Ovacık ilçesi, il merkezi Karabük’e 48 km uzaklıktadır. Ayrıca Ovacık, Safranbolu arası 58 km dir.
GENEL
İlçe Batı Karadeniz bölgesindedir. 1’nci derece deprem bölgesidir. En büyük deprem 1944 yılında meydana gelmiştir. Deniz seviyesinden yüksekliği 1100 metredir. İlçenin en yüksek yeri Boduroğlu Yaylası ve Kıraçtepedir ve 1400 metre yüksekliktedir.
İlçe genel olarak ormanlık, dağlık, engebeli ve dağınık bir arazi yapısına sahiptir. Bu dağlık alanların dışında yer yer düzlükler vardır. Yörede karasal ve Karadeniz iklimi hakimdir ve buna bağlı olarak kışlar soğuk ve kar yağışlı, yazlar ise serin ve yağışlı geçer. Bölgede yaşayanların önemli kısmı, Kardemir ve diğer sanayi şirketlerinden emekli olanlardır.
TARİHİ
Bölge 1350 yılında Osmanlı egemenliğine girmiştir. 1869 yılında Kastamonu salnamesinde, ilçenin ismi “Ulak” (Şehabettün) olarak geçer.
Cumhuriyetin ilk yıllarında Ovacık, Çankırı ili Çerkeş ilçesine bağlı bir bucak iken, 1957 yılında ilçe olmuştur. 1995 yılında Karabük il olunca, Ovacık ilçesi Karabük iline bağlanmıştır.
NE YENİR
Buralara yolunuz düşerse mutlaka “çullu böreği” yemelisiniz.
OVACIK SPOR LİSESİ
Nevzat Ayaz caddesinde Merkez Mahallededir. 113 öğrenci eğitim görmektedir. Karabük il merkezine uzaklık 48 km dir. MEB lığına bağlı ülke genelindeki 75 Spor Lisesinden biridir. 9 Derslikli okulda, 20 Daireli lojman, 1 spor salonu, Misafirhane, yemekhane ve kütüphane alanları bulunmaktadır.
OVACIK SPOR MESLEK YÜKSEK OKULU:
Klavuzlar Mahallesindedir. Şaban Namal Meslek Yüksek Okulu olarak isimlendirilir. Karabük Üniversitesine bağlı olarak 2019 yılında açılmıştır. 12 dersliklidir. Evet aslında daha fazla bilgi vermek isterdim ancak okulun kendi resmi sitesinde okulla ilgili fotoğraf ve ayrıntılı bilgi yok.
GEZİLECEK YERLER
ADAM KURUTMA KAYASI
Ovacık Pürçükören Köyünde, Karakoyunlu Mahallesi sınırları içindedir. Kaya hem doğal bir yapı hem de ilgi çekici bir silüet halindedir.
Kurutma kayasının hangi döneme ait olduğu, kim tarafından yaptırıldığı ya da ne amaçla oluşturulduğu konusunda kesin arkeolojik kanıtlar yoktur.
Burada ilginç kayalar bulunuyor. Kayanın bir yanı 30 metre, diğer yanı 100 metredir.
Yörede anlatılan efsaneye göre “Bir zamanlar, bölgede acımasız bir bey yaşamaktadır. Bu bey, aklına estikçe insanları köpeklerine parçalattırır ve diri diri gömdürürmüş.
En büyük eğlencelerinden birisi de yakaladığı kişileri kızgın saç üzerinde namaza durdurup, ayakları yandıkça zıplamalarını seyretmekmiş.
Bir gün bey amansız bir hastalığa yakalanır. Tüm hocalar ve hekimler, beyin derdine çare bulamazlar.
Bey acılar içinde kıvranırken, bir gece rüya görür.
Rüyasında: Hızır “senin derdinin dermanı adam kurutma kayası, kayalara git, üstündekileri çıkar, iki rekat namaz kıl” der.
Ertesi gün, bey hemen kayalara gider, soyunur, kayaların üstüne çıkar, namaza duracaktır ama kaya güneşten çok kızmıştır ve ayakları yanmaya başlar.
Hoplaya-zıplaya güçlükle namaz kılar ve ellerini dua için açtığında, Hızır’ın sesi gelir “Ey acımasızların acımasızı, sen ki zavallı insanlara layık gördüğün cehennem azabını kendinde denedin, artık tövbe et, kötülüklerden arın, halkına yardımcı ol ki şifa bulasın” der.
Bey, bunun üzerine yaptıklarından pişmanlık duyar, tövbe eder ve iyileşir. Bu yüzden, yörede bu kayaların bir kısım hastalıklara iyi geldiğine inanılır.
Sonuç: Kurutma Kayası, doğa yürüyüş parkurları sayesinde ziyaret edilen yerlerden biridir. Bunun dışında, yörede ve kayıtlarda bu yukarıda sözünü ettiğim efsane dışında bir bilgi yok.
PÜRÇÜKÖREN KÖYÜ
Köy, Karabük il merkezine 35 km ve Ovacık ilçe merkezine 11.5 km uzaklıkta Üçbaş Köyündedir.
Karakoyunlu mahallesinde Lidya uygarlığına kadar uzanan mağaralar, kurutma kayası, gözetleme kulesi; Abdullahlar köyünde; Anbarözü Köyü Çevre Mahallesinde, Çatak Köyü Şıhlar Mahallesinde, Boyalı Köylerinde Türk İslam dönemlerine ait tarihi camiler vardır.
Mezarların ilk tespitini yapan L. Leonhard’dır. Mezarların genel görünümü; üçgen alınlıklı, giriş ve üç odadan oluşan, birbirine açılan odalardan meydana gelir. Niş bulunan odalarda tavan süslemesi olarak iç içe dikdörtgenler kullanılmış ve ağaç mimarisi taklit edilmiştir.
Sütun başlıkları hurma yaprakları ile süslü olup doğu mimarisinin etkileri görülür.
KARAKOYUNLU MAHALLESİ
Kaya mezarları, Ovacık ilçe merkezine 15 km ve Karabük il merkezine ise 37 km uzaklıktadır.
Evet burada iki tane kaya mezarı bulunuyor. Bunlar:
1-Gerdek Boğazı kaya mezarları
2-Karain kaya mezarları
Gerdek boğazı kaya mezarları
Soğanlı çayı vadisinde bulunan Pürçükören köyü Karakoyunlu mahallesindedir. Mezarlar ilk olarak B. Leonhard tarafından bulunmuştur.
Mezarların MS 7’nci yüzyıl ve daha eski olduğu tahmin edilmektedir.
Mezarın özellikle “Paflagonya dönemi” etkileri taşıdığı düşünülmektedir.
Giriş cephesi üçgen alınlık formuyla süslenmiştir. Alınlığın altında “iç içe dikdörtgen” formlar kullanıldığı görülür, yani cephede dikdörtgen çerçeve/ yapı katmanları gibi motifler yer alır.
Cephede ağaç mimarisini taklit eden motifler kullanılmıştır. Yani taş oyma işleminde yapı yüzünde kabartma ya da oyma ile ahşap yapı elemanlarını andıran detaylar yer alır.
Sütun başlıkları: hurma yaprağı motifleriyle süslenmiştir. Bu, doğu mimari etkisini çağrıştıran bir stil unsuru olarak tanımlanır. Bu unsurlar; yerel kaya içine oyma tekniğiyle birleştirilmiş, yani bütün yapı kaya yüzeyine oyularak yapılmış, ek yapı malzemesiyle inşa edilmemiştir.
Mezar, birbirine açılan odalardan meydana gelir. Odalarda tavan süslemesi olarak, iç içe dikdörtgenler kullanılmış ve ağaç mimarisi taklit edilmiştir.
Karain kaya mezarları
Pürçükören köyü Karakoyunlu mahallesinin güneybatısındadır. Gerdek boğazı kaya mezarlığı ile birlikte Soğanlı Çayı vadisindedir.
Karain kaya mezarı, 4 odalı bir yapıdır. Yani kayaya oyulmuş olarak 4 ayrı odayı içerir. Oda sayısı ve odaların yerleşimi, mezarın planını ve işlevini anlamada önemli bir göstergedir. Ancak odaların iç düzeni (nişler, süslemeler gibi) hakkında detaylı bilgi yoktur.
Mezarların tahmini olarak 7’nci yüzyıl veya daha eski olabileceği düşünülür. Ancak hangi kültür tarafından ve kimler tarafından yapıldıı bilinmiyor.
Evet mezarların giriş kısmı at nalı şeklindedir. Mezar odasında aslan başları bulunmuştur.
Kayadibi mağarası
Pürçükören köyü Karakoyunlu mahallesinin doğu kısmında, kaya içine oyularak yapılmıştır. Kayaya oyularak yapılmış bir mezar odası vardır. Giriş kısmı at nalı şeklindedir. İç kısmında, mezar odasında “aslan başları” figürleri bulunmuştur.
Kullanıma açık olup doğal gezi alanı olarak kullanılır durumdadır.
TAŞOĞLU KÖYÜ TARİHİ CAMİİ
Halk arasında “Şıhlar Camii” ya da “Divan Camii” olarak da bilinmektedir. Yapım tarihi net olarak bilinmiyor.
Yörede anlatılan bir efsaneye göre: Asar mahallesinde bulunan tarihi caminin ermişler tarafından, geyiklerle ormandan getirilen kereste ile yapıldığı söylenir.
Bir gün, sabaha karşı yine geyiklerle köylünün ekinlerinin içinden kereste taşınırken, bazı köylülerin görmesi üzerine bağırdıkları, kereste taşıyanlara sitem ettikleri, bunun üzerine kereste taşıyan bu ermişler de köylülere hitaben “ekin önünden yatar, arka kısmından kalkar, hepinizin boğazından çıksın” demişlerdir. O günden sonra, bu yöre halkı hep urlu (dış guatrlı) olmuştur.
Günümüzde restorasyon çalışmaları yapılmış cami, ibadete açıktır.
BODUROĞLU YAYLASI:
Rakımı 1400 metredir. Ilgaz ve Köroğlu Dağlarının uzantısındadır. İl merkezine uzaklık 60 km, ilçe merkezine uzaklık ise 20 km dir. Eskipazar-Ovacık yolu kullanılarak ulaşım sağlanabiliyor. Arazi yolu ve tırmanmalı kesimler bulunmaktadır.
Ormanlık yapıda, dağlık ve yaylalık alan bulunur. Bitki örtüsü olarak karaçam, sarıçam gibi iğne yapraklı ağaçlar, meşe, kayın ağaçları bulunur.
Evet burası yayla turizmi açısından rağbet görmektedir. Her yıl burada yayla şenlikleri düzenleniyor.
Bu festival ve mesire yeri alanı olarak kullanılan yayla, Karabük İl Orman Müdürlüğünün kontrolü altındadır.
KARAGÖL:
Karabük il merkezine 35 km uzaklıkta bulunan Küçüksu köyü Karagöl Mahallesinde bulunan Karagöl: bir krater gölüdür. İlçe merkezinin kuzey kesiminde Şamlar köyü yakınlarındadır.
Çevreden sızan kaynak sularının killi zeminde oluşan göl tabanını tampon yaparak birikmesiyle oluşmuştur. Karagöl, Karagöl fayı nedeniyle yatay bir konumda düşen killi birim bloklarının göl zeminini oluşturmasıyla meydana gelen tektonik kökenli bir göldür.
Çevresinde sazlıklar bulunan göl, mesire alanı olarak düzenlenmiştir.
Aynı zamanda seyir terası ve kafe mevcuttur. Gölün bir kısmında iskele ve yürüyüş yolu bulunur. Ovacık Sporcu Kamp Eğitim Merkezi önünden başlayan ve Karagöl’e kadar uzanan yaklaşık 7 km lik yürüyüş parkuru bulunuyor.
TAŞOĞLU KÖYÜ AKHİSAR MAHALLESİ CAMİİ:
Bu cami hakkında yörede anlatılan bir efsane var. Caminin ermişler tarafından geyiklerle ormandan taşınan keresteler ile yapıldığı söylenir. Bir gün sabaha karşı yine geyiklerle köylünün ekinlerinin içinden kereste taşınırken, bazı köylülerin görmesi üzerine bağırdıkları, kereste taşıyanlara sitem ettikleri, bunun üzerine kereste taşıyan bu ermişler de köylülere hitaben “ekin önünden yatar, arka kısmından kalkar, hepinizin boğazından çıksın” demişler. O günden sonra, bu yöre halkı hep urlu (dış guatrlı) olmuştur. Bu yörede yaşayan insanların bu yüzden urlu olduğu söylenmektedir.
Evet elbette bu camiyi tanıtmak için bu efsane yetmez, cami kimler tarafından hangi tarihte yapılmıştır bilmek gerekir ama maalesef yörenin ilgili makamlarının hiçbirinde bu cami hakkında, yukarıda anlatılan efsane dışında bir bilgi bulamadım.