Bu yeraltı şehri; Nevşehir’in 21 km. batısında bulunan Kaymaklı’da bulunuyor. Yumuşak tüf kayalara oyularak yapılmış.
Girişte; bilet alarak kapıdan giriyorsunuz ve yön levhaları izlenerek gezilebiliyor. Ancak; kalp-astım hastaları ve dar yer fobisi olanların girmelerini tavsiye etmiyorum. Çünkü: yer yer, bayağı dar tünellerden geçilmesi gerekiyor. Bazı bölümler, gerçekten sıkıntı verecek ölçüde dar. İnsanın aklına gelmiyor değil. Hani, bu yön levhalarından birini bulamadığınızda veya yön levhasının yanlış bir yönü göstermesinin mümkün olup olmadığını düşündüğünüzde, sanırım içinizi derhal bir sıkıntı ve korku kaplayacaktır. Fakat; böyle bir durum olduğunda, ilerlemeden bulunduğunuz yerde beklemek ve arkadan gelen kafile veya insanların yardımı ile, doğru istikameti bulmak elbette mümkün.
Evet, Şehrin; Hitit döneminde varolduğu ve hıristiyanlık döneminde ise genişletildiği ve özellikle müslüman arap akıncılarına karşı korunmak için revize edildiği tahmin edilmekte. Ayrıca; yiyecek depolamak içinde kullanılmış.
Toplam; 40 metre derinliğe iniliyor ve 8 kat var. Mükemmel ve akılalmaz havalandırma sistemi mevcut. Katlar ve bölmeler, havalandırma bacası etrafında yerleşmiş. Bir hol etrafında toplanmış odalarda, ortalama tavan yüksekliği 2 metre. Şapellerde ise; tavanlar daha yüksek ve mekan büyük.
Tüm katlar, günümüzde ziyaretçilere açık değil. Yanlızca, 20 metre derinlikte, 4 ncü kata kadar inilebiliyor. Çünkü, bütün bölümler, henüz tam olarak temizlenmemiş. Toplam alan, 2.5 kilometrekare.
Şehrin giriş katında; hayvanların bağlandıkları yerler var. Sonra da; yiyeceklerin depolandığı başka bir bölüme geçiliyor. Her bölüm, diğer bölümlere dar tüneller ile bağlı. Ve her giriş, değirmentaşı biçimindeki, hareketli kaya kapılar ile kapatılıyor. Bu şekilde, düşman saldırılarından korunulmuş.
İkinci katta, ortak mutfak var.
Üçüncü katta, en önemli mekanlar mevcut. Bu katta: erzak depoları yerleştirilmiş. Burada dikkati çekecek bir nesne, andezit taşı var. Son araştırmalara göre; bu taşın, bakır cevherini öğütmekte kullanıldığı anlaşılıyor. Ayrıca, bu taşın, dışarıdan buraya getirilmesi mümkün değil. Yeraltı şehrinin inşaası sırasında, tüf tabakasının altında kalıpta sonradan açığa çıktığı anlaşılıyor. Yaklaşık 10 cm. boyutundaki bakır cevheri, andezit taşı içinde hazırlanan kırma çukurlarına konuluyor ve kırma taşı ile kırılarak, ergimeye hazır hale getiriliyor.
Dördüncü katta, şırahaneler var.
Bol miktarda erzak depolarının ve küp yedeklerinin bulunması, bu yeraltı şehrinde yaşayan insanların, düzenli bir ekonomik yaşamlarının olduğunun ifadesi. Küçük bir alana yayılan erzak depolarının sayısı gözönüne alındığında, burada çok sayıda insanın yaşadığı düşünülüyor. Muhtemelen, 10 bin insanın yaşadığı veya yaşayabileceği tahmin edilmekte.
Evet; yeraltı şehir girişindeki alışveriş mekanlarından yararlanabilirsiniz.
