Yaz aylarında, Adana ve çevresinde yaşayan insanların, dinlenmek ve denize girmek için tercih ettikleri başlıca yer.
ULAŞIM:
Adana’ya 47 km. uzaklıktadır. Karataş-Yumurtalık arasındaki mesafe: 45 km. dir.
Şu anda, buraya ulaşım yolu çok rahat değil. Ama; Adana-Karataş arasında, duble yol yapımı devam ediyor. Sanırım, bu duble yol yapımı, 2009 yılı sonunda bitecek ve tüm bu çevrede yaşayanlar, Karataş’ta daha büyük bir nüfus yoğunluğu yaratacaklar.
xxxxxxxxxxxxxxxxx
GENEL:
Yazının girişinde de belirttiğim gibi: Karataş, ülkemizin büyük nüfus yoğunluklu şehirlerinden biri olan Adana’nın, denize açılan iki noktasından biri. (Diğeri, Yumurtalık)
Karataş: Doğu Akdeniz bölgesinde, Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin yarattığı doğal sınırlar içinde kurulmuştur. 60 km. uzunluğunda deniz kıyısı bulunmaktadır.
Burada, birçok kamu kurum ve kuruluşuna ait tesis bulunuyor. Ayrıca: Orman Müdürlüğüne ait bir kamping yeri var. Yinede: birçok turistik tesis bulunmasından çok, daha çok yazlık konutların yoğunlaştığı bir belde.
Karataş’ta, çok önemli üç dalyan var. Bunlar: Hurmaboğazı/Akyayan, Akyatan ve Tuzla Dalyanı. Ayrıca: küçük bir balıkçı barınağı var. Bu dalyanlarda: çeşitli balık türleri bulunuyor. Akdeniz’e özgü: kefal, çipura ve levrek balıkları, çok sayıda üretiliyor ve yetiştiriliyor. Özellikle: Tuzla dalyanında çıkan balıklar, ayrı bir lezzet taşımaktadır.
Bu arada: amatör balıkçılık yapmak da mümkün. Özellikle: Tuzla Dalyanı’nda Karagöçerler’i öneriyorum. Ancak, kötü bir yolu var. Özellikle, yağışlı havalarda gitmek biraz sorunlu, tercih etmemenizde yarar var.
xxxxxxxxxxxxxxx
TARİHİ:
Çukurova bölgesi, malum, Adana şehrinin tarihi geçmişinde anlatıldığı üzere, tarihi süreç boyunca önemini korumuş ve günümüze kadar muhafaza etmiş bir mahal. Karataş ise, MÖ.1000 yıllarında, askeri ve ticari önemi olan yollar üzerinde kurulmuş bir liman şehri olarak öne çıkıyor.
Antik dönemlerdeki adı: Margasus. MÖ.1900’lü yıllarda, Arvaza ve Huri krallıklarının, MÖ.1530’lu yıllardan sonra Hitit krallığının idaresine girmiş. MÖ.1200’lerde ise: önce Kue ve sonrada Asur krallıkları, burayı ele geçirirler. Karataş’ta bulunan yazılı eserlerin çoğu, Kue krallığı dönemine aittir.
Şehir, ortaçağda, Roma ve Abbasiler’in egemenliğinde kalır ve 1517 yılında, Osmanlıların idaresine girer. I.Dünya Savaşından sonra, bir yıl Fransız işgali altında kalır.
Xxxxxxxxxxxxxxxxxxx
GEZİLECEK YERLER:
OSMANLI HANLARI:
Karataş içinde, Osmanlılardan kalma 2 han bulunuyor. Çarşı içindekinin kapısı üzerinde, taşa yazılı kitabeden, 1608 yılında inşa edildiği anlaşılıyor. Pazar yerindeki diğer han ise, Menzil Han. 1782 yılında, Mar Ali tarafından yaptırılmıştır.
KARATAŞ PLAJI:
İnce kumu, geniş doğal plajları, bol iyotlu havası ve iklimiyle, Türkiye’nin güzel plajlarına sahip Karataş’ta, bu güzellikler uygun değerlendirilmiyor. Yıl boyunca denize girilmeye müsait, çok uzun bir plaj olmasına rağmen, gerek batı yanı ve gerekse doğu yanında bulunan plajlar bölgesi: yazlık konutlarla çevrelenmiş. Yazlık evlerin oluşturduğu kirlilik; buranın güzel doğasını olumsuz etkiliyor.
En büyük olumsuzluk mu: ilçenin kanalizasyonunun, plaja çok yakın bir yerden denize dökülüyor olması. Bu görüntü; alenen ortada iken, insanların denize girmesini anlamak mümkün değil. Hele hele; Belediye yetkililerinin, buna çözüm bulmayı düşüneceklerine, kanalizasyonun denize döküldüğü bölümde denize giren insanları uyardıklarını ve denize girmelerinin “ silah zoru ile önlenemeyeceğini söylemeleri “ anlaşılır gibi değil.
Kanalizasyon için umarım en kısa zamanda çözüm bulunur ve arıtma tesisleri kurulur. Yoksa, burada turizmin gelişmesi mümkün değil. Öğrendiğime göre: 2009 yılından önce arıtma tesisinin ihalesi yapılacakmış. Özellikle: kanalizasyonun denize döküldüğü yerde, futbol oynayan yani spor yapan insanları gördüğünüzde, inanıyorum ki, şaşkınlığınız daha da artacaktır.
Ama, yazının en başında söylediğim gibi: burası, Adana gibi büyük bir ilimizin denize açılan iki noktasından biri. Hani: Akdeniz’e bu kadar yakın olan bir kentimizin insanlarının, daha sağlıklı şartlarda denize girmesi, sanırım en büyük hakları. Sahillerdeki: yazlık konutların yarattığı görüntü kirliliğini önlemek elde değil. Ama; sahillerde, daha önce muhteşem kirlilik yaratan çadır görüntüleri, günümüzde nasıl engellendi ise, kanalizasyon konusunda da inanıyorum ki, tedbir alınabilir. Ayrıca: ilçeye yapılabilecek kaliteli ve konforlu turistik tesisler ile, buranın turizm potansiyeli arttırılabilecektir.
AKYATAN GÖLÜ:
Evet: Karataş’da bulunan Dalyanlardan söz etmiştim. Bunlardan ilki: Akyatan Dalyanı/Gölü. Adana’ya 48 km. uzaklıkta. Akdeniz’in su düzeylerinin değişmeye başladığı 4’ncü dönem sonunda (10 bin yıl önce) oluşmaya başlamış. Gölün bulunduğu yerde: deltayı oluşturan nehirlerin yataklarının taşması ile, geniş bir bataklık oluşmuş. Bataklık, daha sonra dalgaların taşıdığı kumların zamanla kıyıda oluşturduğu kordonla, denizden ayrılmış ve bugünkü görünümünü kazanmış. Tipik bir alüvyal baraj gölü.
Göl: güneybatıdan çıkan 2 km. lik dar bir kanalla, denize bağlanıyor. Göl sularının yüksek olduğu dönemlerde, kanal vasıtasıyla gölden denize, düşük olduğu dönemlerde ise denizden göle doğru su akışı oluyor. Bu nedenle, göl suyundaki tuzluluk, mevsimlere göre değişiklik gösteriyor. Yani: kışın ve ilkbaharda göl suyu tatlılaşmakta, yazın ise tuzluluk artmakta.
Burası: ulusararası Ramsar sözleşmesinde yer alıyor. Ramsar sözleşmesi dedim, nedir bu? Özellikle su kuşlarının yaşama ve üreme alanları için, büyük öneme sahip olan sulak alanların korunmasını öngören bir sözleşme. Sözleşmenin ana amacı: “sulak alanların ekonomik, kültürel ve rekreasyonel olarak, büyük bir kaynak teşkil ettiği ve kaybedilmeleri halinde bir daha geri getirilemeyeceği “ olarak belirtilmektedir.
Evet: devam ediyoruz. Burası: Çukurova bölgesinin en büyük lagun’udur. Ayrıca: önemli bir kuş alanı statüsündedir. Özellikle: Yaz ördeği, Turaç, Saz horozu, kocagöz, akça cılıbılt, mahmuzlu kız kuşu, küçük sumru üreme alanları var. Bunların yanında: bir kısım su kuşları, burada kışlamaktadırlar. Bunlar: flamingo, suna, fiyu, elmabaş pakta, sakarmeke, dikkuyruk’tur.
Göl ile deniz arasında, yer yer genişliği birkaç km. yi ve yüksekliği ise 20 metreyi bulan, Türkiye’nin en büyük kumulları bulunuyor. Yer yer birkaç sıra halinde olan kumul tepeleri arasında, deniz seviyesinin altında oluklar (çukurlar) bulunuyor. Bunlar yağışlı dönemlerde suyla doluyor. Ayrıca, kumulların kuzeydoğusunda, hiç kurumayan ve ekolojik açıdan önemli tatlısu bitkileri ve bataklıklar var. Bu kumullar: çeşitli türlerden küçük ötücülerin; üreme ve konaklama dönemlerinde: yaşam alanlarıdır. Gölün: turizm potansiyeline gelince. Gölün deniz ile birleştiği kanalın yanında, bir kısım konut inşa edilmiş. Buraya giderseniz, yanınızda mutlaka dürbün ve fotoğraf makinenız bulunmalı. Güzel bir görüntü, kuşlar sizi bekliyor.
TUZLA GÖLÜ:
Çukurova Deltasında, balık stoklarının son yıllarda düşmediği tek sulak alan. Burada: üretilen ve yetiştirilen balıkların lezzeti bir başka. Yani: muhteşem bir lezzet.
Diğer lagunlarda olduğu gibi, burada da; çeşitli kuş türlerini görmekte mümkün. Bunlar: Turaç, Yaz Ördeği, Kocagöz, Akça Cılıbıt, Mahmuzlu Kış Kuşu ve küçük Sumru. Hiçbir turizm yatırımı bulunmayan bir yer. Daha önce söylediğim gibi, yine güzel bir görüntü, kuşlar sizi bekliyor. Yanınızda, dürbün ve fotoğraf makinesi bulunmalı.
MAGARSOS ÖREN YERİ:
Kentin adı; Luvi dilindendir ve ilkçağlarda o yakınlarda denize akan Ceyhan Nehrini işaret etmektedir. Magarsa adı ırmağa işaret ettiğinden, Helenleşme döneminde bu ad, sonuna “os” eklenerek “Magarsos” olarak çevrilmiştir.
Karataş’da, “Dört Direkli” mevkiindedir. Yani: 5 km. batıda, fenerin bulunduğu yamaç üzerindedir.
Antik Klikia’nın önemli kentlerinden olan “Mallos” un dini merkezi olan “Magarsos”, tapınaklarıyla tanınır.
Burada, limana bakan görkemli bir kale, denize dönük büyük bir tiyatro ve bir Athena tapınağı bulunmaktadır. Büyük İskender, MÖ.333 yılında, Magarsos kentine uğramış ve bu tapınakta kurban töreni düzenlemiştir.
Türkler, bu kente, siyah taşlardan yapılma rum kilisesinden dolayı: Karakilise demişlerdir. Ancak: Türk-Bizans savaşları sırasında kilise yanınca, bu ad :”Yanıkkilise” olarak değiştirilmiştir. Günümüzde, buradaki örenyeri: “Dört Direkli” olarak biliniyor ve alanda, yüzeyde, keramik parçaları dışında hemen hemen hiçbir kalıntı görülememekte.
Deniz boyunca uzanan şehir: surları, tiyatro, stadium, kilise ve hamam kalıntıları ile, ziyaretçilerin ilgisini çeker.
xxxxxxxxxxx
SONUÇ:
Evet, Karataş, ülkemizin en büyük illerinden biri olan Adana’nın hemen yanı başında. Adana’nın denize ulaşım noktası. Bu noktanın: günümüzde gerek ulaşım ve gerekse kanalizasyon sorunu nedeniyle, sıkıntıları var. Bilmiyorum, Adana ve yöresinde yaşayanlar için, yine de, Karataş nefes alınabilecek bir yer. Gidin, gidin ama, denize gireceğiniz yeri, lütfen iyi seçin, yoksa bütün ilçenin kanalizasyonun döküldüğü Karataş Plajından denize girmeyin.
