Viyana şehrinde, yeme-içme konusuna ayrıntılı olarak girmeden önce, burada, size tanıdık gelecek bir koku ve görüntüden söz ederek, başlamak istiyorum. Şehre girer-girmez “döner kebap” kokularını hissedecek ve kebapçı dükkanlarını göreceksiniz. Buralarda: olar da, döner kebap yemek isterseniz: fiyatları, muhtemelen 2.5-3 euro civarında. Ancak, kebapçılar, saat: 24.00’de kapanıyor. Zaten, bu saatten sonra, Viyana şehrinde, yiyecek bir şeyler bulmanız mümkün değil. Her ne kadar kebap kokularından söz etsem de, Viyana daha çok “Pastaneleri” ile öne çıkan bir şehir. Hatta, dünyada, içinde pastane bulunan “Mc.Donalts” fast-food restoranı, Viyana’da bulunuyor. Ama büyük olasılıkla pastaları beğenmeyeceksiniz, çünkü, ilk anda gerek pahalı olmaları ve gerekse damak tadımıza uygun gelmeleleri, antikapik.
Şehirde, belki de en çok ilginizi çekecek olan şey: gerek restoranlar ve gerekse kafelerde, tüttüre tüttüre insanların sigara içebiliyor olması. Karışan yok.
Evet, yerel Viyana mutfağı: Orta Avrupa ülkelerinin mutfağının bir karışımından oluşuyor. Meşhur: Macar gulaşı, burada da güzel yapılıyor ve tercih ediliyor. Et suyu katılan çorbaları gayet güzel. Ama, et yemeklerini tercih ederseniz, çoğu yerde bu et yemeklerinde “domuz eti” kullanıldığını unutmamalısınız.
İsterseniz, kahvaltı ile başlayalım. Özellikle, cumartesi günleri kahvaltı için en popüler mekan: Nachmarkt. Burada: birçok kafe bulunuyor ve kahvaltıda: kahve ve tatlı çörekler yeniliyor. Çay, yumurta, domates, salatalık, peynir de bulunabiliyor. Ama, bu türlerin bulunduğu kahvaltı, genelde, maalesef “Yunan kahvaltısı” ismi ile servis ediliyor.
Şehirde en sık karşılaşacağınız ve özellikle tatmanızı önereceğim yiyeceklerin başında: Wiener Schnitzel ve Backhendl Schnitzel geliyor. Ama: her ne kadar bizim ülkemizde de bilinse de, Şinitzel burada farklı yapılıyor. Şöyleki: yumurta ve ekmek kırıntısına bulanıp, sote edilen, ince bir dilim dana-tavuk eti. Yalnız: bir kısım ucuz restoranlarda, şinitzel, domuz etinden yapılara, sunuluyor. Herhangi bir yerde, şinitzel yemek istediğinizde, içindeki eti mutlaka sorun.
Bu arada: şinitzel yanında: limon dilimi, lingonberry reçel veya kızılcık sosu, patates salatası veya patates, maydonoz ve tereyağı ile servis ediliyor.
WİENER SCHNİTZEL:
Biraz önce sözünü ettiğim gibi hazırlanan, dana etinin ismi bu.
BACKHENDL SİCHİTZEL:
Yukarıda sözünü ettiğim gibi hazırlanan, ancak tavuk eti kullanılan cins bu.
TAFEL SPİTZ:
Şehirde, en çok tercih edilen bir diğer yemek çeşididir. Son imparator Franz Joseph tarafından çok tercih edilen bir yemek cinsi olması nedeniyle, günümüzde “Milli” bir yiyecek ve hatta “bir nevi Tanrı yemeği” olarak kabul edilerek sunuluyor. Bunun özü: haşlanmış sığır eti. Buna: kök sebze ve baharatlar ekleniyor. Servis edilirken, yanında: genellikle bir dilim ekşi krema ya da patates sunuluyor.
MACAR GULAŞI:
Yine, şehre has bir lezzet. Ama kökleri, Macar mutfağına dayanıyor. 9.yüzyılda, Macar çobanlarının yediği bir haşlama yemeğiymiş. Zaten, yemeğin adı: Macarcada “sığır güden kişi, çoban” anlamına geliyor.
Bu yemekte: sığır eti, soğan, sarımsak, kırmızı biber, domates ve kerevizle ağır ateşte pişirilerek hazırlanıyor ve servis ediliyor. Günümüzde, gulaşın vazgeçilmez baharatı olarak kabul edilen “kırmızı biber”, yemeğe 18.yüzyılda eklenmeye başlamış.
KNÖDEL (HAMUR KÖFTESİ):
Bu da, yöresel lezzetlerden biridir. Unlu, mayalı veya patatesli çeşitleri bulunuyor. Ana yemeklerden ve çorbalardan önce servis ediliyor.
VİYANA SOSİSİ:
Şehirde yaşayan: her gelir seviyesindeki, her tür insan: bolca bulunan sosis stantlarında buluşup, birçok çeşidi bulunan sosislerden tadarlar. Zaten, şehrin çoğu yerinde, bu sosis stantlarından göreceksiniz. Buradaki standart ürün çeşitleri şunlar: Debreziner (ince ve baharatlıdır), Bratwurst (kızarmış ve kalındır), Kasekrainer (etli ve peynirli olup, kalın bir cinstir). Evet, bu saydıklarımdan, arzu ettiklerinizi sizde deneyebilirsiniz.
xxxxxxxxxxxxxxxx
TATLILAR:
Viyanalılar, her zaman tatlıları ile övünürler ve bunların güzelliklerini dünyaya kanıtlarlar.
PALATSCHİNKEN:
Bu bir tür “Macar” tatlısıdır. İçi reçel veya fıstık dolu, krepe benziyor. Söylediğim gibi, Macar kökenli bir tatlı. Daha çok krepe benziyor. Buğday unu, süt, tuz ve tereyağı ile tavada kızartılarak yapılıyor. Öğle ve akşam yemeklerinde sunuluyor. Geleneksel olarak: kayısı reçelli, çilek reçelli ve üzerine pudra şekeri serpilerek servis ediliyor.
SACHERTORTE:
Bu pasta, iki kattan yapılıyor ve kayısı reçeliyle tatlandırılıyor. Daha açıkçası, çikolatalı bir kek. 1832 yılında, Franz Sacher tarafından ilk kez yapılmış bir tatlı çeşidi olarak öne çıkıyor. Yani: orijinal Viyana şehrine ait bir tatlı türü.
Kek: geleneksel pasta (iki katlı yoğun çikolata ve aşırı tatlı pandispanya), ince bir tabaka kayısı ve üstü, koyu çikolata ile kaplanıyor.
APFELSTRUDEL:
Bir tür: elmalı turta denilebilir. İnce dilimlenmiş, elma, kuru üzüm ve tarçın dolu, kat kat pasta. Ama ön büyük özelliği, çok şeffaf olması.Bunu mutlaka denemenizi ve üzerine vanilya sosu koydurmanızı öneririm.
KAİSERSSCHMARREN:
Bu: Avusturyanın milli bir tatlısı olarak öne çıkıyor. Çünkü: son imparator Franz Joseph için geliştirilmiş bir tatlı. Muhteşem bir lezzet. Bilinen en iyi Avusturya tatlısıdır. İçinde: fındık, kiraz, erik reçeli ya da elma, küçük parçalar halinde kuru üzüm ve kıyılmış badem bulunuyor.
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
İÇECEKLER:
ŞARAP:
Viyana’da şarap denilince: akla hemen, kırmızı etlerin ve balıkların yanında içilen “beyaz şarap” geliyor.
GUMPOLDSKİRCHNER ŞARABI:
Bu ülkede, en beğenilen beyaz şaraptır.
BLAUFRANKİCH ŞARABI:
Ülkede, en çok tutulan kırmızı şaraptır.
ZWEİGELT:
Bu da, ülkede en çok tutulan bir kırmızı şarap markasıdır. Avusturyalıların favori şarabıdır.
VÖSLAUER:
Şehirde, en çok tutulan, kırmızı şarap markasıdır.
xxxxxxxxxxxxxx
BİRA:
GÖSSER:
Viyana şehrinde, bira meraklıları için, en tercih edilen marka: Gösser.
xxxxxxxxxxxxxxxxxxx
KAHVE:
Viyana denilince, akla hemen buradaki yaygın kahve kültürü geliyor. Şehirde, sonsuz çeşitlilikte kahve bulabilirsiniz. Siyahtan, beyaza, her renk ve her tonda, her tatda kahve bulmanız mümkün. Türk kahvesi dışındaki, bütün kahveleri gayet lezzetli yapıyor ve sunuyorlar. Türk kahvesi yapmayı beceremiyorlar.
Peki, bu kahve kültürü şehre nasıl gelmiş?
Bu konuda: çeşitli söylentiler var. Birincisi: Kuşatmadan sonra, Osmanlının bıraktığı, kahve çuvallarından, şehre kahve kültürü gelmiş. Diğer bir söylentiye göre ise: 17.yüzyılda, bir tüccar, Osmanlıdan ele geçirdiği bir miktar kahve stoku ile şehre gelir ve ilk kahve evini açar ve böylece kahve kültürü, şehre yayılır. Zaten, özellikle: İmparatoriçe Maria Theresa zamanında: bu kahve evleri şehirde yayılır ve insanlar, buralarda bir araya gelirler. Hatta, batı ünlü yazar ve müzisyenler, bu tür kahve evlerinin müdavimi olurlar.
KAPUZİNER:
Viyana şehrine özgü, üstünde bol kreması bulunan bir çeşit kapuçino.
EİN TÜRKİSCHER:
Evet, tahmin ettiğiniz gibi, “Türk Kahvesi”. Bakır cezvede, hafif tatlı olarak hazırlanıyor ve servis ediliyor. Ama, biz bunun gerçek tadını bildiğimizden, bu ülkede yapılan ve “Türk kahvesi” ismi verilen bu kahve, bizim damak tadımıza pek uygun gelmiyor.
EİNEN KLEİNEN:
Kuvvetli bir koyu kahvedir.
BRAUNER:
Birkaç damla sütle birlikte alınıyor.
xxxxxxxxxxxxxxxx
MEKANLAR:
YEMEK MEKANLARI:
RESTAURANT STEİRERECK:
Şehir merkezinde, stadtpark (şehir parkı) içindedir. Kaliteli bir yer. Yalnız, fiyatları pahalı. Kişi başı, yaklaşık 70-80 euro civarında çıkabilirsiniz. Buranın hemen altında ise: Meierei isimli bir kafe bulunuyor. Burada: değişik peynir çeşitleri ve mezeler eşliğinde, şarap çeşitlerini tadabiliyorsunuz.
ALT WİEN:
Backerstrasse bölgesinde bulunuyor. Bu restoran da, şehirde çok müşteri potansiyeli olan bir yer.
FIGLMULLER:
Stephanplatz meydanına yakındır. Şehir içinde, birkaç yerde şubesi bulunuyor. Yapı: Amerikanvari tarzdadır. Yüksek tavanlı bir yer. Burası, şinitzel’in en güzel yapıldığı yer olarak öne çıkıyor. Yani: burada, yanlızca şinitzel yiyebiliyorsunuz. Her ne kadar biraz kalabalık olsa ve sıra beklemeniz gerekse de, bu devasa boyutlu olarak servis edilen şinitzellerden mutlaka tatmalısınız.
PLACHUTTA:
Tipik bir Avusturya restoranı olarak öne çıkıyor. Öğlen veya akşam gidebilirsiniz. Şinitzel ve şarap, tatlı olarak da, Kaisersschmarren yemelisiniz. Çünkü, bu tatlı, Avusturya’nın milli bir tatlısı. Wiener Schnitzel yiyecekseniz, mutlaka buraya gitmeniz gerekli. Mekan: biraz pahalı. Ama, yinede yer bulmak büyük sorun. Rezervasyon yaptırmadan giderseniz, büyük olasılıkla yer bulamasınız. Benden size öneri, saat: 21.00’den sonra gidin, çünkü Viyanalılar o saatte uyuyorlar, yer bulmak sorun olmaz.
BLAU STERN:
Burası: şehrin en popüler mekanlarından biri. Merkezde, sağ tarafta bulunuyor. Yoğun saatlerde, burada yer bulmak zor. Özellikle, hafta sonlarında, buraya erken saatte gitmeniz şart. Yoksa, güzel bir kahvaltı yapabilmek için, bir süre sıra beklemeniz gerekebilir. Menüsünde, klasik kafe içeceklerinin yanı sıra, farklı içecekler de bulunuyor.
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
TATLI MEKANLARI-PASTAHANELER:
DEMEL:
Kohlmarkt bölgesindedir. İmparator ve krallara tatlı hizmeti veren, meşhur bir yer. Burada, dünyanın en lezzetli kek ve pastalarını bulabilirsiniz. Burada, mutlaka bir Viyana kahvesi içmenizi ve tatlı yemenizi öneririm.
GERSTNER:
Burada, dünyanın en lezzetli kek ve pastalarını bulabilirsiniz.
HOTEL SACHER;
Şehirde, en iyi tatlıların sunulduğu bir mekandır. Operanın hemen karşısındadır. Sacher turtası, burada yapılıyor. Ancak, turta deyip geçmemek lazım. Çünkü, bu turta, 1880 yılından bu yana yapılıyor ve tarifi gizleniyor. İçinde: kayısı reçeli var ve dışı çikolata kaplı. Öyle ki, bu turtayı, dönüşte evinize götürmek isteyebileceğinizi düşünmüşler ve ahşap kutular içinde de, satışını yapıyorlar.
HEURİGER (ŞARAP EVLERİ):
Şarap elbette her yerde bulunabiliyor. Ancak, Viyana’da: öyle muhteşem bir ortam yaratmışlar ki: ılık akşamlarda, yıldızların altında şarap içilebiliyor. Bu yerlere: “Huriger” yanı “Şarap Evi”deniliyor. Yani, şarapların tadından öte, içildiği ortamın da güzelliğine özen göstermişler.
Bunlar: şarap üreticilerinin, kendi ürettikleri ürünleri, doğrudan müşterilerine pazarlamaları için izin verilen mekanlardır.
Üretimden yeni çıkmış, taze şarap bulunduğu: kapılara asılan “Ausg Steckt” yani “Açık” ibareli, çam dalları asılarak duyurulur. Taze şarap bittiğinde ise, bu çam dallarının kaldırılması zorunludur.
Evet, bu şarap evleri: genellikle öğlen saatlerinden açılır ve akşamın geç saatlerine kadar, biraz önce söylediğim gibi, taze şarap bitene kadar açık kalır. Ancak: bu şehirde, şarabı, tatlandırıcılar ile servis ediyorlar. Şarap meraklıları için, şarap servisinden önce, şarabın sek getirilmesini, görevliye hatırlatmalarını öneririm.
Evet, bu “Heuriger” mekanlarının en popüler olanı: Grinzing Heuriger. Burada: geleneksel Avusturya kültürünü yansıtan, çoğu birer-ikişer katlı binalar ve restoranlar var. Burada bulunan şarap evlerinde şarap içerken, daha önce de sözünü ettiğim gibi, bazı şarapların maden suyu ile karıştırıldığını göreceksiniz. Ayrıca: şarabın yanında getirilen “zencefil” şaraba bambaşka bir tat veriyor, mutlaka denemelisiniz.
xxxxxxxxxxxxx
KAHVE MEKANLARI – KAFELER:
Viyana şehrinde: birçok kafe yanında, “Starbuck kafe” de bulunuyor. Ama, Viyanalılar buraya gidenleri, zevksiz olarak düşünüyorlar. Çünkü: diğer kafelerde, daha lezzetli kahvelerin bulunduğuna inanıyorlar.
CAFE HAWELKA:
Şehirde oturanlar tarafından tercih edilen bir yer. Sadece kahve çeşitleri bulunuyor. Çok tutuluyor, mutlaka uğrayın,
CAFE DEMEL:
Şehir merkezinde, Graben denilen yerde bulunuyor. Ama, yer bulmak zor, biraz beklemeniz gerekebilir. Özellikle, pastalarını tatmanızı öneririm. Biraz kalabalık ve yer bulmak zor ama beklemeye değer. “Schwarzwalder” isimli “kara orman pastasını” özellikle öneriyorum.
CAFE LANDTMANN:
Rathaus platz (Belediye Meydanı) bölgesine, yaklaşık 10 dakikalık yürüyüş mesafesinde. Her ne kadar ismi cafe olsa da, burada lezzetli yemeklerde bulmak mümkün. Birçok ülke yemek kültürünü burada tadabilirsiniz. Ayrıca: Viyana şehrine özgü şarapların bolca bulunduğu, şarap mahzeni de var. Müzik var, yemekler güzel. Fiyatları ise nisbeten makul sayılabilir. Kişi başı, yaklaşık 35-40 euro civarında ücret ödemeniz sözkonusu.
CAFE SPERLT:
Gumpendorfes strs. Üzerindedir. 1880’lerde kurulmuş olan bu kafenin en büyük özelliği: zamanında Hitler, burada nutuklar atmaya başlamış. Hitler denince, burada ilginç bir not aktarmak istiyorum. Derler ki: Avusturyalıların tarihte iki büyük başarısı vardır. Birincisi: Hitler, Avusturyalı olduğu halde, Almanmış gibi gösterip, hiç üzerlerine alınmazlar. Diğeri ise: Mozart Alman olduğu halde, Avusturyalı gibi gösterip, ona sahiplenirler.
CAFE KONDİTOREİ:
Evet, burası günümüzde hala Sachertorte gibi lezzetli pastalarıyla ve kahveleriyle büyük ilgi çekiyor.
CAFE CENTRAL:
Innere Stadt bölgesindedir. Şehirdeki en eski ve en popüler kahve mekanıdır. 1860 yılında hizmete açılmıştır. Dünya Savaşından sonra ise uzun süre kapalı kalmış ve 1975 yılında yapılan restorasyondan sonra: yeniden hizmete açılmıştır. Günümüzde, burası, hem turistik bir yer ve hem de popüler bir kafe olarak öne çıkmaktadır. Akşamları: burada jaz müziği de çalınıyor.
HERRENHOF:
1918 yılında hizmete açılmış olup, 1920 yılından sonraki dönemde, Viyana şehrinde, ünlü yazar ve bestecilerin, müzik adamlarının en önemli buluşma yerlerinden biri haline gelmiştir. O zamanki adı: Manor Cafe.
