karadeniz sahil gezisi Gezi yazısı planı rehberi örneği turları butik oteller

Trabzon Sürmene

Trabzon’un en meşhur ilçelerinden biridir. Güzelliği ve yeşilliği ile öne çıkar. Piçaklaruyla ünlü.

ULAŞIM

Sürmene: Trabzon ve Rize illerinin tam ortasında. Her iki ile, yaklaşık 35 km. uzaklıktadır.

TARİHİ

Tarihi süreç içinde, Sürmene bölgesindeki ilk yerleşimin, bugünkü Konakönü yöresinde olduğu biliniyor. Bunun dışında: 1873 yılındaki Rus işgali var.

Sürmene’nin tarihi süreç içindeki ismi ise: “Humurgan” Fakat, daha sonraki dönemlerde, yörenin gerek doğal güzellikleri ve gerekse hava ve suyunun gayet temiz ve iyi olmasından dolayı, buraya güzellik anlamına gelen “Sürmene” ismi verilmiş.

GENEL

Evet, Sürmene’de, sahilde yerleşimi mümkün kılacak düzlükler çok az. Bu nedenle, tarım arazisinin yetersizliği nedeniyle, İlçede, ticaret ve sanat gelişmemiş. Yine de: ilçede, fındık ve çay tarımı başı çekiyor.

Sürmene denilince, akla bıçak geliyor. Günümüzde, Soğuksu Mahallesinde, sayıları az da olsa, bıçak imalatını sürdüren tezgahlar var. Bu el tezgahlarının yanı sıra, Sürbısa denilen bıçak fabrikası kurulmuş ve meşhur Sürmene bıçakları, seri olarak bu fabrikada üretiliyor ve satışa sunuluyor.

Bu bıçaklar: sivri uçlu ve oluklu yapılıyor. Özellikle, gençler tarafından, bir delikanlılık sembolü olarak taşınan Sürmene bıçakları, 1952 yılında, suç aleti kapsamına alınıp, üretimi ve satılması yasaklanmış. Bu esnada, Sürmene’de 250 civarında ev imalathanesinde üretiliyormuş.

Karadeniz insanının silaha düşkünlüğü ve silah imalatına yatkınlığı bilinen bir gerçek. Sürmene, tarih boyunca, silah imalatında ileri düzeyde olmuş. Burada yapılan silahlar, İstanbul ve diğer birçok yerde pazarlanmış. Eski çakmaklı tüfekler ve tabancalar, bölgede imal edilerek, çevre yörelere pazarlanmış. Laz yapısı diye isimlendirilen bu silahlar, Anadolu’nun silah ihtiyacını uzun süre karşılamış.

Bu arada. Sürmene’de bir fakülte var. Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı, Deniz Bilimleri Fakültesi, 1982 yılında kurulmuş ve 1984 yılında, Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Bölümü olarak öğrenime başlamıştır. Fakültede: balıkçılık ve denizcilik sektöründe hizmet verecek mühendisler yetiştiriliyor.

NE YENİR

Sürmene’de özellikle tatmanızı önereceğim yiyecek: Sürmene Peynirlisi. Özel bir peynir ile ve bol tereyağı kullanılarak yapılıyor ve sıcak olarak servis ediliyor. Bir çeşit pide türü. Mutlaka tatmalısınız.

NE SATIN ALINIR

Sürmene’de, mutlaka bıçak almalısınız. Buranın bıçakları, çakıları ve tahta kaşıkları çok ünlü.

GEZİLECEK YERLER

sürmene.genel.5 — Trabzon Sürmene Memişağa Konağı

MEMİŞAĞA KONAĞI

İlçenin Balıklı köyünde bulunuyor. 18.yüzyılın sonlarına doğru yapıldığı sanılıyor. Yörede hüküm süren ve etkili olan bir ağa evinin özellikleri var. 2 katlı, birinci katının duvarları: yontma taştan işlenmiş. Dışa taşan saçaklar yardımıyla, cepheler yağıştan korunmuş. Trabzon yöresinin en güzel ağaç işlemeciliği örneklerini burada görmek mümkün.

Konağın üç giriş kapısı var.

Evet, tarihi konak hemen Karadeniz Sahil Yolunun kenarında. Burada kısa bir mola verebilirsiniz. Bu sırada hem konağı gezebilir, hem de ÇAYKUR’un burada açtığı satış yerinden: alışveriş yapabilirsiniz. Ayrıca: konağın bahçesinde, yorgunluk çayı da içebilirsiniz.

ÇAMBURNU

Dünyada, yalnızca Çamburnu isimli burada, çam ağaçları, denize sıfır ölçüsünde yetişmektedir. Ayrıca: bu bölgeye mavi bayrak verilmiştir. Burası: ilçenin bir mesire yeri olarak öne çıkıyor. Yolun alt tarafında, denize girmek ve yolun üst tarafında piknik yapmak, mangal yakmak mümkün.

Trabzon Araklı

Karadeniz’in tipik ve şirin ilçelerinden biri.

ULAŞIM

İl merkezine, 49 km. uzaklıkta. Hemen batısında, 12 km. uzaklıkta Arsin var. Doğusunda ise, Sürmene. Karadeniz otoyolu üzerinde bulunuyor.

TARİHİ

İlçe merkezinin, yaklaşık 150 yıllık bir geçmişi bulunduğu biliniyor. Daha önceki tarihi sürece ait ise, gerekli kazılar yapılmadığı için, herhangi bir bilgi yok.

1916 yılında, Rus işgali görülüyor. Yaklaşık 22 ay, Rus ve Ermeni çetelerinin elinde her türlü sıkıntıyı yaşayan Araklı, 25 Şubat 1918 tarihinde işgalden kurtarılır.

Araklı’nın ismi: Arakale ifadesinin değişimi sonucu çıkmış. İlçenin batısındaki kalecik mevkiinde ve doğudaki zeytinlik ve Sürmene’de kalelerin bulunması, bu ilçenin arada kalarak “Arakale” konumuna girmesini sağlamış. Bu değim, daha sonra değişerek, günümüze “Aralık” olarak ulaşmış.

GENEL

İlk yerleşim yeri: ilçe merkezinin batısında bulunan “Konakönü” mevkidir. İlçe, pek çok Karadeniz yerleşim yeri gibi, güneye doğru yükselen, kıyıya paralel uzanmış sıradağların önünde, dar bir sahil şeridi üzerinde kurulmuş.

İlçenin ekonomisi, genellikle tarıma dayalı. Fındık ve çay ön planda. Çaykur’a bir çay fabrikası var. Trabzon’un en hızlı gelişen ilçelerinden biridir. Ayrıca: burası, en genç nüfusun bulunduğu ilçe olarak da öne çıkıyor.

Yeşilyurt Beldesi, Yılantaş Yaylasında, her yıl 25 Ağustos tarihinde şenlikler yapılıyor. Bu bölgede, ayrıca: I. Dünya Savaşından kalma bir şehitlik bulunuyor.

İlçede, arıcılıkda yavaş yavaş gelişiyor. Özellikle, bölgede üretilen ve “Cifin” denilen çiçeğin özününde karıştığı için “Delibal” olarak adlandırılan balın: besin değerinin çok yüksek olduğu biliniyor.

NE YENİR

Araklı’da damak tadı olarak deneyebileceğiniz yöresel tatlar: Karalahana çorbası ve karalahana sarması, yanında ise mısır ekmeği.

NE SATIN ALINIR

Çaykur’a ait çay fabrikasından, çay satın alabilirsiniz.

GEZİLECEK YERLER

MAHURA (BEREKETLİ) ŞİFALI SU

İlçe merkezine 10 km. uzaklıkta. Bereketli köyü sınırları içinde bulunuyor. Halk, buraya acı su (şifalı su) adını koymuş. Yöre insanı kadar, çevreden de, buraya birçok insan gelip, bu suyu kullanıyor. Marketlerde satılan maden suyu tadında.

Özellikle: böbrek taşı ve mide rahatsızlıkları ve cilt hastalıklarında, şikayeti olan kişilerin bu suyu kullanmaları öneriliyor. Bu tür rahatsızlığınız varsa, buradan geçerken, mutlaka bu suyu deneyin.

Gittiğinizde içebilir ve yanınızda bulanan kaplara doldurarak, daha sonra içmek üzere ayırabilirsiniz. Yalnız, şuna dikkat etmeniz gerek, bu suyu içtiğinizde, hemen tuvalete gitmek gerekiyor, yani içmekle çıkarmak yalnızca 1-2 dakika.

PAZARCIK MİLLİ PARKI

İlçeden, Karadere’yi takip ederek gidiliyor, yaklaşık 70 km. lik bu yol, asfalt ve düzgün. Burada: çam ağaçları var, ayrıca: alışveriş çarşısı, et ve balık lokantaları bulunuyor. Tüm bunların yanında; karadere, şelale, piknik alanı ve buz gibi akan suları görebilirsiniz.

Burası: Turizm Bakanlığınca turizm merkezi olarak ilan edilmiş. Milli parka girişte, Pazarcık Mağarası var. İlginizi çekebilir.

araklı.kalecik.2 — Trabzon Araklı Kalecik Kalesi

KALECİK KALESİ

Trabzon istikametinde, ilçeye 3 km. uzaklıkta. Canayer kalesinin bir uzantısı. Kalecik mahallesinde bulunan bu kalenin hemen altında, çok güzel bir plaj var. Plaj ve kale, doğal güzellikleriyle birleşerek, Kalecik Mahallesini hareketlendirmiş.

Rize İyidere

Rize il merkezine çok yakın, minik, şirin bir ilçe.

ULAŞIM

Rize il merkezine: 14 km. uzaklıktadır. İlçede, dağınık bir yerleşim var.

TARİH

Tüm yörede olduğu gibi, burası da tarihi süreç içinde: Roma, Bizans ve Pontus imparatorluğu egemenliği altında kalmış ve 1461 yılında, Fatih Sultan Mehmet tarafından, Osmanlı topraklarına katılmıştır. İlçenin eski adı: Aspet. Burada üretilen çay nedeniyle: İyidere ismi verilmiş. 1990 yılında, ilçe olmuş.

İlçenin eski adı: Aspet. Burası: Cumhuriyet kurulmasından sonra, Bucak olarak yapılandırılmış. İyidere ismini ise: İyidere çayından dolayı almış. 1990 yılında, ilçe olmuştur.

GENEL

İlçe merkezi: deniz kıyısında kurulmuş olmasına rağmen, ilçenin güneyini bir duvar gibi, boydan boya Doğu Karadeniz dağları kaplamaktadır. Güneye gidildikçe, rakım yükselir.

İlçenin en önemli akarsuyu: İyidere deresidir. Kıyı kesiminde: ılık ve bol yağışlı iklim hakimdir. İçlere doğru gidildikçe: rakımın artmasıyla, iklimin sertleştiği görülür.

İlçeden insanların yaşamları ise şu şekildedir. Kadınlar: çay tarımında çalışırlar. Erkekler ise, daha çok ilçede faaliyet gösteren çay fabrikalarında çalışırlar. Bunun yanında: balıkçılık da önemli yer tutar.

İlçede, çay tarımı: 1938 yılında başlamıştır. Çay tarımına bağlı olarak, 3 tanesi Çaykur a ve 12 tanesi özel sektöre ait olmak üzere, 15 tane çay fabrikası faaliyet göstermektedir.

FERETİKO-RİZE BEZİ

Bu, bir cins bez. Rize bezi. II. Dünya Savaşı yıllarında ülke geneline yayılmaya başlamış. Çünkü, o dönemlerde, burada birçok evde, el dokuma tezgahı bulunuyormuş. Ancak, tarihi süreç içinde, günümüze gelirken, bu tezgahların büyük çoğunluğu, hatta tamamı ortadan kalkmış. Ancak: üç yıl önce, Rize Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından Rize bezini canlandırmak için burada bir proje başlatılmış ve bu Rize bezinin dokunulmasına yeniden başlanılmıştır.

Yaklaşık 6-7 ay süren bu kurslara katılan kursiyerlerin ürettikleri ürünler; pazarlanıyorlar. Siz de, hemen ana yolun kıyısında bulunan “Rize Bezi” mağazalarını gezebilirsiniz. Burada: özellikle gömlek, elbise gibi ürünler satılıyor. İlginizi çekebilir.

NE YENİR

İyidere ilçesinde, tel helvası yemenizi öneriyorum. Bunun dışında: tüm yörede olduğu gibi, hamsi ile birlikte yapılan yemeklerden tadabilirsiniz.

iyidere.gümüş işleme.1 — Rize İyidere Ne Satın Alınır

NE SATIN ALINIR

Buraya özgü: Feretiko bezinden yapılmış, el işleme ürünlerden satın alabilirsiniz. Ayrıca: buraya has: gümüş işleri de var, onları da düşünebilirsiniz.

GEZİLECEK YERLER

HACI EFENDİ CAMİSİ

Eski bir caminin yerine, 1930’lu yıllarda yapılmıştır. Eski caminin ahşap ağırlıklı geleneksel bir cami olduğu tahmin edilmektedir. Bugünkü cami, zemin katında Kuran kursu ve harim katından meydana gelmektedir. Kırma çatılı bir yapıdır. Süsleme bakımından sadedir.

iyidere.pileki mağarası.1 — Rize İyidere Pileki Mağarası

PİLEKİ MAĞARASI

Bu mağaranın turizme kazandırılma çalışmaları sürdürülüyor. Mağaranın, günümüze kadar geziye açılan bölümünün uzunluğu: 1500 metre. Ancak, çalışmalar biraz önce söylediğim gibi sürdürülüyor.

Evet, bu mağara insan eliyle yapılmış. Bölge halkı tarafından, pileki taşı çıkartılmak için, MÖ. 2300’lü yıllardan, günümüzden 30 yıl öncesine kadar kullanılmış. Ancak, teknolojik gelişmeler ve alışkanlıkların değişmesi nedeniyle, artık buradan taş çıkarılmıyor.

Pileki taşı ne amaçla kullanılıyordu?

Pileki: bir zamanlar, ekmek pişirmek için, yöre mutfağında mutlaka bulundurulan bir taş idi. Ekmek: içi oyulmuş pileki taşı üzerinde pişiriliyormuş. Mağaradan: çevresi oyularak alınan taşların içleri oyulur, ihtiyaç fazlası ise, deniz yolu ile çevre yörelere pazarlanırmış.

Günümüzde: az da olsa, mısır ekmeği yapımında, pileki taşı kullanılıyor. Pileki taşının ekmek pişirmedeki en önemli özelliği: bünyesinde biriktirdiği ısıyı, hamura yavaş yavaş vermesi, kısa sürede soğumaması ve tam kıvamında bir pişirme sağlaması. Yöre halkı tarafından, ekmeğe farklı bir lezzet verdiği için önemsenen pileki taşını yapan usta sayısı, günümüzde yok denecek kadar azalmış.

Mağara bugün gezilebilecek durumda. İçinde biriken toprak tamamen çıkartılmış. Daha sonraki dönemde: burada bir sergi açılarak, pileki taşının çıkarılmasında kullanılan araçlar ile ekmek yapımında kullanılan eşyalar sergilenecekmiş. Bu sergi: mağarada, ekmeğin yapımının bütün aşamalarının gösterileceği müze şeklinde olacakmış. Ayrıca: mağara içinde, doğal yemeklerin sunulacağı bir restoran yapımı da, proje kapsamında.

İYİDERE PLAJI

Rize ilinin en önemli plajıdır. Karadeniz otoyolunun sahil şeridinin büyük bölümünün doğal dokusunu bozması, buradaki plajın daha da öne çıkmasına neden olmuştur. Burası: Rize yöresinde, denize girilebilecek ender yerlerden biri. Hava sıcaklıklarının artması ile birlikte, burası, binlerce insana hizmet vermeye başlıyor. İyidere ilçesinde: Sarayköy ve Yalıköy plajları bulunuyor. Bu plajlar: gece saat 23.00’e kadar hizmet veriyor.

YALIKÖY

Burası balıkçı kasabasıdır. Ayrıca fındık ta geçim kaynağıdır. Fatsa yolu üzerindedir.

Buranın en büyük özelliği: yerleşimin tam arkasında, güneşin doğduğu yerin tıraş edilmesidir. Böylece, güneş 15 dakika daha erken doğuyormuş. Dağın üstü tıraş edilmiş, kesilmiş gibi görünüyor. Ancak, güneşin 15 dakika erken doğması sonucunda, şehir merkezinde romatizmal hastalıklarda azalma görüldüğü istatistiklerle saptanmıştır.