta, tatlı su kullanılır. Yemek ise, güvertede yenilmektedir. Teknede: kaptan ve 2 mürettebat yanında, bir de aşçı bulunur.
Maldivlere gelen birçok ziyaretçi; genellikle dalış yapmak ve çevreyi gezmek için, safari teknesi kiralamayı tercih ederler.
Bu yüzden, bu tür teknelerde, dalış ekipmanı bulundurulur. Geceleri, genellikle açıkta veya bir tatil köyü yakınlarında demirlenerek geçirilir.
Tatil köylerinde, yakın köy gezisi
Tatil köylerinde, kalan konuklar için: adada bulunan köye, günübirlik gezi düzenlenir. Köy adasındaki günlük yaşamı görmeyi düşleseniz de, genellikle gittiğinizde, sizi ıssız sokaklar karşılar.
Çünkü: köylerde yaşayan insanlar, sabah saat: 04.00 ile 06.00 arasında uyanırlar ve sabah namazı kılarak güne başlarlar.
Daha sonra, balıkçılar, gün ağarmadan denize açılırlar. Kadınlar ise, evlerin açıkta bulunan mutfaklarında kahvaltı hazırlarlar, çocuklar okula gönderilir.
Balıkçılık dışında ise, ada erkeklerinin birçoğu, otellerde, inşaatlarda ve fabrikalarda çalışırlar. Köylerde, yabancı ziyaretçilere: köyün hastanesi ve ada başkanının çalışma yeri gezdiriliyor.
Ayrıca, yerel ürünleri tanımak ve arzu ederseniz satın almak için, köy bakkalını da gezebilirsiniz.
Maldivler Genel
Evet: Maldivler ülkesinde, diğer yapabilecekleriniz veya yapmanızı önereceğim geziler, aşağıdadır
Maldivlerin ulusal kahramanının doğum yeri olan: Utheem adasını ziyaret edin. Maldivlerin, rengarenk mercanları ve bunların arasında dolaşan balıklarını keşfetmek için, dalış yapın.
Balık tutmayı seviyorsanız, bir tekne kiralayın ve balık avına çıkın.
Maldivlerdeki yerel yaşamı görebilmek için, mutlaka bir Maldiv köyünü ziyaret edin.
Male adasındaki, Grand Mosque camisinin minaresini görün.
Yerel halkın alışveriş yaptığı, Male adasındaki Local Market’e gidin.
Male adasındaki, Ulusal Müzede, Sultanlar döneminden kalan hazineleri görün.
Male adasında, sahil kesiminde dolaşın.
Male adasında: 17’nci yüzyıldan kalma, Hukuru Miskiiy’i süyleyen oymaları görün.
Maldivler Genel
TATİL KÖYLERİ
Maldivler ülkesini ziyaret edenler: burada yalnızca: tatil köylerinde, safari teknelerinde ve ya başkent Male adasında kalabilirler.
Her tatil köylerinde: su sporları merkezi, şinolkerle dalış, tüplü dalış, balık avlama gibi etkinlikler sunulmaktadır. Ayrıca, bunlarda yine restoranlar ve barlar bulunur. Ayrıca, yine “Spa” salonları hizmet sunar.
Ülkenin diğer yerlerinde alkollü içki tüketimi yasaktır. Özellikle, başkent Male adasında, buna dikkat etmenizi öneririm. Sonuçta, burası İslam Cumhuriyetidir.
Tatil köylerinin ortak özellikleri: bembeyaz kumsalları, Hindistan cevizi ağaçları, deniz manzaralı odaları, güneşli günleri, rengarenk çiçekleri, mavi lagünleri, muhteşem manzaralı resifler, uluslararası mutfaklar ve yüzme havuzlarıdır. Bazılarında, yüzülebilir lagunlar da bulunmaktadır.
Bunların çoğunda asansör yoktur ve bu yüzden, odanızdan, ortak kullanım alanlarına gitmek için uzun yürüyüşler yapmanız gerekir.
Maldivler Genel
DALIŞ
2006 yılında, Maldivler kıyılarında, 958 dalgıç, aynı anda dalış yaparak, dünya rekoruna imza atmışlardır.
Evet, Maldivler ülkesinin kıyılarında: binlerce resif, binlerce balık türü ve yüzlerce mercan çeşitleri bulunmaktadır. Yani, ben şahsen bu konuda pek bilgi sahibi olmasam da, söylenenlere göre, dalış meraklıları için, burası tam bir cennettir.
Zaten burayı ziyarete gelenlerin büyük çoğunluğunun: dalış yapmayı düşleyerek geldikleri söyleniyor. Yılın her döneminde dalış yapılabilmektedir. Özellikle: Ocak ve Nisan ayları arasındaki dönemlerde, suların berrak olması, dalışı daha çekici hale getirir.
Ekim ve Kasım ayları arasındaki dönemde ise, büyük balıkları buraya çeken planktonların bol olması etkindir ancak bu tarihlerde sular bulanıktır. Her tatil köyünde, uzman bir dalgıcın bulunduğu, dalış merkezi bulundurulur. Merkezde, uluslararası kurumlar tarafından verilmiş sertifikalara sahip, dalış hocaları görev yaparlar.
Sucuba Diving
Burada, dalış okulları var ve her türlü dalış malzemesini kiralayarak edinmek mümkündür. Yapılan derslerde: çeşitli dalış kursları, gece dalışları, sualtı fotoğrafçılığı hakkında bilgiler veriliyor. Merakınız varsa, tatilinizin bir bölümünü, dalış eğitimi alarak veya biliyorsanız, dalış yaparak da geçirebilirsiniz.
Şnorkelle Dalış
Maldivlerde, suyun altında muhteşem bir görüntü bulunuyor. Gerek deniz canlılarını ve gerekse mercanları görmek için, adaların çevresinde bulunan mercan kayalıklarını, muhteşem berrak su içinde, şnorkelle yüzerek izleyebilirsiniz.
Çünkü, bu su altı dünyasını görmek için, profesyonel dalgıç olmaya gerek kalmıyor. İhtiyacınız olan tek şey, yalnızca tuzlu suda, su altı görüntüsünü izleyebilmek için bir şınorkeldir.
Maldivler Genel
YEREL TATİL GÜNLERİ
Maldivler ülkesinde, yerel tatil günlerini belirtmeden önce, burada, Miladi değil, Hicri takvim sisteminin uygulandığını söylemem gerekiyor. Bu yüzden: Hicri takvim gereği, etkinliklerin günü, her yıl farklılık göstermektedir.
Malum: Hicri takvim, her yıl 10 gün öne gitmektedir. Bu yüzden: ülkedeki kutlama günleri hakkında ayrıntıya girmek istemiyorum, çünkü standart bir tarih vermek mümkün değil.
Ama siz Maldivlere gitmek isterseniz, özellikle, orada “Ramazan ayı” olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Çünkü, ramazan ayında, ülkedeki restoranların tümü, gün boyu kapalı kalır. Ancak, tatil köylerindeki yaşamı bu durum etkilemez ve hizmetler ramazan ayında da aynen devam eder.
Tüm bunların yanında, tarihleri değişmeyen bir kısım kutlama şunlardır:
1 Ocak: Yeni yıl kutlanır, 26-27 Temmuz: Bağımsızlık bayramı kutlanır. 3 Kasım: Zafer bayramı kutlanır. (Tamir teröristlerinin, 1988 yılındaki darbe girişimine karşı kazanılan zafer kutlanır) 11-12 Kasım: Cumhuriyet Bayramı kutlanır. (Bu tarih, 1968 yılındaki II. Cumhuriyetin kuruluşudur) 10 Aralık: Balıkçılar günü olarak kutlanır.