Fas, Para, Dirhem
Ülkenin para birimi: Dirhem. Uluslararası geçerliliği olan bir para birimi değil. Diğer para birimleri ile karşılaştırmanın en kolay yolu şu: Türk Lirasının beşte biri, Amerikan dolarının sekizde biri, Euronun ise onbirde biri. Yani: 100 euro verdiğinizde, 1100 dirhem civarında değişim yapabilirsiniz. Ayrıca; 100 dirhem, Türk Lirası olarak karşılığının 5 TL. olduğunu hatırlatmakta yarar var. Alışverişlerinizi yaparken, bu oranları gözönünde bulundurun. Çünkü; Fas, gerçekten çok ucuz bir ülke değil. Avrupalı ve Amerikalı turist için ucuz olabilir, ancak, bizim ülkemize nazaran, büyük bir ucuzluk görmeniz mümkün değil. Evet, dirhem kağıt olarak: 10-20-50-100 ve 200. Madeni para olarak ise: 1-5-10. Yanınızda, sürekli olarak bozuk para bulundurmalısınız. Çünkü; bu ülkede, bozuk paraya ihtiyacınız olucak. Otelde; bagajınızı taşıyan görevli, bagajınızı odanıza bırakınca, para almadan asla odayı terk etmeyecek, her tuvalete girişiniz sonucu çıkarken kapıda mutlaka bir para isteyen göreceksiniz, ayrıca: sokaklarda sürekli olarak dilenen insanlar, kağıt mendil satan çocuklar göreceksiniz. Fotoğraf makinanızı veya kameranızı, asla bir faslı’ya yöneltmeyin, çekip çekmemeniz önemli değil, yönelttiğiniz anda, yani makinayı gözünüze götürdüğünüz anda mutlaka koşarak yanınıza gelecek ve sizden para isteyecektir. En kötü olan ne biliyormusunuz? Verdiğiniz paranın beyenilmemesi. Yani hiç vermemeyi aklınıza bile getirmeyin, verin defedin gitsin diyorsunuz, çok para isteme, verdiğiniz parayı beyenmeme küstahlığıda cabası. Tam sinir bozucu bir durum, bakıyorsun çevrede polis-jandarma olsa da şikayet etsem diye, asla bulamassın, sakın arama.
Evet, kucağınıza bir keçi yavrusu, omuzunuza bir maymun atıp, ardından para isteyecekler. Ama dikkat, dediğim gibi, sen istemiyorsun, ” a ver bakim maymunu sevim ” yok, oraya yaklaşırsan, adam zaten ezbere maymunu senin omuzuna atıyor. Yani; senin tercihin veya seçimin söz konusu değil, atıyor ve biraz sonra klasik muhabbet, para ver. Sonuç olarak; bu ülkede, gezerken, yanınızdan bozuk para bulundurmayı sakın ihmal etmeyin.
Paranızı; otele vardığınızda, resepsiyonlardan veya çarşı içlerindeki değişim ofislerinden bozdurabilirsiniz. Otel resepsiyonları bence en güveniliri, çünkü değişim sonucunda ayrıca size yazılı bir belge veriyorlar. Değişim denince, yazının başında da belirttiğim gibi, bu para, yani dinar, uluslararası geçerliliği olan bir para değil, değişim yaparken, mümkün olduğunca dengeli yani az az para bozdurmak şeklinde değişimi yapın. Çünkü; dönüşte, elinizde dirhem kaldığında, bunu havaalanındaki banka ofisinden değiştirebileceğiniz söylense de, o koşturmacada ve o kalabalıkta, banka ofisini bulmak ve de bulsanız bile ofisin açık olması büyük bir şans. Ayrıca; bu para, yani dirhem, havaalanındaki free shop mağazalarında bile geçmiyor. Oralarda da, euro geçerli para birimi. Dönüşte, havaalanında, elinizde kalan dirhemlerin, Türkiye’de bir hatıra olarak bulunmasından başkaca bir çare kalmıyor.
Bu arada, bir söz aklıma geliyor ” bir dirhem et bin ayıp örter ” şeklinde miydi, belki burada bunun yanıtını bulmak istediniz, ama inanın bilmiyorum? 
Acaba, kilolu insanların, daha makbul olduğunu belirtmek için mi kullanılmış, bilmiyorum. Belki öğrenirsem veya okuyan bir arkadaşımız yorum yazarsa, buraya aktarırım, hoşçakalın.
100 dirhemin 5 tl oldugunu yazmissiniz ama 20 tl ye tekabul ediyor diye biliyorum ben
Yorumunuz için teşekkürler. Fas’a; 2009 yılının Mart ayında gittim, o zamanlar para kuru söylediğim gibi idi, son durumunu bilemiyorum, ama bu kadar fark edeceğini sanmıyorum, çünkü sonuçta, Fas dirhemi, uluslararası geçerliliği olan bir para birimi değil, yani her an Fas dirheminin diğer paralar karşısındaki değişim oranını bilmek mümkün değil, ama dirhem karşısında paramızın değerinin o ölçüde düştüğünü sanmıyorum, yani benim dediğim rakamın doğru olduğunu düşünüyorum.
2008 Yılından beri fasta yaşıyorum 100 dirhem 2 yıldır 20 tl civarlarında geziniyor =)