Yazar: Orhan MERAL

Evet; İspanya’da Barselona’ya geldiğinizde, günübirlik olarak, Girona şehrine mutlaka gitmelisiniz.

Barselona’ya 100 km. uzaklıkta ve Katalonya’nın, Barselona’dan sonraki ikinci büyük şehri ve Kuzey Katalonya’nın başkentidir. Pirene dağlarının son kesimiyle Costa Brava arasında kalmaktadır.

Hızlı trenle gidebilirsiniz. Yolculuk sadece 38 dakika sürer. Sabah treniyle şehre gelip akşam saat 20.00’de kalkan trenle, Barselona şehrine geri dönebilirsiniz.

Girona şehri, MÖ 1’nci yüzyılda Romalılar tarafından kurulmuştur. Daha sonra ise Moors ve Franklar tarafından ele geçirilmiştir. Bu yüzden, şehirde farklı kültürler ve dinler bir arada yaşanmıştır. Gerona 1295 yılından 1809 yılına kadar, 13 kez saldırıya uğramış ve bu yüzden “Bin saldırı şehri” lakabını almıştır. Daha sonra Napolyon’un birliklerinin 3 saldırısına direndiği için “Üç kez ölümsüz” unvanı almıştır.

Evet, Gırona şehrinde: Onyar nehri, şehri; eski ve yeni şehir olarak ikiye bölüyor. Onyar nehrinin kenarındaki evler, parlak renklere boyanmıştır. Arka planda ise Katedral ve Sant Feliu görülebilir.

Tarihi bir köprüden geçerek, şehrin eski kısmına geçiliyor.

ESKİ ŞEHİR KISMI

Bu bölge; büyük surlarla çevrilidir. Dar sokaklarda yürürken, taş evleri görebilirsiniz. Ayrıca; pek çok sayıda kilise vardır.

FORÇA VELLA-KALE-PASSEİG DE LA MURALLA

Burası Romanesk kökenli bir kaledir. Şehrin ilk kapalı alanıdır.

MÖ 1’nci yüzyılda Romalılar, neredeyse üçgen bir çevreyi izleyen güçlü bir kale inşa ettiler. Força Vella, büyük taş bloklardan inşa edilen duvarlarla çok iyi korunmuştur. Kale yapısı MS 1000 yılına kadar hiç değişmemiş ve günümüzde hala bazı duvarlarda, eski dönem algılanmaktadır.

Şehir surları, eski Girona şehrinin doğu sınırını kaplar. Surların tepesinden şehrin manzarası çok güzeldir. Kuleler, dahi iyi görüş için periyodik olarak duvarları keserler.

Siz burayı ziyaret ederseniz, Kalenin Ortaçağ’dan kalma surlarının üzerinde yürüyün ve çevredeki muhteşem manzarayı izleyin.

Kalenin içinde Katedral durmaktadır.

SANTA MARİA KATEDRALİ-LA CATEDRAL

Força Vella’nın en özgün yerinde durmaktadır. Katedral: MS 11 ve 18’nci yüzyıllar arasında inşa edilmiştir. Şehrin en büyük kilisesi: Girona Katedralidir. Katolik cemaatine ayrılmıştır.

Şehrin en yüksek noktasındadır ve muhteşem merdivenleriyle oldukça görkemli görülür. Bu harika merdivenler, 17’nci yüzyılın sonlarından kalmadır.

Katedralin giriş basamaklarının yanında, Gotik tarzda eski bir hayır kurumu olan Pia Alomoina vardır.

Katedralin ana cephesi Barok tarzdadır. Çan kulesi 11’nci yüzyıldan kalmadır. Binanın geri kalanı ise 14’ncü yüzyıldan kalmadır.

Dünyadaki en geniş tonozlu Gotik mekandır.

Katedraldeki en dikkat çekici unsur, Ortaçağ Avrupa mimarisinde en geniş olan muazzam bir Gotik neftir. 15 ve 16’nci yüzyıllarda yapılan büyük nef, 23 metredir.

Tüm Avrupa Gotik sanatının en büyüğü olan sunağı yoğun ziyaret edilmektedir. Gümüş, emaye ve taşlardan yapılan ana sunağın mihrabı, İspanyol kuyumculuğunun mücevherlerinden biridir.

Son bir not: “Game of Thrones” isimli dizinin 6’ncı sezonu çekimleri burada yani Katedralde yapılmıştır.

SAN FELİX-FELİU BAZİLİKASI

Subida San Felix adresindedir. Girona şehrindeki ilk katedraldir. Bina, 6’ncı yüzyıldan kalma bir bina üzerine 14’ncü yüzyılda inşa edilmiştir. Kesme taş ve duvar işçiliğiyle inşa edilmiştir.

Yapımında farklı stiller kullanılmıştır. Bu yüzden Romaneks, orta nefin sütunlarında öne çıkmaktadır. Ancak nef, ince çan kulesi gibi Gotik tarzdadır. Cephe ve merdiven baroktur. İçinde üçlü bir apsis vardır ve ana sunakta bölgeyi ilgili azizlerin resimlerinin bulunduğu muhteşeme bir 16’ncu yüzyıl sunağı vardır.

Yapının iç mekanında: usta Aloi’nin 4’ncü yüzyıla ait: 8 pagan ve erken Hıristiyan lahitleri görülür.

CAPİTULAR MÜZESİ-KATEDRAL MÜZESİ

Plaçe de la Catedral meydanındadır. Giriş ücreti 7 Eurodur. Müze; dünya tarihini anlatan 12’nci yüzyıldan kalma, harika “Yaratılış Goblenleri” gibi bazı dini sanat başyapıtlarına ev sahipliği yapmaktadır.

Yaratılış duvar halısı, Romanesk goblenin önemli bir parçasıdır. Müzenin koleksiyonlarında ayrıca: Blessed Liebana’nın 10’ncu yüzyıl “Kıyamet Yorumu” nun bir kopyası ve Katalan Kralı Pedro el Ceremoniosa’nin bir heykeli vardır.

GİRONA TARİH MÜZESİ

Força bölgesindedir. Giriş ücreti 4 Eurodur.

Müzenin bulunduğu bina, 18’nci yüzyılda yapılan bir Capuchin rahipleri manastırının kurutma odası, manastır ve sarnıc bölümündedir. Müzede: Girona şehrinin Romalılar tarafından kuruluşundan (MÖ 1’nci yüzyıl) başlayarak günümüze kadar olan sürece ait objeler sergilenmektedir. Müzede: Sala de la Sardana gibi çeşitli tematik alanlar bulunmaktadır.

ARQUELOGİC MÜZESİ

Carrer de Santa Llucia bölgesindedir. Giriş ücreti 6 Eurodur.

Müze 1846 yılında kurulmuştur ve Katalonya’nın en eski müzelerindendir. Tarih öncesinden Ortaçağ dönemine kadar Girona bölgesindeki kazılarda bulunan arkeolojik malzemeler sergilenmektedir. Özellikle Empüries bölgesinde bulunan buluntular ilgi çeker.

SANAT MÜZESİ

Pujada de la Catedral adresindedir. Giriş ücreti 6 Eurodur.

Eski Piskoposluk Sarayının eşsiz ortamında bulunan Girono Sanat Müzesi, Romaneks dönemden 20’nci yüzyıl başlarına kadar Piskoposluk ve Girono eyaletinin en önemli sanat koleksiyonlarına ev sahipliği yapmaktadır.

PONT DE LES PEİXATERİES VELLES-EYFEL KÖPRÜSÜ

Köprü, 4 nehrin birleştiği noktada inşa edilmiştir. Girona’nın 11 köprüsü vardır ve en ünlüsü Eyfel köprüsüdür.

Paris şehrinde Eyfel kulesinin yapımına başlamadan hemen önce, Gustave Eiffel tarafından yapılmıştır. Karşıdan karşıya geçin ve bir alışveriş caddesine girin.

SANT PERE DE GALLİGANTS ve SANT NİCOLAU

Plaça de la Caatedral adresindedir.

Sant Pere de Galligant Manastırı, eski bir Benedictine Manastırıdır. 13’ncü yüzyıldan kalma Romaneks bir mücevherdir. Yapı, günümüzde müze olarak kullanılmaktadır. Bir sergi salonu olarak Katalonya’daki en önemli Romanesk topluluklarından birisidir.

GİRONA ENSESA-ARAP HAMAMLARI

Del Sac adresindedir. Bir Capuchin manastırı içindedir. 12’nci yüzyıla aittir.

Roma hamamlarından esinlenen ve en hayranlık uyandıran unsurları: girişteki giyinme odası ve  dinlenme odası olarak kullanılan, tonozla örtülü odadır. Kubbesi: ince sütunlar üzerine oturur. Sütun başlıkları muhteşem güzeldir. Dikdörtgen bir alanı kapsar. Giriş kapısının arkasında apoditerium odası bulunur. İçinde sekizgen bir havuz vardır.

EL CALL-YAHUDİ MAHALLESİ

Bu mahalleye, Carrer de la Força’dan erişilir. Força Vella’ın en sombolik alanlarından birisidir.

Orta Çağ havasını koruyan bu mahalle: Arnavut kaldırımlı sokaklar, geçitler ve meydanlardan oluşan bir labirenttir. Avrupa’nın en iyi korunmuş Yahudi Mahallelerinden birisidir. Yahudiler, MS 982 yılından 1492 yılına kadar burada yaşadılar ve günümüzde hala 500 yıl öncesine çok benzemektedir.

13’ncü yüzyılda çok ünlü bir binicilik okulu vardı. Katalan Yahudilerine adanmış tarih müzesi için Centro Bonastruc ça Portayı da ziyaret edebilirsiniz.

YAHUDİ TARİHİ MÜZESİ

Katalonya’nın Ortaçağ Yahudi topluluklarının tarihini, Girona’nın tarihine özel bir dikkat göstererek açıklıyor. Montjuic Yahudi mezarlığındaki eşsiz Ortaçağ İbranice mezar taşları koleksiyonu görülmeye değerdir.

SİNEMA MÜZESİ

Sequila caddesindedir. Giriş ücreti 6 Eurodur.

Tomas Mallol de Pricine özel koleksiyonundaki 30 bin parçadan bazıları sergileniyor. Sergilenen eserler: gölge tiyatrosunun ilk hareketli görüntülerinden başlamaktadır. 500 yıllık görüntü tarihine yolculuk sunan birkaç müzeden birisidir.

Ziyaret, sinemanın öncüllerinin ve kökenlerinin nasıl olduğunu ve ayrıca yaratılışından televizyonun gelişine kadar gelişiminin nasıl olduğunu bilmemizi sağlar. Sergileri arasında: Lumiere kardeşlerin ilk halka açık gösterimlerinde kullandıkları projektör öne çıkıyor.

PLAÇA INDEPENDENCİA

Burası: Onyar nehrinin hemen batısında bulunan şirin bir meydandır. Bir molaya ihtiyacınız varsa, burada kahve içerek gelip geçen insanları seyrederek zaman geçirebilirsiniz.

RAMBLA DE LA LLİBERTAT

Onyar nehrine paralel, muhteşem uzun bir alandır. 13’ncü yüzyılda burada bir pazarın kurulmasıyla gelişmiştir. Buranın en karakteristik unsurları: pasajlar, alçak tavanlı ve düzensiz kemerli ve alışveriş ve eğlence yerleridir. Bölgedeki ilgi çekici binalardan birisi olan Casa Norat: 1912 yılı yapımıdır ve dikkat çekici modernist bir cepheye sahiptir.

BAĞIMSIZLIK MEYDANI

Eski Sant Agusti manastırının bulunduğu yerde, Marti Sureda tarafından tasarlanmıştır. Bu neoklasik alan çok popülerdir. Meydanın merkezinde bir anıt bulunmaktadır. Bu anıt: heykeltıraş Parera tarafından yapılmış Girona Anıtıdır ve 1894 yılından beri meydanda durmaktadır. Anıt: kentin savunucularına adanmıştır.

Salvador Dali Müzesi

Salvador Dali kimdir

Salvador Dali; gerçekten sıra dışı biri. Hayatı da bir hayli ilginç. Ailesinin ikinci çocuğu olarak 1904 yılında Girona şehrinin Figure kasabasında dünyaya gelir.

Birinci çocuk ölünce, aile ölen çocuğu hiç unutamaz ve Dali, hayatı boyunca hep ikinci planda kaldığını düşünerek yaşar. Babası ile arası ise, hiç düzelmez. Annesine ise, hayrandır. Babasının, diğer kadınlara düşkünlüğünü hiç affetmez. Özellikle, sokak kadınlarından kaptığı frengi’yi annesine bulaştırması ve annesinin ölmesine neden olması, babasına duyduğu sevgisizliği, nefrete dönüştürür. Evi terk eder. İlk sergisini, 15 yaşında açar. Hayattaki tek aşkı, Rus asıllı karısı, Gala’dır. Yapıtları da, kendisi gibi sıra dışı.

SALVADOR DALİ MÜZESİ

Gırona şehrinin en büyük özelliği ise; sürrealist sanatçı Salvador Dali’nin müzesinin bulunmasıdır. Müze: Figure Kasabasındadır. Müzeye giriş ücreti 13 Eurodur.

Müzede, ziyaretçilerin fotoğraf çekerken flash, tripot veya başka herhangi bir fotoğraf ekipmanı kullanmasına izin verilmez.

TİYATRO-MÜZE BİNASI

Doğduğu kente bir şeyler bırakmak ve yaptıklarını sergilemek istediğinde, 1974 yılında, Figueres Belediye Tiyatrosu müzeye çevrilerek kendisine tahsis edilmiştir. Zaten; mezarı da, müzenin bodrum katındadır.

Müze projesi, 1960’lı yılların başında başlamıştır. Zamanın Figueres Belediye Başkanı Ramon Guardiola, Salvador Dali’den “Museu de I’Emporda” için bir sanat eseri bağışlamasını ister. Dali’nin yanıtı hızlı bir şekilde gelir. Figueres’e sadece bir tek sanat eseri değil, müzenin tamamını bağışlayacaktır.

Buranın Salvador Dali’nin son büyük eseri olduğu kabul edilmektedir.

MÜZE KOLEKSİYONU

Müze koleksiyonu: ziyaretçilere Salvador Dali’nin (1904-1989) sanatsal yolculuğunu, geniş bir çalışma yelpazesi aracılığıyla yakalamasına imkan sağlar.

Odaların çevresindeki rota, ziyaretçilerin ilk sanatsal deneyimlerini, sürrealizmi, nükleer mistisizmi ve bilime olan tutkusunu yakalamalarına olanak tanır ve onları hayatının son bölümünün eserlerine yönlendirir.

Dali’nin kendi sözleriyle “Başka dünyaların var olduğu açıktır, bu kesindir: ama daha önce de söylediğim gibi, bu diğer dünyalar bizim içimizdedir, yeryüzünde bulunurlar ve tam olarak dünyanın merkezindedirler.”

Evet, günümüzde müzede Dali’nin çeşitli koleksiyonları bulunmaktadır. Bu koleksiyonlar içinde: resimler, çizimler, heykeller, gravürler, enstalasyonlar, hologramlar, stereoskoplar, fotoğraflar ve benzeri eserler bulunmaktadır. Eserlerden sadece 1500 kadarı müzede sergilenmektedir.

Ve her yapıtı, bilmece gibi ve içinde mutlaka, cinsel objelere rastlamak mümkün. Birbirinden seçkin eserleri, bu müzeyi daha da ilginç hale getirmiş.

Biraz sersemlemiş gibi çıkıyorsunuz müzeden, çünkü eserleri ve ifade ettikleri anlamları, ilk anda anlamak mümkün değil, mutlaka anlatılması veya müze girişinde verilen broşürden incelenmesi gerekiyor.

Yani; Dali’nin eserlerini anlamak için, biraz araştırmak ve okumak şart. Çekmece, lavabo, geyik boynuzu, ayakkabı gibi birçok alakasız objeden ve malzemeden yararlanmış. Ama, sonuçta her şeyin bir anlamı olduğu kesin. Fizik kurallarını da çok iyi kullanmış. Her yaptığına baktığınızda, sizi şaşırtıyor. Bir bulmaca gibi, eserlere saatlerce bakabilir, ilk bakışta fark etmediğiniz bir çok detayı, daha sonra görebilirsiniz.

Müzede; son söz, Dali’den: ” Bu mücevherler, dinleyici ve izleyici olmaksızın, olmaları gereken yere gelip işlevlerini yapamazlar. İzleyici en son sanatçıdır. İzleyicinin; yaratıcının niyetini az yada çok anlaması, bu mücevherlere hayat verir.”