Tekirdağ ilinin en geniş yüzölçümüne sahip ilçesidir.
ULAŞIM
Malkara ilçesinin en önemli ulaşım yolu: Yunanistan-İpsala üzerinden gelerek, İstanbul yönüne giden, E-54 karayoludur. Malkara-Tekirdağ arasındaki uzaklık: 56 km. Malkara-Keşan arası uzaklık: 26 km. Malkara-Uzunköprü arasındaki uzaklık: 72 km. Malkara-Gelibolu arasındaki uzaklık: 100 km. Malkara-Şarköy arasındaki uzaklık: 48 km. Malkara-Hayrabolu arasındaki uzaklık: 46 km.
TARİHİ
Tarihi MÖ 5’nci yüzyıla kadar uzandığı tahmin edilmektedir ve bu süreçte Traklar, Romalılar, Bizanslılar ve Osmanlılar gibi birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır.
İlçenin adı Farsça’da “yılanlı kale” anlamına gelen “Margaar” kelimesinden türemiştir. Bu adın, bölgedeki eski kalelerle ilişkilendirildiği düşünülmektedir.
Büyük İskender: Trakya bölgesinde, 30 yıldan fazla kalan Persleri, buradan uzaklaştırınca: Malkara bölgesinde, 3 komutanını bırakır. Bunlardan: Kumardaç isimli komutan: Kumardaş tepe olarak bilinen yere, bir kale yaptırır. Sazan adlı komutan: Sazan çiftliği olarak bilinen yere bir başka kale yaptırır. Bu kaleler daha sonra, Romalılar ve Bizanslıların eline geçer.
Osmanlılar, Rumeli bölgesine girdiklerinde, Malkara, surları ile ünlü, büyük bir yerleşim yeridir. Ama, Osmanlılar tarafından tüm bölge olduğu gibi, burası da ele geçirilir. Ancak, 1360 yılında, bölge, Bizanslılar tarafından geri alınır. Ancak, Sultan I. Murat döneminde, Malkara, yeniden Osmanlıların hakimiyetine girer. Burayı: Hacı İlbey isimli bir komutan fetheder.
Malkara’nın alınmasından sonra: Anadolu’dan getirilen: Yörükler bu civara yerleştirilirler. İstanbul’un, Türkler tarafından ele geçirilmesinden sonra ise, Malkara, Balkanlara yapılacak seferler sırasında, daha da önem kazanır.
1828 yılında, Osmanlı-Rus savaşı sırasında ve Balkan Savaşlarında, Malkara en kötü günlerini yaşar. 1912 yılında, ilçe, Bulgarlar tarafından işgal edilir.
Bu işgaller, katliamlar yaratır. 8.5 ay süren işgal sonucu, şehir yağma edilmiş, yakılmış ve yıkılmıştır. 1913 tarihinde, işgal bitirilir. Ancak, 1920 yılında, bu kez Yunan işgali görülür. 1922 tarihinde, işgal sona erdirilir.
Evliya Çelebi, ünlü Seyahatnamesinde, Malkara hakkında şunları yazar: “ Malkara, 1150 haneden oluşan, kiremit örtülü evleri olan, bakımlı bir şehirdir. Ayrıca, burada: büyükler gibi çocuklarda çalışmaktadırlar.
Balı ve kaşkavalı yani kaşar peyniri ünlüdür. Bunların yanında: Tabakhaneleri yani deri imalathaneleri de ünlüdür. Malkara’nın, İstanbul’dan Selanik’e giden, eski yol üzerinde olması, konaklama yönünden önemli bir merkez olmasını sağlamıştır”
GENEL
Dünyanın en büyük metropollerinden biri olan İstanbul’a, sadece 2 saatlik bir uzaklıkta bulunmaktadır.
İlçede: yüksek dağlar ve vadiler bulunmuyor. Arazi genellikle: yarı ova özelliği gösteren platolar şeklindedir. Bölgenin iklim şartları değerlendirildiğinde: burada, Akdeniz ve Karadeniz iklimlerinin geçiş bölgesi olduğu, kış aylarında Balkanlardan gelen soğuk ve yağışlı havaların, bölgeyi yoğun olarak etkilediği görülür.
Kış mevsimi: kuru ve dondurucu soğuklarla geçer. Yazlar ise, genellikle sıcak ve kuraktır. Diğer mevsimler ise, yağışlı geçer.
Malkara’da: her yıl geleneksel olarak “Tarım ve Süt Ürünleri Festivali” düzenleniyor. Bu festival etkinliklerinde: konserler, gösteriler ve yağlı güreşler düzenleniyor. Zamanı mı: Eylül ayının içinde yapılıyor.
Bölgenin ekonomik etkinlikleri değerlendirildiğinde: süt ürünleri ve ay çiçeği alanlarında büyük yoğunluk görülmektedir. Özellikle: burada, mandıralarda, 15 çeşit peynir ve tereyağı, kaşar üretilmektedir.
Çünkü: bölgede, günlük 300 ton süt üretilmekte ve bu sütün 280 tonu, süt fabrikalarına verilmektedir. Bu süt: kaşar peyniri ve beyaz peynir yapılarak değerlendirilmektedir.
Özellikle
Burada sizlere çok hassas bir konu hakkında bilgi vermek istiyorum.
Şöyle ki: süt, üretilip toplandıktan çok kısa bir süre sonra, peynir fabrikalarına verilmekte ve bunun sonucunda üretilen peynirler, gerek lezzet ve gerekse hijyen bakımından çok daha güzel olmaktadır.
Çünkü: bölgenin arazi yapısı, üretilen sütün, kısa sürede, peynir fabrikalarına ulaştırılmasını sağlamaktadır.
Halbuki, ülkenin doğu bölgelerinde, üretilen süt, belli bir süre sonra yani daha uzun bir sürede, süt fabrikalarına ulaştırılmakta, bu sürede, sütün içindeki mikroorganizmalar yoğunlaşmakta ve peynir yapıldığında, gerek lezzet ve gerekse hijyen açısından, bu durum olumsuzluk yaratmaktadır.
Evet, burada üretilen peynirler gerçekten harika, mutlaka tadın ve gerekirse, kendiniz ve yakınlarınız için satın alın.
NE YENİR-NE İÇİLİR
Malkara yöresinde, ekşi tarhana çorbası meşhur, tercih ederseniz, tadabilirsiniz. Bunun dışında: burada, özellikle pazarlarda muhteşem lezzetli peynirler satılıyor.
NE SATIN ALINIR
Malkara yöresinden: özellikle “kaşar” peyniri satın almalısınız.
GEZİLECEK YERLER
Malkara ilçesindeki gezi rotası olarak önerebileceğim: Hacırzade Camii, Gazi Ömer Bey Camii, Özel Müze, Kermeyan köyü, Kermeyan tümülüsü. Eğer zamanınız varsa: Elmalı kalesi, Yenidibek kalesi ve antik yürüyüş yollarını da düşünebilirsiniz.
ŞEHİTLİK ABİDESİ VE PARKI
İlçe merkezinde, İncebey Mevkiinde Camiatik Mahallesindedir. Burası: 1912 yılında, Bulgarlar tarafından şehit edilen, 263 vatandaş için yaptırılmıştır.
Park: 1957-1960 yılları arasında Malkara Askerlik Şubesi Başkanlıının gayretleri ve cami derneğinin destekleriyle düzenlenerek, park olarak hizmete açılmıştır. 1968 yılında ise, çevresine duvarlar yapılmış, çiçek ve güllerle bezenerek, ağaçlandırılmıştır. Parkın içinde, bir de “Şehitlik Abidesi” bulunuyor.
ŞEHİR PARKI (KUĞULU PARK)
Gazibey Mahallesinde Künk çeşme caddesi üzerindedir.
Malkara ilçesinin ilk parkıdır. 1944 yılında yapımına başlanmış ve 1946 yılında halkın kullanımına sunulmuştur. Orta bölümde bulunan havuzda yıllarca kuğular yüzmüştür. Bu nedenle halk arasında “Kuğulu Park” olarak anılmaktadır. Zamanlar park, güller, ıhlamur ağaçları ve kuğulu havuzu ile ilçede ün kazanmıştır. Günümüzde ise özellikle akşam saatlerinde sakin bir dinlenme alanı olarak halkın ilgisini çekmektedir. Parkın içinde bir çocuk oyun alanı da bulunmaktadır.
GAZİ ÖMER BEY TÜRBESİ
İlçe merkezinde, Gazi Ömer Bey Camiinin avlusundadır.
1488 yılında inşa edilen caminin hemen sol tarafından bulunan bu türbe, 1502 yılında tamamlanmıştır. Gazi Ömer Bey, Fatih Sultan Mehmet döneminde önemli bir akıncı beyiydi ve babası Molla Fatihi Gazi Turan Bey’in yanında yetişmiştir. Cesur bir komutan olarak tanınan Gazi Ömer Bey, 1473 yılında Otlukbeli Meydan Muharebesinde de yer almıştır.
Türbesi 8 köşeli kesme taştan inşa edilmiş olup, pencereleri mermer çerçevelerle ve demir parmaklıklarla örülmüştür. Kapısının üzerinde, Osmanlı arması yer almaktadır. Türbenin inşa tarihi, 1502 olarak kabul edilmektedir.
GAZİ ÖMER BEY CAMİ
İlçe Gazibey Mahallesindedir.
Gazi Ömer Bey tarafından, 1488 yılında yaptırılmıştır. Külliye olarak yapılan yapıdan, günümüze sadece, cami ve türbe sağlam olarak gelebilmiştir. Bunun dışında, mescit, kervansaray ve dükkanlar yok olmuştur. Cami yapısı: 1.5 metre kalınlığında, 13 metre boyunda ve düzgün kesme taşlar kullanılarak yapılmıştır.
Kare planlı, tek kubbelidir. Son cemaat yeri, üç küçük kubbe ile örtülmüştür. Mihrap: taş malzemeli ve mukarnas kavsaralıdır, palmetli süslemelerle taçlandırılmıştır. Pencereler: dıştan alçı şebekelidir ve sepet kulpu kemer şeklindedir.
Minare, batı yönündedir. Şerefeye kadar olan kısım orijinal, şerefeden yukarısı ise, yakın zaman önce onarım görmüştür.
Cami: Osmanlıların, Rumeli’de yapmış oldukları camiler arasında, en eski olarak öne çıkmaktadır.
HACIRZADE İBRAHİM BEY CAMİSİ
İlçe merkezinde, 14 Kasım caddesi üzerindedir.
1406 yılında, Harcerzade İbrahim Bey tarafından yaptırılmıştır. Malkara’nın en eski camisidir.
Yapının mimarı kesin olarak bilinmemekle birlikte, cami, Osmanlı erken dönem mimarisinin örneklerinden biridir.
Tek kubbeli, mescit planında inşa edilmiştir. Yapının tamamı düzgün kesme taş malzemeden yapılmış olup, cephesinde mermer de kullanılmıştır. Caminin iç mekanında destek elemanı bulunmaz. Kubbe, Türk üçgenleriyle geçiş sağlanarak örtülmüştür. Mihrap taş malzemeli ve mukarnas kavsaralı olup, palmetli bir süsleme ile taçlandırılmıştır.
Minare: kuzey-batı köşesindedir. Şerefe altına kadar olan kısım orijinaldir. Şerefe ve üst kısmı, 1970 yılında tamir görmüştür.
Ancak, Balkan savaşlarında ve ardından gelen büyük depremde hasar görmüştür. Daha sonraki tarihlerde restore edilen cami, 1971 yılında yeniden ibadete açılmıştır.
ELMALI VE YENİDİBEK KALELERİ
İlçenin Elmalı ve Yenidibek köylerindedir. Her iki kalede, Osmanlı fetihleri sırasında terk edilmiş ve yakılmıştır. Ancak günümüzde bazı kalıntıları hala görülebilir.
Elmalı Kalesi:
Elmalı köyü yakınlarında, köyün merkezinin biraz dışında, yüksekçe bir tepe üzerindedir. Türklerin Rumeli’ye ilk geçişlerinde, burada Rumlar yaşamaktaydı. Türkler bölgeyi fethederken, kaleyi almak için “Almıl, almalı, burayı mutlaka almalıyız” şeklinde bir arzu ifade etmişlerdir. Bu istekleri gerçekleşince, kalenin yakınındaki köye “Almalı” adı verilmiş, ancak köyün adı daha sonra “Elmalı” olarak değişmiştir. Kalenin surlarının bazı bölümleri görülebilmektedir.
Yenidibek Kalesi:
Yenidibek köyü yakınlarında, köyün merkezinin dışında, yüksekçe bir tepe üzerindedir. Osmanlı fetihleri sırasında tek edilmiş ve yıkılmıştır. Ancak günümüzde bazı kalıntıları görülmektedir. Kale, stratejik bir tepeye inşa edilmiştir.
APRİ-APROİ
Aproi antik kenti, Kermeyan köyü yakınlarında yer alan önemli bir arkeolojik alan olup Roma ve Bizans dönemlerine ait kalıntılarıyla dikkat çeker.
MS 46 yılında Roma İmparatoru Claudius tarafından, emekli Roma askerleri için kurulan Apri, Bizans döneminde de önemli bir yerleşim merkezi olmuştur.
Antik kent, Roma ve Bizans dönemlerine ait çeşitli yapılar ve kalıntılar bulundurur. Ancak, günümüzde bu kalıntıların çoğu toprak altındadır ve detaylı bir kazı çalışması yapılmamıştır.
Apri antik kentinin terk edilme sebepleri arasında, Osmanlı döneminde bölgeye yerleşen Germiyanlıların, kaleyi beğenmeyerek yaklaşık 1 km güneydoğusundaki yüksek sıralara yerleşmeleri ve bölgedeki büyük bir depremin etkileri sayılabilir.
MALKARA EĞİTİM VE KÜLTÜR VAKFI ÖZEL MÜZESİ
Burası özel bir müze. Müzenin bulunduğu kültür sarayı inşaat çalışmaları, Malkara Eğitim ve Kültür Vakfı tarafından yapılmıştır.
Vakıf tarafından alınan karar gereği, kültür sarayının bir bölümünde oluşturulan müze, 1992 yılında hizmete açılmıştır.
Müzede: Arkeoloji ve Etnografya başlıkları altında, 1837 eser sergilenmektedir.
Sergilenen eserler: Malkara ilçesi sınırları içinde: özellikle Apri ören yerinde bulunan, Roma dönemi yerleşim alanından toparlanan, arkeolojik kalıntılar sergileniyor.
Ayrıca, bu döneme ait, kişisel eşyalar da görülebilir.
MARGAR-MAGALOHORA
MÖ.6.yüzyılda, Persler tarafından kurulduğu düşünülmektedir.
Çünkü: yazılı kaynaklarda, Pers kralı Kserkes zamanında, bölgede bulunan Yunan şehirleriyle yapılan savaşlar sırasında, Malkara ilçesine çok yakın olan “Gürgen Bayırı” denilen bir yerde, bir kalenin yapıldığı öğrenilmektedir.
Bu kale civarında, birçok yılan bulunduğundan, kaleye: Farsça “Margar” ve “Margaar” ismi verilmiştir.
Yani: Malkara sözü: yılanlı mağara veya yılanlı kale anlamına gelmektedir.
MÖ 4’ncü yüzyılda Büyük İskender’in bölgeyi ele geçirmesiyle Pers egemenliği sona erer. Daha sonra Galat akınlarına uğrayan yöre, İskender’in ölümünden sonra Seleukosların hakimiyetine girer.
MÖ 168’de Roma egemenliğine girmiştir. MS 395’te Roma İmparatorluğunun ikiye bölünmesinden sonra Bizans İmparatorluğu toprakları içinde kalmıştır.
MS 4’ncü yüzyılda Gotların, Bizans döneminde de Avarlar ile Slavların istilasına uğramıştır.
7’nci yüzyılda Araplar, 8’nci yüzyılda Bulgarlar, 12’nci yüzyılda ise Peçenekler tarafından yağmalanmıştır.
11’nci yüzyılda Bizans’ın Trakya Theması sınırları içinde yer almıştır.
KERMEYAN TÜMÜLÜSÜ
Apri antik kenti (Kermeyan köyü civarı) sınırları içindedir. İlçe merkezine 25 km uzaklıktadır. Taşlıkdere ve Kale deresi arasındaki 200 dönümlük bir yerdedir.
Antik dönemde Apri adıyla bilinen bu yerleşim, Roma ve Bizans dönemlerinde önemli bir konuma sahiptir. Çevredeki 3 tümülüsten biridir.
Tümülüs, kentin üst düzey yöneticilerinden birine ait mezar yapısı olarak düşünülüyor.
Tarihsel olarak, Roma dönemine aittir. Yüksekliği yaklaşık 10 metredir. Fakat yamaçlardaki tarım arazilerinin sürülmesi nedeniyle bazı bölümleri zamanla yayvanlaşmış durumdadır.
Üstünde kaçak kazı izleri bulunmaktadır. Kermeyan köyü sınırları içinde, iki tümülüs birlikte bir gurup oluşturuyor. Yapılan arkeolojik araştırmalarda: burada eski çağlara ait çeşitli paralar, toprak kap-kacaklar, gözyaşı şişeleri ve değişik malzemeler bulunmuştur.
Şehrin Osmanlılardan önce, Balkanlardan yöreye inen akıncılar tarafından yok edildiği veya Türklerin bölgeye gelişinden sonra, Trakya’daki büyük depremler sonucu yıkılarak yok olduğu düşünülmektedir. Ayrıntılı arkeolojik araştırmalar yapılmamıştır.