Buraya yolunuz düşerse, sanırım ilk dikkatinizi çekecek olanlar: geniş kaldırımlar ve özellikle akşam yürüyüşlerinde alacağınız “portakal çiçeği” kokularıdır.
Evet, burada kaldırımlarda narenciye ağaçları var. Ama, giriş kısmı için son bir not: yaz aylarında buraya yolunuz düşerse, asfalttan yükselen sıcaklık, inanın pek dayanılır gibi değil.
Peki, tarihi ve turistik özellik ve güzellikler derseniz, hayır, bölgede herhangi bir tarihi ve turistik özellik taşıyan yer yok.
Bu yüzden, yazmakta zorlanmadım desem yalan olur, ama tek bir gerçek, Çukurova denilince, verimli topraklar ve tarım anılıyor, tarihi ve turistik özellikleri sanırım düşünen yok, çünkü yöreye ait hiçbir tarihi ve turistik özellik olan kalıntı hakkında söz edilmemiş, ben de buraya yolum düştüğünde ki, birkaç kez uğradım, hiçbir tarihi ve turistik özellik dikkatimi çekmedi.
Ama yine de buraya yolunuz düşerse, Seyhan Baraj gölünün kıyısında mutlaka güzel zaman geçireceğiniz mekanlar bulabilirsiniz.
ULAŞIM
Çukurova ilçesi, Adana il merkezinde bulunduğundan, buranın ulaşımını, Adana ilinin ulaşımı ile birlikte değerlendirmek gerekir.
TARİH
Çukurova yerleşim yeri, 2008 yılında Seyhan ilçesinden ayrılarak ilçe statüsüne kavuşmuştur.
Adana şehrinin 5 merkez ilçesinden biridir. (Merkez ilçeler: Seyhan, Yüreğil, Çukurova, Sarıçam, Karaisalı) İlçe bünyesinde 13 belediye, 11 köy vardır.
Tarihi belgelerde Kilikya olarak geçen Çukurova bölgesinden: Hitit Boğazköy kazılarında çıkarılan Hitit yazılı tabletlerinde “Unu Adania” yani “Adana ülkesi” diye söz edilmektedir.
GENEL
Çukurova, Adana ilinin 5 merkez ilçelerinden birisidir.
Adana il merkezinin kuzeyindedir. 1980’li yıllarda Adana ilinin tarıma elverişli olmayan kuzey bölgelerinin imara açılmasıyla, bu bölge hızla gelişmeye başlamıştır ve nüfusu artmıştır.
2008 yılında ise, Seyhan ilçesinin otobanın kuzeyinde kalan bölümüne bazı mahalleler dahil edilerek “Çukurova” ilçesi adıyla yeni bir merkez ilçe kurulmuştur.
Yani, 1980’lerin başlarında hiçbir yerleşimin olmadığı bölge, hızla gelişmiş ve 2007 yılında bölgede 300 bin kişilik bir nüfus potansiyeli ortaya çıkmıştır.
Tam merkezinden “Turgut Özal Bulvarı” geçer.
Kuzey bölümde ise, Seyhan baraj gölü vardır.
Yörede, Akdeniz iklimi egemendir ve buna bağlı olarak: yazları sıcak ve yağışsız, kışları ise ılık ve yağışlı geçer. Yaz mevsiminde nem oranı oldukça yüksektir.
Doğal bitki örtüsü: bodur makiliktir.
Köylerdeki yerleşimcilerin ekonomik etkinliklerinin başında, tarım ve hayvancılık gelir.
Adnan Menderes Bulvarı
Çukurova ilçesinde, Seyhan baraj gölünün hemen kenarındaki bu cadde, oldukça yoğun tercih edilen bir yerdir.
Eşsiz manzarası ile yerli ve yabancı ilgini çekmektedir. Bulvar kesintisiz bisiklet yolları, yaya ve koşu yolları, konser, festival gibi çok sayıda kültürel etkinliğin yapılabileceği cazibe merkezine dönüştürülmüştür.
Kaldırımdaki bici bici ve salep satıcıları için tek tip büfeler, araçlar için otoparklar, göle uzanan ahşap teraslar yapılmıştır.
Yöre insanı bu caddede gezinir, caddede bulunan kebapçılarda “Adana” şehrinin meşhur kebaplarını tatmak mümkündür.
ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ
1973 yılında kurulan Çukurova Üniversitesinin “Balcalı Kampüsü” Seyhan baraj gölünün doğu yakasındadır.
Şehir merkezine 10 km uzaklıktaki üniversite, modern alt yapısı ve modern tesisleri ile ülkemizin sayılı üniversitelerinden biridir.
Üniversitenin bir bölümü Çukurova Belediyesi ve bir bölümü ise Sarıçam Belediyesi bölgesindedir.
ÇUKUROVA
Tarsus çayı ve Ceyhan ırmaklarının uzun yüzyıllar boyunca taşıdıkları alüvyonların birikmesiyle oluşan Çukurova, Türkiye’nin en büyük delta ovasıdır. Toroslarda eriyen karların sularıyla kabaran bu iki nehir, yüzyıllar boyunca Çukurova’yı sel tehdidi altında tuttu.
Taşkınları önlemek için, Seyhan ırmağı üzerine Seyhan, Ceyhan ırmağı üzerine de Aslantaş Barajları yapıldı. Çukurova’da Akdeniz iklimi hakimdir ve buna bağlı olarak kışlar ılık ve yağışlı, yazlar ise çok sıcak ve kurak geçer, kar yağışı çok nadir görülür.
Nem oranı yüksektir. İklim koşulları tarıma çok elverişlidir.
SEYHAN BARAJ GÖLÜ
Evet, Çukurova ilçesinin resimlerini görünce, hemen geride bulunan deniz benzeri büyük bir su kitlesi mutlaka ilginizi çekecektir, çünkü burada: Seyhan Baraj gölü bulunuyor.
İlçe yerleşim yerinin kuzey bölümü, bu göl ile çevrilmiştir.
Seyhan nehri üzerinde Seyhan barajı yapımına, 1953 yılında başlanmış ve 8 Nisan 1956 tarihinde su tutulmaya başlanmıştır.
Toprak dolgu baraj, 974 günde tamamlanmıştır.
Böylece Adana sel baskınlarından kurtulur, özellikle ırmak kenarındaki yerleşim yerleri ve Çukurova, derin bir nefes alır. Sulu tarıma geçilmesiyle, çiftçinin yüzü güler, ürünlerde verim 5-6 kat artar.
Ayrıca, barajda bulunan üç santralde üretilen elektrik, Adana şehrinin elektrik ihtiyacının büyük bölümünü karşılar.
Evet, Seyhan Barajı, yeni barajı görmek pek mümkün değil ama baraj göletini birçok yerden görebilirsiniz.
Çünkü göl yatağı yaklaşık 850 dönümlük bir alana yayılır. Su derinliği yer yer 49-67 metre arasındadır.
Göletin uzunluğu 28 km ve en geniş yeri ise 17 km dir. 15-20 kilometrelik gölet boyunca, yeni ve modern mahalleler oluşturulmuştur.
Çünkü gölet oldukça büyüktür. Hatta şehre dışarıdan gelenler burayı görünce, Adana şehrinde deniz var diye düşünürler.
Göl kenarında yüzlerce restoran, park, mesire yeri vardır.
Birçok Adanalı, tatil günlerinde kendilerini bu mesire alanları ve parklara atarlar.
Ancak bu büyük gölet, aynı zamanda Adana şehri havasının sıcaklık yanında iyice nemlenmesini de sağlamıştır.
Adnan Menderes Yarımadası:
Ayrıca yine baraj gölü üzerinde, Adnan Menderes yarımadası bulunuyor ki, burada kafeler var. Adaya, Adanalılar “Amerikan Adası” ismini vermişlerdir. Son zamanlarda “Bici bici adası” olarak da biliniyor.
Sevgi Adası:
Hacımusalı köyü yolu üzerinden ulaşım sağlayabilirsiniz.
Sevgi adası, baraj yapımı ile birlikte, Çukurova ilçesinin içeriside bulunan bir tepenin suyun üzerinde kalması sonucu meydana gelmiştir.
Gölün tam ortasındadır, üzerinde “Sevgi Adası” yazılıdır. Aslında bu yazı, yerel idare tarafından özel bir ışıklandırma ile yapılmıştır.
Sevgi adasına gitmek için kıyı bölgede hizmet veren tekneler kullanılmaktadır. Bu tekneler sayesinde adaya ulaşılarak orada vakit geçirilebilir. Ayrıca kıyı kesiminde bulan yarımada da piknik alanları bulunmaktadır.
Sevgi adasının bir başka özelliği de, yılda bir kez suların çekilmesi ve Su yolu adı verilen bir geçidin meydana çıkmasıdır. Bu durum genellikle: Ağustos, Eylül ve Ekim aylarında olmaktadır.
Evet sevgi adasında gezilecek bir yer yok. Sadece Seyhan Gölü çevresi net bir şekilde görülebiliyor.
Köprüler:
Seyhan nehri üstünde üç tane köprü vardır. Bu köprüler, aslında su isale hattı için yapılmıştır ve köprülerin üzerinde büyük metal su boruları bulunur.
Çatalan Köprüsü;
İlçe merkezine bağlı Topalak Mahallesindedir.
Seyhan Batı köprüsü olarak da bilinir.
Baraj üzerindeki “Çatalan köprüsü” bir gerdanlık gibi görünür. Bu set üzerinden Çukurova Üniversitesine ulaşım sağlanır. Yapımına 1988 yılında başlanan köprü, 2002 yılında açılmıştır.
Yapıldığı yıl Türkiye’nin en uzun köprüsüydü.
Köprünün uzunluğu 1575 metredir. Çatalan içme suyu projesi kapsamında yapılmıştır. Asıl amacı su borularının geçişini sağlamaktır.
Üç şeritli yolu ile karayolu ulaşımında da kullanılmaktadır.
Çevresi restoranlar, düğün salonları ile çevrilidir.
Gençlik Köprüsü:
Çatalan Köprüsü yolundadır. Şehre yakın bölümde ise “Gençlik köprüsü” vardır.
Bu köprüye şehir merkezinden bisikletle gidilebilir, iki yakayı birbirine bağlayan ahşap gençlik köprüsü sadece 2-3 metre genişliktedir. Bayağı uzun, ahşap taban, yaya ve bisiklete izinli, motosikletlerinde geçtiği bir değişik köprüdür. Çevresinde yürüme yolları ve kafeler bulunmaktadır.
Gölde su sporları:
2006 yılından bu yana, Türkiye Offshore Şampiyonası, bu gölde yapılmaktadır.
Gölün üzerinde her türlü su sporları yapılmaktadır. Göl içinde uluslar arası standartlarda kürek ve kano yarışlarının yapılabileceği parkurlar oluşturulmuştur. Baraj kapakları açıldığında, muhteşem güzel bir görüntü ortaya çıkıyor. Günümüzde burada pek çok seyyar satıcı göreceksiniz.
ÇOBAN DEDE PARKI VE TÜRBESİ:
Karslılar Mahallesindedir. Şehir merkezine yakın, ulaşımı kolaydır.
Park, Seyhan baraj gölüne tepeden hakim bir noktadadır.
Ancak uzaktan bakıldığında bir gariplik olduğunu sezmek mümkündür. Şöyle ki, tepenin etrafı iş makineleri ile oyulmuş, türbenin bulunduğu yer bir kule gibi bırakılmıştır.
Bu konuyu daha derinleştirmek gerek. Belediye, bu alanda dinlenme yerleri ve parklar yapmaktadır. Bu arada, Çoban Dede parkının bulunduğu yerdeki yükseltiyi de yok edip doğal bir park alanı oluşturmak istenir. Uzaktan gölün görünmesini engelleyen tepe dozerlerle kazılacak ve oluşacak düzlüğe park alanı yapılacaktır.
Dozer buraya girer, tepeyi yok etmeye başlar. Tepenin en yüksek yerine yaklaştığında, aksilikler birbirini kovalamaya başlar. Makine sık sık arıza yapar, hatta bir ara makinanın operatörü hastalanır. Bunun üzerine, bu tepe araştırılır ve tepenin başında bir mezar bulunur.
Kurulan meclis: bu mezar olsa olsa bir evliyaya aittir diyerek karar verir ve bugün türbenin bulunduğu yer, kule gibi bırakılır, yıkılmaz. Daha sonra mezarın çevresine bina yapılır ve türbe haline getirilir. Çoban Dede ismi yakıştırılarak bugünkü duruma getirilir.
Evet, hikaye bu.
Gelelim türbeye:
Türbe yapısı, 1981 yılında Ayşe Ökten tarafından yeniden inşa edilmiştir.
Türbenin iç kısmı üç bölüme ayrılır. Girişte: Çoban Dede’nin sandukası bulunan yer var. Üzerinde yeşil örtü ve bayrak bulunuyor. Baş tarafında ise Çoban Dede’ye ait olduğu ileri sürülen bir sarık vardır. Sağ tarafta; Kuran-ı Kerim okumak isteyenler için bir bölüm var. Sol tarafta ise, Deli Yücel lakaplı kişinin odası yer alır. Burada dua okunur ve yardım faaliyetlerinde bulunulur.
Bugün, parkta Çoban Dede Türbesi var ve hem dini hem de doğal bir ziyaret noktasıdır.
Manzarası güzel, piknik için uygun alanlar vardır.
Her hafta sonu insanlar akın akın bu türbeyi ziyaret ederler.
Bu insanlar, Belediyenin görsellik olsun diye motopomha gölden çektiği sularla yaptığı yapay şelalelerden şifalı olduğunu düşündükleri suları dolduranlar bulunur. Yapay şelalelere ilaveten, park alanında, göletler, ağlar gerilerek oluşturulmuş doğal kuş alanları, çocuk parkları, en önemlisi ise gölü görebileceğiniz seyir platformu bulunmaktadır.
Özellikle bu seyir platformuna çıkmanızı ısrarla öneririm.
Yelken İhtisas Kulübü:
Karslılar Mahallesindedir.
Günümüzde 1999 yılında kurulan Adana Yelken İhtisas Kulübü, Çoban Dede Parkı içindeki tesislerde faaliyetini sürdürmektedir.
Seyhan Gölünde yapılabilecek su sporlarını teşvik etmeyi amaçlayan kulüp bünyesinde: kano, optimist, yelken, su kayağı ve benzeri konularda eğitim verilmektedir.
Hatta bu ve benzeri su spor dallarında, Seyhan gölünde yarışlar yapılmaktadır.
Bu yarışmalardan biri de “Of Shore” yarışlarıdır.
MİNİ HAYVANAT BAHÇESİ
Çoban Dede türbesinin ve parkın bulunduğu alanın bir kısmı 2015 yılında kuş cenneti ve mini hayvanat bahçesine dönüştürülmüştür. Hayvanat bahçesinde, su kuşları, yırtıcı kuşlar, süs tavukları ve başkaca çeşitli hayvanlar bulunuyor. Küçük bir göletin çevresinde yer alan hayvanların dışında, burada bulunan hayvanlar için veteriner hizmeti verilen bir yer de bulunmaktadır. Doğal yaşamda bir şekilde yaralanmış ve hasta olmuş hayvanlar, burada iyileştirilerek rehabilite edilmektetir.
ORHAN KEMAL KÜLTÜR MERKEZİ.
Belediye Evleri Mahallesinde Türkmenbaşı Bulvarında Çukurova Belediye Binasının yanındadır.
Çukurova Belediyesinin kültürel merkezidir. 2013 yılında şehir parkı ile birlikte açılmıştır. Merkezin ismi, 2015 yılında, 1970 yılında ölen Türk romancı Orhan Kemal’in anısına “Orhan Kemal Kültür Merkezi” olarak değiştirilmiştir.
Burada: tiyatro salonu, sergi salonları ve sanat okulu bulunur.
15 TEMMUZ ŞEHİTLER KÖPRÜSÜ-ÇUKUROVA-SARIÇAM KÖPRÜSÜ
Seyhan nehri üzerinde, Çukurova ile Sarıçam ilçelerini birleştiren büyük bir köprüdür. 2016 yılında yapımına başlanan köprü, 28 Nisan 2023 tarihinde hizmete açılmıştır. Batı Akdeniz ile İç Anadolu bölgelerini, Güneydoğu Anadolu ve GAP bölgesine bağlayan, transit trafiğe de hizmet veren, Adana’nın şehir içi trafiğinin düzenlenmesi çalışmaları kapsamında yapılmıştır.
Türkiye’nin en uzun 4’ncü köprüsüdür.
Uzunluğu 1700 metredir. Genişliği 38.25 metredir. Karayolu trafiğine 3 gidiş, 3 geliş olmak üzere 6 şeritlidir. Köprüde ayrıca 1 gidiş, 1 geliş olmak üzere iki hat demiryolu bulunur. Ayrıca köprüde bisiklet ve yürüyüş yolları da bulunmaktadır.
Bağlantı yollarının uzunluğu 4.1 km dir.
Adana şehri tanıtımı ve gezilecek yerlerle ilgili yazım için.
