Çin Suzhou

Çin Suzhou

Şehir nüfusu, 2.4 milyon kişidir. MÖ.514 yılında, inşa edilmiştir. Bu yüzen, zengin tarihsel kalıntılar bulunmaktadır.

Çin Suzhou

Şehir, Yangtze nehri kıyısındadır ve kanalları nedeniyle, Doğunun Venedik’i olarak öne çıkmaktadır. Zaten Suzhou isminin kelime anlamı: bereketli su. Evet, bu şehirde, kanallar, taş köprüler, pagoda ve titizlikle hazırlanmış bahçeler, turistlerin yoğun ilgisini çekiyor.

Çin Suzhou

Evet, bu kanalları yanında: klasik Çin bahçeleri ve yerel lehçesinin güzelliğiyle de önem kazanmaktadır. 1997 ve 2000 yıllarında, UNESCO tarafından, şehrin klasik bahçeleri, Dünya Kültür Mirası Listesine yazılarak, koruma altına alınmıştır.

Ülkenin en meşhur 4 klasik bahçesi arasında sayılan: Canglang Pavilion, Shizi Lin, Zhuozheng Yuan ve Liu Yuan buradadır.

Çin Suzhou

Bunların yanında, günümüzde, şehir “ipek üretiminde” ülkenin önde gelen şehirlerinin başında gelmektedir. Çünkü, şehir, Song hanedanı döneminden bu yana, Çin ülkesinin önemli bir ipek endüstrisi merkezi olmuştur.

Çin Suzhou

Şehrin, iklim durumları incelendiğinde: özellikle kış aylarında, Sibirya üzerinden esen rüzgarlar, sıcaklıkların, sıfırın altına düşmesine neden olmaktadır.

Çin Suzhou
Çin Suzhou

BÜYÜK KANAL

Şehirdeki büyük kanal: genellikle sebze-meyve, kömür ve inşaat malzemesi  taşıyan mavnalarla doludur. Ancak, Çin seddinden  sonra, ülkedeki en büyük mühendislik harikalarındandır.

Kanalın yapımına, 2400 yıl önce başlanmış ve 6. yüzyılda tamamlanmıştır. Tamamlandığında: güneyin diğer zengin tarım bölgelerinden gelen ürünler, bu kanal vasıtasıyla kuzeydeki tüketicilere ulaştırılıyordu.

Ancak, büyük kanalın, büyük kısmı, günümüzde kullanılmamaktadır. Yine de, günümüzde kanalda yapılan tekne gezintileri, ziyaretçiler için büyük ilgi çekmektedir. Bu tekne gezileri: Suzhou şehrinden başlar ve Wuxi şehrinde biter.

BAODAİ KÖPRÜSÜ

Köprü, 53 kemerli, 317 metre uzunluğunda, Daitai gölü boyunca uzanmaktadır. 806 yılında, Tang hanedanı döneminde inşa edilmiştir. 2001 yılında ise, ulusal anıtlar listesine alınmıştır.

Çin Suzhou

SUZHOU BAHÇELERİ

Şehir, kanalları yanında, mükemmel Çin bahçeleriyle  tanınmaktadır. Şehirde bulunan ve geçmişi yüzlerce yıl öncesine dayanan 150 bahçeden, günümüze ancak 70 tanesi gelebilmiştir. Bunların en büyüğü ise: Mütevazi Yöneticinin Bahçesi (Zhuoz-hengyuan) dir.

Bahçe: Ming hanedanı döneminde yapılmıştır. Bahçenin en güzel yerinde: göletler ve yapay adalar, köprüler, pavyonlar ve lotus çiçekleri görülmektedir. Özellikle, lotus çiçekleri çok boldur. Hatta, pavyonlardan birine “Hehua Simian Ting” adı verilmiştir ki, bunun kelime anlamı “her yerde lotus çiçekleri görürsünüz”

Çin Suzhou

ASLANLAR ORMANI BAHÇESİ(SHİZİLİN)

Bu bahçede sergilenen taşlar: aslanı andırdığı için bu isim verilmiştir. Qing hanedanı imparatorları, buradaki taşları gördükten sonra, Pekindeki Eski Yazlık Saray bahçesindeki kayalıkları da, aynı şekilde yaptırmışlardır.

Çin Suzhou

GEZİNTİ BAHÇESİ (LİUYUAN)

Bahçelerin batı bölümündedir. Burada: ağaçlar, çiçekler ve birçok salonlar görülmektedir. Bu bölüm de, Ming hanedanı döneminde yaptırılmıştır. Bahçede, ilginç ve dev boyutlu bir kaya var. Bunun ağırlığının 5 ton olduğu söyleniyor.

Hatta, bu dev kayanın, Tai gölünden, yaklaşık 400 yıl önce buraya getirildiği  söyleniyor. Ama,  nasıl getirildiği meçhul.

BATI BAHÇESİ (XİYUAN)

Burada, bir manastır bulunuyormuş ve Taiping isyanı sırasında yıkılmış, ancak daha sonra yeniden yapılmıştır.

AĞLARIN USTASI BAHÇESİ (WANGSHİYUAN)

Bölgedeki bahçelerin en küçüğüdür. Yarım hektarlık bir alana kurulmuştur. Burada, baharda çiçek açan şakayıklar görülmeye değerdir.

Bahçeyi kuran yönetici,  daha sonra cemiyet hayatını terk ederek balıkçılık yapmaya başlamıştır ve bahçenin ismi, bu duruma izafeten verilmiştir.

Bahçe, klasik Çin bahçe tasarımının en güzel örneklerinden biridir.

TİGER HİLL-KAPLAN TEPESİ (HUQİU) 

Şehirdeki turistik yerlerin en yükseğidir.

Bir efsaneye göre; bir beyaz kaplan, Kral Helü’nün aşağıdaki mezarını korumak için, bu tepeye çıkmıştır. Tepe üzerinde, binlerce yıldır, kayalara oyulmuş şiir ve yazılar görülmektedir. Ünlü Song hanedanı şairi Su Shi, bu tepeyi ziyaret etmiştir.

Çin Suzhou

YUNYAN PAGODA

Kaplan Tepesi üzerinde inşa edilmiştir. 47 metre yüksekliğindedir. Mavi tuğla ile inşa edilmiştir. 7 katlı ve sekizgen yapıdadır. Ancak, doğal etkiler sonucu kule eğimlidir. Kulenin üst ve alt bölümleri arasındaki eğim farkı, 2.32 metredir. Kuleyi desteklemek için yapılan iki sütun ise, yaklaşık 3 derece eğilmiştir.

SUZHOU İPEK MÜZESİ

Bu müze, ipek üretiminin bölgedeki 4500 yıllık geçmişini gözler önüne sermektedir.

SUZHOU NAKIŞ MÜZESİ

Burası, bir fabrikadır. Bu fabrikada, ipeklerin nasıl işlendiği görülüyor ve ziyaretçiler beğendikleri ürünleri satın alabiliyorlar.

Çin Suzhou

SIR TAPINAĞI (XUANMİAO  GUAN)

Çin ülkesinin en büyük Taocu tapınağıdır. 1180 yılında yapılmıştır. Şehrin en büyük ve canlı alışveriş pazarı  da, bu tapınağın çevresinde kurulmaktadır. Doğu-batı yönünde uzanan bu sokak: Guanqian sokağıdır.

Çin Guangdonk eyaleti Kanton

Çin Hunan Eyaleti Changsha

Pekin Şehir merkezi

Çin Jinan

Çin Jinan

Eyaletin başkentidir. Şehirde, yaklaşık 2 milyon kişi yaşamaktadır. Bu kalabalık nüfus içinde, 18 üniversite, yaklaşık 200.000 öğrenci bulunmaktadır. Bu öğrenci sayısını içinde, kesin bilmiyorum ama mutlaka büyük oranda Türk öğrencinin de bulunduğu kesindir.

Şehre ulaşımın en kolay yolu: havayoludur. Jinan Yaoqiang uluslar arası havaalanı, şehir merkezinin 33 km. kuzeybatısındadır.

Çin Jinan

Tarihi süreçte, Ming hanedanı döneminde, başkent olarak kullanılmıştır. Ünlü gezgin Marco Polo, bir zamanlar burayı ziyaret etmiş ve yazıtlarında belirtmiştir. 1966 yılında ise, büyük depremler sonucu, bölgede yaklaşık 36.000 civarında ev büyük hasar görür.

Yağmurların bol olduğu yaz dönemi sonunda ortaya çıkan yüzlerce su kaynağı nedeniyle, bölgeye “Pınarlar Şehri” anlamına gelen Jinan ismi verilmiştir. Bu su kaynakları, yüzyıllardır, bölgede tarım ve endüstrinin gelişmesine katkı sağlamıştır. Günümüzde de, bu su kaynakları, bölge ziyaretçilerinin ilgisini çekmektedir. Ayrıca, bu yoğun su kaynakları nedeniyle, şehirdeki musluk suyu içilebilmektedir.

Bölgede bulunan “Sarı nehir”, 1852 yılında, kendi rotasını kuzeye doğru değiştirir ve yeni yatağında akmaya başlar.

Çin Jinan
Şehirde, yerel lezzetlerden tatmak isteyenler için önerim:

Burada, genellikle yemeklerde arpacık soğan ve sarımsak kullanımı çok yaygındır. Bunlar, deniz ürünlerinde, çorbalar ve et-sakatat yemeklerinde yoğun olarak kullanılıyor. Bunlar arasında öne çıkanlar: Abalone isimli bir tür kavurma olabilir. Deniz ürünü tercih ederseniz: Carp denilen, tatlı veya ekşi hazırlanan bir tür balık yemeği olabilir. Budist rahiplerin yemek tercihi olarak öne çıkan: Tavuk göğsü yemeğini de tercih edebilirsiniz.

Şehirdeki turistik özellikleri öne çıkan bölgeler: Büyük ışık gölü, Baotu parkı ve Bin Buda dağıdır. Şehrin en ünlü parkı ise: Beş Ejderha Havuzudur.

Çin Jinan

DAMİN LAKE PARK-BÜYÜK IŞIK GÖLÜ (DAMİNGHU)

Şehrin kuzey kısmındadır. Burada, birçok doğal su kaynağından oluşan göl var. Giriş ücreti: 30 yuandır. Ziyaret saatleri ise: 06.30-18.00 arasındadır.

Büyük Işık gölü olarak da biliniyor. Gölün su seviyesi: kuraklık veya yoğun yağışlardan etkilenmiyor. Gölün kapladığı alan ise, 113 hektardır.

Göl kıyısındaki: parklar, bahçeler ve oyun alanlarında, güzel bir yürüyüş yapabilirsiniz. Yaz aylarında, lotus çiçeklerinin kokusunu hissedebilirsiniz. Ayrıca, gölün merkezinde, 1985 yılında yapılmış, büyük bir fıskiye görülüyor. Hectometer isimli bu fiskıye, yaklaşık 100 metre yüksekliğe su fışkırtıyor.

Gölün hemen kuzeyinde ise, Kravat Xuan Tapınağı görülüyor. Tapınak:  1792 yılında, Ming hanedanlığı döneminde yapılmıştır. Gölün kuzeydoğusunda ise, Beiji Tapınağı var. Bu aynı zamanda, Kuzey Tapınağı olarak da biliniyor. Tapınak, Yuan hanedanı döneminde yapılmıştır. Burada özellikle, Taocu tanrıları ifade eden, Zhenwu yaldızlı heykeli ve 18 çamur heykeli görmenizi öneririm.

Çin Jinan

BAOTU SPRİNG PARK

Şehir merkezindedir. 1956 yılında kurulmuştur. Giriş ücretledir, (40 yuan) Ziyaret saatleri: 07.00-22.00 arasındadır.

İlk kurulduğunda, yaklaşık 1 dönüm kadar iken, günümüze kadar yapılan genişletme çalışmaları ile, 26 dönüme ulaşılmıştır. Parkta, harika doğal kaynaklar var. Bunların toplamı: 72 tanedir.

Özellikle, bahar havuzunda: su: köpürerek ve fışkırarak çıkar, bir tencere içindeki kaynar su görünümü ortaya çıkar. 3 noktadan çıkan su: patlamalar, gürleyen ses ve spreyler oluşturarak, su jetleri şeklinde görünmektedir. Hatta, bazen su 27 metre yüksekliğe kadar ulaşmaktadır.

Havuzun boyutları: 30 x 18 metredir. Dikdörtgen şeklindedir. Bu havuzun bulunduğu bölüme: aynı zamanda “Fışkıran Pınar” ismi verilmektedir. Tarihi süreç içinde: 17. yüzyılda Qing hanedanı imparatoru Kangxi, buraya gelerek su içmiş ve pınara “Göğün altındaki ilk pınar” ismini vermiştir.

Çin Jinan

BİN BU DA DAĞI (QİANFOSHAN)

Şehrin: 2.5 km. güneydoğusundadır. Park alanı: 1959 yılında yapılmıştır. Giriş ücretlidir: 30 yuan. Ziyaret saatleri ise, 06.00-18.00 arasındadır.

Dağın deniz seviyesinden yüksekliği yani rakımı: 258 metre kadardır. Kapladığı alan ise, 166 hektardır.

Dağın tepesine tırmanıldığında: burada: Buda heykelleriyle dolu mağaralar, tapınaklar ve yemyeşil ormanlık alanları görebilirsiniz. Yürüyerek veya otobüsle dolaştığınızda, dağ üzerinde pek çok tarihsel kalıntılar görebiliyorsunuz.

Günümüzde, burada 100 kadar buda heykeli bulunmaktadır. Bu heykeller: dağın kayaları üzerinde yontulmuş ve böylece, Bin Buda Tapınağı inşa edilmiştir. Tapınak nedeniyle, dağın ismi “Bin Buda Tapınağı” dır. Dağ alanında, bunun dışında: Wanfo mağarası var. Mağara, 500 metre uzunluğundadır. Ayrıca, dağın doğu bölümünde: 1911 yılında yapılan, Shandong Devrimci Şehitler Mezarlığı var.

 

SHANDONG EYALET MÜZESİ

Müze: Bin Buda dağı eteklerindedir. Giriş ücretsizdir.

1982 yılında, bugün görülen yerde kurulmuştur ve günümüzde eserler, 8 ayrı salonda sergilenmektedir. Bu salonlarda sergilenen eserlerin sayısı ise, yaklaşık 500 bin civarındadır. Bu koleksiyon sayısı itibarıyla, Çin ülkesindeki müzeler arasında, 7. sırada bulunmaktadır.

Müzede sergilenen eserler arasında: öne çıkanlar ise: yaklaşık 4000 yıl öncesinden günümüze ulaşan Kara Çömleklerdir. Müzenin üst katında ise, hayvan sergisi var. Burada da, içleri doldurulmuş, egzotik hayvanlar görülebiliyor. Ayrıca: taş heykeller, savaş gemisi, antik döneme ait paralar, fosil koleksiyonu, dinozorlar görülüyor.

 

DÖRT GATES PAGODA

Şehir merkezindeki bu Budist tapınak: 661 yılında inşa edilmiştir. Çin ülkesinin en eski ve tek katlı taş kulesidir. Burada: 6.yüzyıldan kalma Budist heykeller görülüyor. Ayrıca, yaklaşık 1000 yıllık olduğu düşünülen bir “Cypress ağacı” görülüyor. Burada göreceğiniz heykeller: Tang hanedanına ait en güzel Budist heykellerdir.

LİNGYAN TAPINAĞI

Şehrin güneyindedir. Tang hanedanı döneminde kurulmuştur. Jin ve Tang hanedanları döneminde, tapınak çok önem kazanmıştır. O  dönemde, Hindistan’dan getirilen Budist el yazmaları, bu tapınakta muhafaza edilmiştir. Takip eden dönemde ise, birçok Çin imparatoru, tapınağı ziyaret etmiştir. Burada, Song hanedanı tarafından yapılan, kil buda heykelleri, Çin ülkesinin en ünlü ve güzel heykelleri olarak kabul edilmektedir.

Çin Jinan

ŞEHİRDEKİ ALIŞVERİŞ MERKEZLERİ

Şehirde bulunan en önemli alışveriş merkezleri, şehir surları hendeğinin yanında inşa edilen: Bahar Meydanı ve Bahar Yolu bölgelerindedir. Bu meydandaki “Bahar Heykeli” şehrin simgesidir. Burada bulunan yer altı alışveriş merkezi, yaklaşık 46 dönüm, yani bir hayli büyük.

Bunun yanında, Bahar Yolu denilen yerde ise: geleneksel Çin kültürü korunarak, yeni alışveriş merkezleri inşa edilmiştir. Bu alışveriş merkezlerinde, geleneksel Çin mimarisi egemendir. Yani, sonuç olarak, şehirde alışveriş düşünenler: Bahar Meydanı ve Bahar yolunu tercit etmelidirler.

Bunların yanında: elbette, şehirde başkaca alışveriş merkezleri de bulunuyor.

Bunların başlıcaları:

Wanda alışveriş merkezi, Hang Lung Plaza, Sofitel Silver Plaza. Peki, bu alışveriş merkezlerinden ne satın alabilirsiniz? Öncelikle nakış ürünleri öneririm.

Bu şehirde, ipek nakışlar öne çıkıyor. Saç nakışı ise, insan saçı ile yapılıyor.

Ayrıca: Mian Su heykelleri var. Bunlar: prinç unu kullanılarak ve farklı renklerde boyanarak yapılıyor. Yapımında ise, basit araçlar, bıçak, tarak ve bambu iğneler kullanılıyor.

Çin seddi

Pekin

Çin yemek kültürü

Hong Kong Guangzhou

Hong Kong Guangzhou

Guangzhou şehri: Çin Halk Cumhuriyetinin, güneyinde bulunan bir Çin şehridir ve tarih boyunca, Hong Kong ile birlikte bilinmiş ve anılmıştır.

Evet, şehir: Hong Kong şehrinin, 120 km. kuzeybatısındadır. Buraya gitmek için “Çin” vizesi almak gerekiyor. Gitmeyi düşünürseniz, Hong Kong şehrinden Çin vizesi almayı sakın unutmayın.

Hong Hong şehir merkezinde, Guangzhou’ya gitmek için birçok tur alternatifi vardır. Bu turlar, bölgeyi gezmenin en iyi yoludur. Bu turlar dışında, buraya ulaşmak isterseniz, tren veya feribot tercih edebilirsiniz. Feribot seyahat süresi, yaklaşık 2 saattir.

Otobüs tercih ederseniz, yolculuk 3 saat sürer. Ancak, burada en ilginç durum, gittiğiniz yerin Çin ülkesi olması ve vize almanız gerektiğidir. Otellerde ve turistik bölgelerde “İngilizce” konuşulur, Hong Hong doları burada geçerlidir.

Burası, önceki tarihi süreçte, Batılılar tarafından “Kanton” olarak isimlendirilmiştir. Tarihi süreç içinde, 2 bin yıl süresince, Çin ülkesinin en büyük limanı ve Avrupalı tüccarların ticari merkezi olmuştur. Şehir, bu özelliklerini günümüzde de sürdürmektedir.

Özellikle,

1957 yılından bugüne kadar düzenli olarak tertip edilen “Canton Trade Fair” yani “Çin İhraç Malları Fuarı” ilkbahar ve sonbahar aylarında, bölgeyi hareketlendirir ve birçok insanı buraya çeker. Şehir nemli bir iklime sahip olduğu için, tüm yıl boyunca, burada çiçekler bulunur ve şehrin bir adı da çiçekler şehridir.

Evet, günümüzde şehrin nüfusu, 10 milyon civarındadır. Çin ülkesinin, beşinci en uzun nehri “Pearl River”, şehrin batısından ve güneyinden dolanarak, Çin denizine akar. Nehir Çin ülkesinin üçüncü büyük nehridir. 2400 km. toplam uzunluğu bulunmaktadır.

Bu suyolu üzerinde, büyüleyici doğal güzellikler, feribotlar, şilepler ve hatta tankerler, hücumbotlar görmek mümkündür. Nehir, ayrıca özenle bakılan toprakları sulamakta kullanılır. Çünkü: burada, ülkenin en verimli toprakları bulunmaktadır. Her tür sebze yetişir ve yılda iki kez pirinç hasat edilir.

Bunlar bir yana, siz Hong Kong şehri ziyaretinizde, buraya mutlaka kısa süreli giderseniz, büyük olasılıkla ucuz birçok malı görüp şaşıracaksınız. Buradan özellikle satın alabileceğiniz mallar arasında, başı şunlar çekebilir: fildişi oymalar, yeşim heykeller, ahşap heykeller, renkli seramikler, Çin nakış işlemeleridir.

 

Kanton Fuarı

Çin ülkesinin en büyük ticaret fuarıdır. Fuar, genellikle bir yıllık süreçte, 3 parti halinde düzenlenir.

Bir örnek olması açısından, 2012 yılının tarihlerini aşağıda veriyorum.
1.Aşama : 15-19 Ekim
2.Aşama : 23-27 Ekim
3.Aşama : 1-5 Kasım

Hong Kong Guangzhou

Guangzhou Mutfağı

Yörenin mutfağı, büyük Çin ülkesinin öne çıkan mutfaklarından birisidir. Burada, yerel restoranlarda, yerel lezzetleri mutlaka tatmalısınız. Ayrıca, yine yerel bir restoranda “dim sum” isimli kahvaltıyı denemelisiniz.

Bir başka yemek seçeneği “beyaz cut”: bu yemek türü tavuk ağırlıklıdır. Bu tavuk yemeği: herhangi bir ekstra lezzet kullanılmadan, yalnızca su kullanılarak pişirilir. Bu tavuk piştikten sonra, çeşitli soslar ekliyorlar. (zencefil, yeşil soğan, pişmiş fıstık yağı gibi) Ancak, unutmamak gerekir ki, Çinliler tavuğu elektro şokla kesiyorlar ve kanının akmasını beklemiyorlar, yani, tavuk beyaz etli derken, önünüze kahverengi bir tavuk gelirse şaşırmayın.

Burada mutlaka denemenizi önereceğim bir içecek, sabah çayı “Yum Cha” dır. Şehir kültürünün en önemli özelliğidir.

Son bir öneri: “Pirinç Rolls”: Geç Qingi Hanedanı (1644-1911) döneminde, şehir sokaklarında, en çok satışı yapılan yiyecek türüdür. Pirinç ruloları: domuz, sığır, karides, balık, karaciğer ve benzeri aperatiflerle birlikte sunulur. Pirinç ruloları: kar gibi beyaz, kağıt gibi ince, yağlı ve parlak, iştah açıcı ve lezzetlidir. Dediğim gibi, bunu deneyin, özellikle karides veya deniz ürünleri ile muhteşem oluyor.

Mutfaktan söz ettim de, burada bir nebze de olsa, buraya has bir içkiden söz etmemek olmaz. “Tsingtao” düşük alkol dereceli bir bira olarak, burada çok tercih edilir. Düşünürseniz, deneyebilirsiniz.

 

Gece Hayatı

Şehirde, gece k alacaksanız ve yerel kültürün örneklerini izlemek isterseniz, bence “Kanton Operası” izlemeyi düşünün derim.

Kanton Opera-Yue Ju

Kanton operasında: seslerin yükseliş-düşüşü, melodilerin ahengi ve zarifliği ön plandadır. Bu güzelliği yaşayabilirsiniz.

Barlar-Publar

Şehirde, özellikle: BinjianG, Huanshi, Bai’e Tan caddelerinde, birçok bar bulunmaktadır. Bu bar sokakları boyunca, popüler bar ve pubları ziyaret edebilirsiniz.

Hong Kong Guangzhou
Hong Kong Guangzhou
Hong Kong Guangzhou

Alışveriş

Bu şehre gelen insanların büyük çoğunluğu, ucuz alışveriş yapmak yapmak için geliyorlar. Bu yüzden: alışveriş bölümünde, ayrıntılı bilgi vereceğim, umarım işinize yarar.

Evet, burası, ihracat sektörü ile ünlüdür. Burada, ziyaretçiler, uygun fiyatlı: elektronik, giyim, bilgisayar ve diğer binlerce ürün türü bulup satın alabilirler. Tek sorun: orijinal ile sahte malın, aynı yerde yan yana bulunmasıdır ve yanılma olasılığı çok yüksektir. Ayrıca, pazarlık yapmanızı öneririm, satıcının size söylediği fiyatın, inanın dörtte biri fiyatına o malı satın alabilirsiniz. Son bir husus: aldığınız malın garantisine dikkat edin, uluslar arası garanti olmasını özellikle tercih edin.

Evet, gelelim, bu şehirden neler satın alabileceğinize:

Nakış: Kanton bölgesi nakışları, parlak renkleri, canlı desenleri ile tercih ediliyor.
Jade süsleri: Bunlar: yeşim taşından yapılan çiçekler, bitkiler, rakamlar, kuşlar, hayvanlar ve ofis dekorasyon objeleridir. Ayrıca: vazo, kavanoz ve diğer dekoratif ürünler de çok popülerdir.
Wang Laoji: Bu bir tür çaydır. Sıcak havalarda, baharatlı yemek yedikten sonra, insanları serinletmek için birebir olduğu söyleniyor.

Bu yüzden, yörede bayağı popülerdir ve yoğun kullanılır. Tadına gelince: tatlı ve hafif acıdır. Ama, dediğim gibi, özellikle yöre mutfağında bol kullanılan kırmızı biber yedikten sonra, yanma hissini gidermek için, bu çayı içiyorlar. Ayrıca, yine ateş ve ısı sorununu çözmek için bu çayı kullanıyorlar.

Şehirdeki başlıca alışveriş merkezleri

Ayakkabı satılan yerler

“Zhan Xi Road” yolu üzerinde bulunan; Uluslar arası Ayakkabı Ticaret Merkezinde çok sayıda dükkan bulunuyor. Burada: yerel sanatkarlar tarafından yapılan ayakkabıları bulup satın alabilirsiniz.

Beijing Road

Burası, şehir merkezindedir. Yüzlerce metre uzunluğundaki sokakta, küçük dükkanlar doludur. Bu dükkanlarda hemen hemen her şey satılıyor. Ancak, genel prensip “pazarlık etmeyi unutmayın” Hafta sonlarında çok kalabalık olur.

Lao Shu Jie-Nu Ren Jie

Burası, Zhong Shan Road üzerinde, Çin Plazanın kuzeyindedir. Mağaza: yerel olarak üretilen yüzlerce marka giysi, ayakkabı ve aksesuarın satıldığı bir yer olarak öne çıkıyor. Kalabalığı göze alın, pazarlık edin ve burayı ziyaret edin.

Hong Kong Guangzhou
Hong Kong Guangzhou
Hong Kong Guangzhou

Shangxiajiu Pederstrian Street

Shangjiu Road ve Xiajiu Road kavşağı üzerindedir. Yayalara açıktır.

Burası şehrin en önemli alışveriş sokaklarından birisidir ve 1995 yılında açılmıştır. 1200 metre uzunluğundaki sokakta, 300’den fazla dükkan bulunmaktadır. Burada bulabileceğiniz mallar: konfeksiyon ürünleri, ayakkabı, şapka, saat olabilir.

Buradaki konutların üst katları, konut amaçlı olarak kullanılırken, zemin katta çoğunlukla dükkanlar bulunmaktadır. Yağmurlu bir günde bile, burada alışveriş yapabilirsiniz.

Ayrıca: yine burada, yerel lezzetleri tadabileceğiniz restoranlar var. Sokak genel anlamda, Çin ve Avrupa tarzının bir karışımı olarak dikkat çekiyor ama bu şehri ziyaret ederseniz, mutlaka gitmenizi önereceğim bir yer.

 

Çin Hotel Place Mall

Liuhua Road, Yuexiu District, Çin Otelinin yanındadır. Burası: eğlence ve alışveriş yeri olarak ünlüdür. Mağaza: Gucci, Lois Vuitto, Fendi, Ferragamo, Hugo Boss gibi dünyaca ünlü markaların ürünlerinin satıldığı yerdir. Çin oteli, alışverişe gelenlere yemek ve eğlence imkanları sunar.

Haizhu Meydanı

Burada, 1952 yılında inşa edilen büyük bir açık Pazar bulunmaktadır. Burada bulabilecekleriniz: oyuncak, hediyelik eşya, elektronik, kuru gıda, ev eşyası, giysi, lambalar, yapay çiçekler ve daha neler neler.

 

Zhuangyuan

Burası, yalnızca 200 metre uzunluğunda küçük bir sokaktır. Burada bulabilecekleriniz: moda kıyafetler, süs eşyaları, biblolar. Burası, özellikle gençler tarafından tercih edilen bir alışveriş yeridir.

 

Huale Road

Burası “Garden Otel” in arkasındadır. Bu lüks otelin yakınındaki bu alışveriş yerinde: moda giysiler ve trend butikler vardır.

 

Nonglinxia Xialu Commercial Street

Nonglinxia Road yolunda bulunan, burası, büyük bir ticaret merkezidir. Burada satılan malların çoğunluğu: orta sınıfta fiyatlandırılır. Sokakta bulabilecekleriniz: giysi, ayakkabı, çanta ve bazı aperatiflerdir.

 

Xiguan Street

Liwan District, Wenchang Nan Road yolundadır. Burada: koleksiyoncular için birçok dükkan bulunmaktadır. Burada satılanlardan bazıları: seramik çaydanlıklar ve Tibet halıları.

 

Qingping Market

Liwan District, Qingping Road yolundadır. Yerel halk arasında çok popüler bir Pazar yeridir. Burada satılanlar. Gıda, otlar, deniz ürünleri, kuşlar, hayvanlar, çiçekler, bitkiler.

Buranın en büyük özelliği: yerel halkın nasıl yaşadığı ve alışveriş yaptığı konusunda bilgi sahibi olabilecek olmaktadır. Ancak, burada, hijyen koşulları pek uygun değil, yani, gitmeseniz de olur diyorum.
Evet, şehrin bu açık hava pazarına uğramayı sakın ihmal etmeyin.

Buradaki et pazarında, bir zamanlar her türlü hayvanın (yılan, köpek, kedi, böcek gibi) etinin satıldığı ve bunların şehir sakinlerince alınarak yendikleri söylenmektedir. Ancak, günümüzde, bu hayvan eti çeşitliliği nispeten azalmıştır. Tezgahlarda: Çin ilaçları, aromalı ve şifalı otlar, ötücü kuşlar, tropik balıklar ve gündelik gıdalar satılmaktadır.

 

Jade Street

Changshou Lu ve Wenchang Lu, Shangxiajiu Pedestrian Street yakınlarındadır. Burada: yeşim satan yüzlerce dükkan bulabilirsiniz. Ancak, sokağın bulunması biraz sorunlu ve zor olmaktadır, bu yüzden buraya taksi ile gidin ve taksi şoförüne güvenin.

 

Yuansheng Ceram ve Jade Craft Street

Liwan District, Kuzey Wenchang Road üzerindedir. Burada: seramik ve yeşim taşı ile yapılan el sanatları ürünlerini bulup satın alabilirsiniz. Bölgede bulunan yüzlerce dükkanda: Çin Yixing koyu kırmızı emaye seramik, Fujian shoushan taş, Burma yeşim ve benzeri kaliteli el sanatı ürünleri bulup satın alabilirsiniz.

 

Haiyin Meydanı

Yuexiu District, Dashatou Road yolu üzerindedir. Burası: şehrin en ünlü elektronik ürünleri satılan yeridir.

 

Haiyin Bilgisayar City

Yuexiu District, Donghu Road yolu üzerindedir ve burada, her türlü bilgisayar ve yan donanım ürünlerini bulup satın alabilirsiniz.

 

Zhongda Market

Ruikang Road yolu üzerindeki bu alışveriş mekanında: her türlü kumaşı bulmak mümkündür.

 

Tianxiong Texile

Şehrin güneyinde, Dechang Road üzerinde bulunan, 700 dükkanlık bölgede, tüm örme kumaşlar, pamuklu dokuma kumaşlar, keten ve ipek kumaşlar bulabilirsiniz. Hatta: deri ve giysi süsleri de vardır.

 

Zhong’ao

Jiefang Bei Road üzerinde bulunan bu alışveriş yerinde, deri ürünleri bulup satın alabilirsiniz. İki katlı market binasında, binlerce deri ürün var.

 

Nanfang Çay

Fangcun District, Qishi Road üzerinde bulunan bu mekan: çay satışları ile ünlüdür. Burada: çay, çay setleri ve temalı çaylar bulup satın alabilirsiniz. 20 bin m. karelik alanda, yaklaşık 300 civarında mağaza bulunuyor.

Hong Kong Guangzhou
Hong Kong Guangzhou

ŞEHİRDE GEZİLECEK YERLER

Hong Kong Guangzhou
Hong Kong Guangzhou

 

Pearl River

Nehir, 2129 km. uzunluğunda ve yıllık akış kapasitesi açısından, Çin ülkesinin ikinci büyük nehridir. Nehrin Guangzhou şehri ile ilginç bir bağlantısı var. Efsanelere göre: Pearl River, akarken devasa bir taş ada önüne çıkar. Ada, yavaş yavaş, kükreyen su ile yıkanır ve aşınır, kaygan ve pürüzsüz hale gelir ve bir inci gibi şekillenir. Bu yüzden, şehre “Denizin incisi/mücevheri” denilir.

Pearl River üzerinde bir gezinti

Pearl River nehri üzerinde akşamları turistik tekne gezintileri düzenlenmektedir. Nehir boyunca ışıklar ve ışıklandırılmış binalar, ilginç görüntüler ortaya çıkarmaktadır. Bu gezinti sırasında, yerel lezzetlerden tatmak isterseniz, bu kez: “Bilgi Times” isimli ve aynı zamanda restoran olan tekneyi tercih etmelisiniz.

Bu teknede: açık büfe yemek ve egzotik müzik, eğlence ve dans vardır. Tekne, yaklaşık 300 kişiliktir. Şehirde, birkaç tane daha restoran-tekne vardır.
Bu teknelere binmek için, şehirdeki iskeleleri kullanmanız gerekir. İskeleler: Dashatou, Tianzi, Xiti olarak isimlendirilirler. Tekneler: Guangzhou köprüsüne kadar gider ve geri dönerler. Bu gezinti sırasında, biraz önce de belirttiğim gibi, kıyı boyunca yeşim renkli su ve renkli ışıklar, büyüleyicidir.

Hong Kong Guangzhou

CITIC Plaza

Şehirdeki en yüksek binalardan birisidir. 1997 yılında tamamlanan binanın yüksekliği, 391 metredir. Asya kıtasının 11 nci ve dünyanın en yüksek 16’ncı binasıdır. Yapı: ofisler olarak kullanılmaktadır.

 

Teem Plaza

Burası, şehirde bulunan büyük bir alışveriş merkezidir. Yapı: 195 metre yüksekliktedir ve alışveriş merkezi, zemindedir. Diğer 39 katlı bölümde, otel bulunmaktadır.

Hong Kong Guangzhou

Victory Plaza

Şehrin yine büyük alışveriş merkezlerinden birisi, burada bulunmaktadır.

Hong Kong Guangzhou

 

Canton Tower

Bu şehri ziyaret edenlerin görmeme şansı yok. Bu televizyon kulesi veya daha doğrusu çok amaçlı kule; 600 metre yüksekliktedir. 2009 yılında yapılmış ve 2010 yılı Asya Oyunlarında açılmıştır. Çin ülkesinin en uzun yapısı, dünya sıralamasında ise, dördüncü bağımsız yapı olarak önem kazanır. Gözlem güvertesi, zeminden 488 metre yüksekliktedir.

Bu muhteşem kule: Pearl Nehri kıyısındadır. Dünyanın en yüksek kulesi, uzun hava merdiveni, yeksek döner restoranı, açık havada yüksek görüntüleme platformu ve yüksek teleferik ile ilgi çekmektedir. Ayrıca, yerden 100 metre yükseklikte, renkli filimler izleyebileceğiniz bir 4D sinema salonu, kulede bulunmaktadır.

Televizyon kulesinin dış çelik yapısı, 24 sütun, diyagonal çaprazlı ve halkalıdır. Yapının, ince bel bölümü, ilgi çekmektedir.

 

Chigang Pagoda

Hemen televizyon kulesinin yanındadır. Kırmızı kum taşından yapılmış olması nedeniyle, kırmızı pagoda olarak da bilinir. Yapılış tarihi, 1619 yılına kadar iniyor. İmparator Wanli zamanında inşa edilmiştir. Sekizgendir, 54 metre yüksekliktedir. Zemindeki yerleşim alanının çapı, 12.5 metredir. 9 dış kat bölümünden oluşur. İçeride ise, 17 katman bulunur.

Hong Kong Guangzhou

Chen Clan Akademisi

Burası, Güney Çin halk sanatını temsil eden en muhteşem ve en iyi korunmuş salonlardan birisidir. Antik Çin’de: tapınaklar, ibadeti sağlayan ve aynı zamanda klanın yönetilmesi ve aydınlatılması gibi sosyal yaşamda önemli rol oynayan yerler olmuştur.

Burası da, en iyi korunmuş tapınak salonlarından birisidir. 1894 yılında, Qing hanedanı döneminde kurulmuştur. Komünist Çin’in kurulmasından sonra ise, bir okul olarak kullanılmıştır. Günümüzde ise, Folk Sanatları Müzesi olarak kullanılmaktadır.

Hong Kong Guangzhou

Five Rams Statue-Wu Yang

Parkın ortasına dikilmiştir. Heykelde: şehir sakinlerine ilk “pirinç” tohumunu vermek üzere, keçilerini göklerden aşağıya süren, 5 ruhun, şehri kuruşu anlatılmaktadır.
Wu Yang, beş koyun anlamındadır.

Hong Kong Guangzhou

Dr Sun Yat-Sen’s Memorial Hall

Çin devriminin kurucusu, bakırdan yapılma bu heykel ile onurlandırılmıştır. Çünkü: Yat-Sen, siyasi kariyerine, ilk olarak, buradan başlamıştır. Anıt: 1931 yılında, yurtdışında yaşayan Çinlilerin yardımlarıyla yapılmıştır.
Anıtın hemen arkasındaki: Hall tarafından tasarlanmış, mavi çatılı ve sekizgen bina: geleneksel bir Çin binası görünümündedir. Binanın içinde ise, yaklaşık 5 bin kişilik bir toplantı salonu vardır. Salonun en büyük özelliği, kolonlar olmamasıdır.

 

Nansha Wetland Park

Burası, şehir çevresindeki kuşları izlemek için uygun bir yerdir. Park alanı: Pearl River halicinin batı kıyısındadır. Burası: balık, karides ve yengeçler için iyi bir habitat alanıdır. Ayrıca: nilüfer çiçekleri, muz ve şeker kamışı görülür. Bütün alan: mavi gökyüzü ve yemyeşil ağaçları ile güzel bir kırsal görüntü sunar.

Sulak alandaki bu görüntü, mevsimlere göre değişir. Kış geldiğinde, kuzeyden gelen binlerce kuş, kış boyunca burada yaşarlar. Bu kuşlar, bölgede üretilen balıkları, özellikle levrekleri yiyecek beslenirler. Mart-Temmuz aylarında ise, park alanında “lotus” çiçekleri görülür.

Park alanında tekne turları yapılıyor. Bu tekne turlarında: lotus alanı, kamış alanı, mangrov ve son olarak göçmen kuşların beslenme alanları gezilir ve yolculuk 40 dakika sürer. Park alanında, göl kıyısında bisikletle gezmek te mümkün, bisiklet kiralayabilirsiniz.

Hong Kong Guangzhou
Hong Kong Guangzhou

 

Liurong Si-Altı Banyan Ağacı Tapınağı

Burası, şehrin en önemli “Budacı” anıtıdır. Altı Banyan ağacı tapınağı olarak da bilinir.
Anıtın 1400 yıllık olduğu söyleniyor. Bir zamanlar, burada çok sayıda bulundukları söylenen “banyan ağaçları” günümüzde kalmamış olsa da, burası, bölgedeki Budacı etkinliklerin merkezi konumundadır. Zaten, çeşitli boyuttaki Buda heykelleri, tapınak alanını süslerler. Ayrıca: diğer Buda Tapınaklarında olduğu gibi, burada da, bir pagoda bulunmaktadır. 17 katlı “Hua Ta” yani “Çiçek Pagodası”, Song hanedanı döneminde (960-1279) yapılmıştır.

Hong Kong Guangzhou

Huaisheng Mosque

Ortaçağın erken dönemlerinde, Ortadoğu ile yapılan ticaretin sonucu olarak, burada önemli bir Müslüman nüfus yaşamaktadır. 627 yılından kalma bu cami, Çin ülkesinin en eski ve tarihi camisidir. Yakın zamanda yeniden yapılan cami, bölgedeki Müslümanların ibadetine açıktır.
Caminin modern minaresi, bölgede “Guang Ta” yani “Çıplak Pagoda” olarak tanınır. Minare 36 metre uzunluğundadır.

Bu uzun minarenin bir zamanlar, gemiciler için ışık kulesi olarak kullanıldığı da söylenir. Bu yüzden, caminin bir diğer adı da “Deniz Feneri Camii” dir. Evet, yapılış olarak çok eskilere kadar gitmesi ve minaresi ilgi çeken bu camiyi ziyaret etmenizi öneririm. Hemen dibimizdeki Yunanistan ülkesinde, faal bir cami yok iken, ülkemizden çok uzaklarda, yüzlerce yıl önce yapılmış bir cami.

Hong Kong Guangzhou

Chimelong Zil Paradise

Burası, büyük bir eğlence parkıdır. Şehir merkezine 30 dakika uzaklıktadır. 2006 yılında açılmıştır, Çin ülkesinin en büyük eğlence parkı olduğu söylenmektedir. Park, günlük olarak 50 bin ziyaretçi kapasitelidir ve özellikle, son dönemde yapılan ve 61 boyunda, saatte 100 km. nin üzerinde hıza oluşan roller coaster ilgi çekmektedir.

Ayrıca: Çin ülkesinde, kendi türünün en büyük “su dünyası” bölümü bulunmaktadır. Bu su parkı, 400 bin m. karelik büyüklüğü ile, dünyanın en büyük ve en gelişmiş su parkıdır. Park: Kanadalı tema parkı tasarımcısı “Whitewater” ve “Forrec” isimli firmalar tarafından tasarlanmıştır. Parktaki su eğlence araçlarının hepsi ödüllüdür. Park alanında, bir de “timsah” bölümü var. Bu bölümde, 7 farklı bölgeden gelmiş, yaklaşık 100 bin timsah bulunuyor. Yani, dünyanın en büyük timsah temalı eğlence parkı. Muhteşem bir park, buralara yolunuz düşerse, alışverişten biraz zaman ayırıp, bu güzel parkı mutlaka ziyaret etmenizi öneririm.

Hong Kong Guangzhou
Hong Kong Guangzhou

 

Chen Jia Ci-Ancestral Temple

Burası, bir aile tapınağıdır ve 1890-1894 yılları arasında sanat ve el sanatlarını geliştirmek için inşa edilmiştir. 1957 yılında müze haline getirilmiştir. 1988 yılında ise, Çin Devlet Konseyi tarafından, ulusal anıt olarak ilan edilerek koruma altına alınmıştır. Günümüzde, Çin Halk Sanat Müzesi olarak kullanılmaktadır.

Tapınak yapısı, mimari özellikleriyle öne çıkmaktadır. Heykelleri, oymalı taş korkulukları ve el işçiliği ilgi çekmektedir. Çatı kenarlarını süsleyen porselen frizlerde: üç krallığın hikayesini anlatan sahneler betimlenmiştir. Ayrıca, yine tapınak içinde: mobilyalar, oymalar ve seramik koleksiyonları bulunmaktadır. Buraya yolunuz düşerse, porselen satılan dükkana uğramayı unutmayın.

 

Nanyue Wangmu

Burası “Batı Han Müzesi” olarak da bilinir. Nanling dağının güneyindedir.
Tarihi Han imparatorluğuna ait, Nanyue kralı Zhao Mo’ya ait, 2 bin yıllık mezar bulunmaktadır. Mezar: 1983 yılında “China Otel” in temel kazısı sırasında tesadüfen bulunmuş ve 1988 yılında ziyarete açılmıştır. 11 metre uzunluğunda ve 13 metre genişliğindedir. Bir ön oda ile doğu ve batı kanatlarda, birer oda bulunmaktadır. Toplam 7 bölümlüdür.

Mezar alanında, toplam 1000 civarında obje bulunmuştur. Bunlar arasında öne çıkanlar: altın ve gümüş kaplar, bir araba, müzik aletleri, imparatorun kemikleri, 15 civarında olduğu tahmin edilen hizmetkarların kemikleri (diri diri gömülmüşlerdir), yeşim taşından silahlar-takılardır. Ayrıca: yine mezar alanında bulunan ve üzerinde “Farsça” yazılar bulunan gümüş kutu, Çin ülkesinde bugüne kadar bulunmuş en eski, dışarıdan getirilen obje olarak önem kazanmaktadır.

İmparatorun cesedinin yerleştirildiği giysi: ipek-yeşim taşı karışımı yapılmış, altın, gümüş ve bakır parçalar ile zenginleştirilmiştir. Daha doğrusu, dünya üzerinde benzeri bulunamayacak güzelliktedir ki, mutlaka gidip görmenizi öneririm. Özellikle bu giysi, o dönemdeki kültürel gelişimin en büyük göstergesi olarak sergilenmektedir.

 

Yuexiu Park

Şehrin kuzey bölümündeki burası, şehrin en büyük parkıdır. Tepelik alana yapılan park: göller ve bahçelerle donatılmıştır.

Hong Kong Guangzhou

Zhenhai lou

Bu pagoda, şehrin en eski yapısıdır. Park alanındaki bir tepenin üzerinde kurulmuştur. 5 katlı pavyon: Zheng He’nin, 1405-1433 yılları arasında yaptığı 7 büyük deniz yolculuğu anısına inşa edilmiştir. Günümüzde, burada, tarihi belgeler koleksiyonu bulunmaktadır. Yani: Guangzhou Müzesine ev sahipliği yapmaktadır.

 

Guangzhou Zoo

Bu hayvanat bahçesi, 1958 yılında kurulmuştur. Bahçede, toplam 400 civarında hayvan bulunduğu söyleniyor ama bunlardan en öne çıkanı pandalardır.

Hong Kong Guangzhou
Hong Kong Guangzhou
Hong Kong Guangzhou

 

Shamian Island

Burada, 19’ncu yüzyıl Kanton atmosferini yaşamak mümkündür. Pearl River kıyısındaki bu adada: banyan ağaçları bulunmaktadır.

Burası: imtiyazlar döneminde, yabancı koloni topluluğunun yerleşim yeriydi. 19’ncu yüzyılda, burada 19 ülke, kendi konsolosluklarını, şapellerini, bankalarını, postanelerini, hastane ve diğer tesislerini kurdular. Bu nedenle, adada, gösterişli Avrupa tarzı yapılar bulunmaktadır ve bunlar restore edilerek günümüze ulaştırılmışlardır. Ancak, bir kısmı, devrim sırasında yıkılmış ve günümüze yalnızca 50 kadar yapı gelebilmiştir.

Yine de, özellikle: 1892 yılı yapımı Fransız Katolik kilisesi, 1865 yılı yapımı İngiliz Protestan kilisesi, bir zamanlar Avrupalının, kendisiyle birlikte, dinini de nasıl buraya getirip yöre insanına empoze ettiğinin kanıtı olarak durmaktadırlar.

Burada, ayrıca yabancı büyükelçilikler ve devlet kurumları bulunmaktadır. Bunların yanında, günümüzde burada: birkaç otel, hostel, restoranlar ve hediyelik eşya satan dükkanlar bulunmaktadır. Zamanınız olursa, gidin ilginç bir yer.

Hong Kong Guangzhou
Hong Kong Guangzhou

 

Foshan

Bu şehre yolunuz düşer ve zamanınız varsa, günübirlik gezi ile, yaklaşık 5 milyon nüfuslu ve 1000 yıldır el sanatları ile önem kazanan “Foshan” şehrine mutlaka gitmenizi öneririm. Şehirdeki “Ancient Nanfeng Kiln” ve “Foshan Folk Art Studio” denilen yerlerde: geleneksel sanatların yani Çin feneri üretiminin, heykel oyma, rulo resim yapma ve kağıt kesme sanatlarının, yapılışını görebilirsiniz. Özellikle, bu şehirde “porselen” çok meşhurdur.

Şehirdeki en gözde anıt ise: 14’ncü yüzyılda restore edilen ve Sung hanedanından kalma “Zu Miamo” tapınağıdır. Taocu tapınak: ağaç, tuğla, taş, seramik ve bronz gibi malzemelerden inşa edilmiştir. Bünyesinde ise, pek çok antik eser barındırır. Yani, inanılmaz bir güzellik ortaya çıkıyor. Çin Halk Cumhuriyetinin kuruluşundan sonra, tapınak koruma altına alınmış ve 1949 yılında ise “Foshan Belediye Müzesi” ne dönüştürülmüştür.

Çin operasının kullandığı en eski ahşap sahne de, burada bulunmaktadır. Burada: “Guanyin Mount Xiqiao” heykeli var. Foshan şehrinin Nanhai ilçesindeki heykel, Guanyin dağı üzerindedir. Heykelin boyu: 62 metredir. Toplam yükseklik ise 77 metreyi bulur. Çünkü: 15 metrelik bir kaide üzerinde duruyor.

Bu şehirle ilgili son bir not: burada dövüş sanatlarının da öne çıkmasıdır. Bruce Lee’nin atalarının, bu şehirden olduğu söyleniyor.

Disneyland

Guangzhou

Hong Kong Stanley